RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43457 KI. & Am 9.1 Bronislaw Smolen Mecina, Polska Tfa S9/AA Kij hokejowy Patent trwa od dnia 8 stycznia 1960 r.. Ogólne wymagania, jakim winien odpowia¬ dac sprzet sportowy, sa: lekkosc, wytrzyma¬ losc mechaniczna i. porecznosc w uzyciu.Chociaz hokej na lodzie jest sportem dosc dawnym, jednak sprzet do jego uprawiania, a przede wszystkim kije hokejowe, dalekie sa od doskonalosci.Poczatkowo kije hokejowe wyrabiano z jed¬ nego kawalka drewna. Taki sposób wyrobu kija hokejowego, poza nadmiernym zuzyciem drewna nie zapewnial dostatecznej wytrzyma¬ losci kijów, na skutek zmiany kierunku uwar¬ stwienia drewna, które w samym trzonku ki¬ ja hokejowego biegly wzdluz osi trzonka, a w lopatce kija przechodzily w uwarstwienie poczatkowo skosne, a nastepnie prostopadle do osi lopatki.Taki uklad wlókien w lopatce kija hokejo¬ wego bardzo oslabial jej wytrzymalosc me¬ chaniczna, powodujac w czasie gry oblamy¬ wanie sie lopatki.Chcac nadac lopatce lepsza odpornosc na uderzenia krazka hokejowego, zaczeto wytwa¬ rzac kije hokejowe, dla których oddzielnie wyrabiane byly trzonki i oddzielnie lopatki, przy czym zarówno w trzonku jak i w lopat¬ ce sloje drewna biegly równolegle do osi czy to trzonka, czy tez lopatki.Pozostalo jeszcze zagadnienie mocnego la¬ czenia lopatki z trzonkiem, które dawaloby zlacze dostatecznie odporne na uderzenia.Zastrzezone w szeregu patentów odmiany laczenia lopatki z trzonkiem kija hokejowego posiadaja wspólne wady, z których najwaz¬ niejsza, to umieszczenie na koncu lopatki zla¬ cza w postaci klina, jaskólczego ogona, czy prostopadloscianu, powstale przez prostopadle przeciecie wlókien drewna na pewnej gru¬ bosci lopatki, wskutek czego we wszystkich odmianach zlacz powstawaly tzw. karby, któ¬ re w znacznym stopniu zmniejszaly wytrzy¬ malosc mechaniczna zlacza, powodujac czesto oblamywanie sie lopatki w miejscach karbów.Druga wada jest zbyt mala powierzchnia sty-ku zlacz, co równiez ujemnie wplywa na wy¬ trzymalosc na uderzenia.Wieloletnie próby doprowadzily do ustale¬ nia najlepszego sposobu laczenia lopatek z trzonkami. Jednoczesnie dlugotrwale obser- * wacje graczy w czasie akcji w grze hokeja na lodzie pozwolily stwierdzic, ze gracze win¬ ni poslugiwac sie kijami dostosowanymi do ich miejsca w druzynie w czasie gry, w ata¬ ku lewym, prawym czy srodkowym, jak rów¬ niez na innych stanowiskach.Istota wynalazku jest nowa konstrukcja ki¬ ja hokejowego, polegajaca na znacznym zwiek¬ szeniu powierzchni zlacza, a wiec klina lo¬ patki i szczeliny trzonka oraz na wyelimino¬ waniu tworzenia tego klina przez poprzeczne przeciecie wlókien drewna w lopatce, co pro¬ wadzi do powstawania tzw. karbów, które z re¬ guly zawsze zmniejszaja wytrzymalosc me¬ chaniczna w miejscach ich powstawania.Jak to widac na rysunku (fig. 5, 6, 7 i 8), sfazowywanie lopatki rozpoczyna sie mniej wiecej w polowie jej calkowitej dlugosci, a wiec powstaje bardzo duza powierzchnia styku klina lopatki ze szczelina trzonka.W celu zwiekszenia odpornosci samej lopat¬ ki na uderzenia, na jej koncu umieszczona jest szczelina, w której wklejona jest plaska drewniana wkladka z wlóknami drewna, bieg¬ nacymi w kierunku prostopadlym do wlókien drewna w lopatce.Równiez w celu zwiekszenia wytrzymalosci mechanicznej samej lopatki, poprzeczny prze¬ krój lopatki posiada ksztalt równoramiennego trójkata o bardzo duzej wysokosci w stosun¬ ku do jego podstawy.Kij hokejowy wedlug wynalazku przedsta¬ wiony jest na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia widok z boku lopatki 2 polaczonej z dolna czescia trzonka 2, z uwidocznionym czesciowym przekrojem wzdluz osi lopatki, fig. 2 — przekrój lopatki wzdluz linii A—A na fig. 1, fig. 3 — widok zlacza kija prawe¬ go, fig. 4 — widok zlacza kija lewego, fig. 5 — widok z boku lopatki kija lewego, fig. 6 — widok z góry lopatki (fig. 5) kija lewego, fig. 7 — widok z góry lopatki kija prawego, fig. 8 — widok z góry lopatki kija srodkowego, fig. 9 — przekrój poprzeczny trzonka kija ho¬ kejowego.Lopatka srodkowego kija hokejowego (fig. 8) posiada obustronne i jednakowe sfazowanie.Lopatka lewego kija hokejowego (fig. 5 i 6) posiada klin 3 utworzony przez jednostronne jej sfazowanie. Lopatka (fig. 7) prawego kija hokejowego posiada analogiczne sfazowanie, tylko umieszczone po przeciwnej stronie niz lopatka lewego kija. Poczatek sfazowywania kli¬ na dla wszystkich jego odmian stanowi skosna linia 5, uwidoczniona na fig. 5, znajdujaca sie mniej wiecej w polowie calkowitej dlugosci lopatki.W dolnym koncu trzonka kija hokejowego znajduje sie szczelina dopasowana scisle wiel¬ koscia i ksztaltem do klina lopatki.Opisany powyzej sposób tworzenia klina przez jednostronne sfazowanie konca lopatki lewego lub prawego kija hokejowego powodu¬ je, * ze po wsunieciu klina lopatki w szczeline trzonka, lopatka zostaje odchylona od osi trzonka w kierunku przeciwnym od strony lo¬ patki, na której znajduje sie sfazowanie. Jest to uwidocznione na fig. 3 i 4. Po sklejeniu klina lopatki za szczelina, konce zlacza trzon¬ ka zostaja zestrugane tak, ze stanowia jedna powierzchnie z lopatka, przy czym jeden z bo¬ ków lopatki zostaje zestrugany w ten sposób, ze lopatka przybiera ksztalt lekko lukowato wygiety w kierunku przeciwnym do sfazowa- nej strony lopatki. Wygiecie to ulatwia uchwy¬ cenie krazka hokejowego i jego odrzut.Lopatka kija srodkowego, po umieszczeniu jej klina w szczelinie trzonka, nie wykazuje zadnego odchylenia od osi trzonka. Drugi ko¬ niec kazdej z trzech odmian lopatki posiada waska szczeline, w która wklejona jest cien¬ ka wkladka drewna 4 w ten sposób (fig. 1, 6, 7, 8), ze jej wlókna biegna prostopadle do wlókien lopatki. Ta warstewka drewna ma za zadanie zwiekszenie odpornosci lopatki w miejscu najbardziej narazonym na uderzenie.Równiez w celu zwiekszenia wytrzymalosci mechanicznej calej lopatki bez zwiekszenia jej ciezaru, poprzeczny przekrój lopatki (fig. 2) posiada ksztalt równoramiennego trójkata o bardzo duzej wysokosci w stosunku do jego podstawy. Tego rodzaju budowa lopatki zwiek¬ sza odpornosc na uderzenia zwlaszcza dolnej czesci lopatki najbardziej na nie narazonej.W celu latwiejszego obracania (balansowania) kija hokejowego w dloniach gracza, czola jego trzonka sa lekko zaokraglone, co uwidocznio¬ ne jest na fig. 9. PL