PL4349B1 - Metale panewkowe zawierajace metale alkaliczne. - Google Patents

Description

Lozyska z olowiu, zawierajace dodatki litu, potasu albo sodu posiadaja w stosun¬ ku do innych stopów metali panewkowych szczególnie doskonale wlasnosci, Stopy pa¬ newkowe nawet przy bardzo malej zawar¬ tosci litu wykazuja twardosc nie mniejsza od twardosci wszelkich innych podobnych stopów. Obok doskonalej zdolnosci pecz¬ nienia, doskonalej lejnosci i niskiego punk¬ tu topliwosci wyrózniaja sie one wielka wytrzymaloscia na cisnienie, dzieki czemu, pod wzgledem konstrukcyjno-technicznym, posiadaja wlasnosci mniej wiecej bronzu.Stop, zawierajacy obok olowiu, potas i lit w ilosciach, nie przekraczajacych 1,0%, wyróznia sie nadzwyczaj dobremi wlasno¬ sciami, dzieki czemu zostaje stosowany szczególnie do lozysk, wystawionych na sil¬ ne cisnienia.Stopy, zawierajace prócz olowiu tylko sód i lit w ilosciach mniejszych cd 1,0% wyrózniaja sie specjalnie duza zdolnoscia pecznienia. Te stopy nadaja sie specjalnie do lozysk, wystawianych na dzialanie sil¬ nych wstrzasnien.Nalezy przeto regulowac zawartosc po¬ tasu i sodu w zaleznosci od przeznaczenia danego stopu. Nadajacym sie do ogólnego uzycia okazal sie stop, zawierajacy do 0,8% sodu, do 0,8% potasu i do 0,1% litu.Wszystkie te stopy moga, w zaleznosci od swego przeznaczenia, posiadac jeszcze male dodatki metali, jak miedz, nikiel, ko¬ balt, magn, stront, wapien, rtec, jak rów¬ niez fosfor i siarke, jednak w zasadzie ogólna zawartosc tych metali w stopie nie powinna przekraczac kilku procentów.Stopy powyzej omawiane wykazujawieksza odpornosc od zawierajacych zie¬ mie alkaliczne metali panewkowych* Od¬ pornosc ich moze byc jeszcze dalej znacznie podniesiona przez odpowiednie traktowanie powierzchni, wzglednie—przez cynowanie i podobne sposoby.Przy uzyciu jeszcze mniejszych ilosci metali alkalicznych moga byc otrzymywane stopy, które pod wzgledem waznych dla metali lozyskowych wlasnosci mechanicz¬ nych, jak twardosc, zdolnosc zgiecia, pecz¬ nienie, wytrzymalosc na cisnienie, zdolnosc slizgowa, sa równe i nawet przewyzszaja wieloprocentowe stopy, a prócz tego wyka¬ zuja stalosc pod wzgledem powietrza. Oka¬ zalo sie, ze stop zawierajacy 0,1% litu i mniej, niz 0,5% sodu posiada wszystkie wlasnosci, które moga byc pozadane dla metalu panewkowego i szczególnie posiada stalosc pod wzgledem powietrza; Wlasno¬ sci, czyniace tego rodzaju stop odpowied¬ nim do stosowania jako metal panewkowy, moga byc jeszcze udoskonalone przez doda¬ tek metalu z grupy ziem alkalicznych. Oka¬ zalo sie jednak, ze procentowy dodatek metalu z grupy ziem alkalicznych musi byc bardzo ograniczony i jest znacznie nizszy od zwykle stosowanej ilosci. Pozadane u- dcskcnalenie metalu panewkowego, wedlug niniejszego wynalazku, okazuje sie wtedy najpomyslniejsze, gdy procentowa zawar¬ tosc metalu z grupy ziem alkalicznych jest nizsza od 0,5 %.Stop np. zawierajacy 0,05% litu, 0,3% scdu i 0,4% wapnia, wytwarza metal pa¬ newkowy o 14—15 kg/mm2 zdolnosci pecz¬ nienia i 40 kg/mm2 twardosci o doskonalych wlasnosciach odlewniczych. Punkt jego to¬ pliwosci lezy okolo 35CF, temperatura lozy¬ ska wynosi, np. 55° C przy obciazeniu 4,8 t.Po 10-dniowem traktowaniu wodorem zmiany powierzchni sa zaledwie dostrze¬ galne.Obok litu i scdu moze stop zawierac równiez i potas. Zawartosc tego ostatniego nie powinna jednak przekraczac 0,1%.Do stopów tych, w zaleznosci od prze¬ znaczenia, mozna stosowac jako dodatki miedz, nikiel, kobalt, cynk, magn, bizmut, kadm,fc arsen, antymon, cyne, glin, krzem, selen, jak równiez fosfor i siarke. Ilosci tych metali powinny jednak byc takie, by dzia¬ lanie wlasciwych metali panewkowych nie uleglo zmianie, a tylko bylo podniesione.Wytwarzanie stopu, podlug niniejszego wynalazku odbywa sie w zwykly sposób, np. przez zwykle stapianie skladników. Mo¬ ga jednak miec zastosowanie wstepne sto¬ py, naprzyklad z sodu i litu, litu i potasu albo scdu, potasu i litu. Stopy moga byc wytworzone i w sposób inny, naprzyklad zapomoca elektrolizy, dyfuzji, przetwarza¬ nia, zgniatania proszku i t. d. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Metal panewkowy z olowiu z zawar¬ toscia metalu alkalicznego, znamienny tern, ze zawiera obok 0,1—0,8% sodu albo po¬ tasu albo obu tych metali jeszcze i 0,01— 0,05% litu.
2. 2. Metal panewkowy wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze zarówno zawartosc litu, jak i zawartosc potasu nie przekracza 0,1 % ,
3. 3. Metal panewkowy wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tern, ze zawiera metal ziem alkalicznych (wapien, bar albo stront) w ilosci 0,1—0,5%.
4. 4. Metal panewkowy wedlug zastrz. 1— 3, znamienny tern, ze zawiera jako dodatek w ilosci 0,2—0,5% jeden albo kilka z na¬ stepujacych metali: miedz, nikiel, kobalt, cynk, magn, bizmut, kadm, arsen, antymon, cyne, gline, krzem, fosfor, siarke i selen. Metallbank und Me t allurgisc he Gesellschaft Aktiengesellschaft. Zastepca: M. Brokman, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL