Znane sa elektropneumatyczne hamulce na powietrze sprezone do taboru kolejowego, w których zawór sterujacy do napelniania i opróz¬ niania cylindra hamulcowego dziala w poszcze¬ gólnych wagonach pod wplywem sily elektro¬ magnesu i cisnienia wywolywanego w komorze dolaczonej do wylotu zaworu, na (przyklad utwo¬ rzonej przez sam cylinder hamulca. Sila kaz¬ dego elektromagnesu zalezna jest przy tym od podlaczonego do niego napiecia sterujacego, które jest regulowane przez uruchomienie na¬ stawnika znajdujacego sie na jednym koncv elektrycznego przewodu, do którego podlaczone sa równolegle elektromagnesy poszczególnych zaworów sterujacych. Uklad ten jest niekorzyst¬ ny przez to, ze wskutek wystepujacych w prze¬ wodzie .spadków napiecia zachodzi brak jedno¬ znacznej wspólzaleznosci pomiedzy napieciami Sterujacymi, zachodzacymi w poszczególnych elektromagnesach i xlecydujacymi o nasileniu wywolanych w nich sil, a polozeniami nastaw¬ nika.Aby to ujemne zjawisko usunac, wysuwano propozycje zredukowania spadków napiecia w przewodzie, przez uzycie duzych przekrojów i stosowanie takich zródel napiecia, przy któ¬ rych napiecie poczatkowe pozostawac bedzie, za¬ leznie od pradu niezmienne w duzym zakresie.Jednakze i te próby nie pozwolily zapobiec nie¬ korzystnemu zjawisku, poniewaz wahania tem¬ peratury lub niedokladnosci w wykonaniu moga wywolac zmiany w oporze elektromagnesów mierzonym w oknach i skutek tego w przeply¬ wajacym przez nie pradzie.Byly równiez propozycje, aby elektromagnes zaworów sterujacych zasilac poprzez wzmac¬ niacz elektryczny z baterii wagonu i uzywac przewodu sterujacego wylacznie do regulowania stopnia wzmacniania tegoz wzmacniacza. Ponie¬ waz niezbedna do tego celu i doprowadzana do przewodu sterujacego moc jest bardzo mala, moga w niej powstawac tylko tak znikome spad¬ ki napiecia, ze dzialajace na kazdy elektromag¬ nes napiecie sterujace pozostaje praktycznie sta-< lym, niezaleznie od dlugosci pociagu. Samo zas uzycie wzmacniaczy elektrycznych nie moze za¬ bezpieczyc niezbednej niezaleznosci pradu w elektromagnesie zaworu sterujacego od wply¬ wów zewnetrznych, poniewaz stopien wzmac¬ niania wzmacniacza na ogól zalezy od wahan jego napiecia zasilajacego i poniewaz wahania pradu powodowane przez zmiany oporu elektro¬ magnesów nie .sa wyrównywane przez wzmac¬ niacz. Wahania napiecia zasilajacego moga pow¬ stawac na przyklad, przy stosowaniu baterii wa¬ gonu, z nierówych stanów naladowania. Przy uzyciu jednego przewodu zasilajacego do prowa¬ dzacego prad od lokomotywy, pojawiaja sie na pojedynczych elektromagnesach nierówne napie¬ cia sterujace wskutek róznych spadków napie¬ cia w tym przewodzie.Wynalazek ma ma celu usuniecie tego rodza¬ ju wplywów, zaleznych od zewnetrznych odchy¬ len pradu w elektromagnesie zaworu sterujace¬ go. Przedmiotem wynalazku jest elektropneuma- tyczny hamulec na powietrze sprezone do pojaz¬ dów, zaopatrzony w znany sposób w ziawcry sterujace, zabezpieczajace napelnienie i opróz¬ nienie cylindrów hamulcowych, z których kazdy dziala pod wplywem sily elektromagnesu oraz cisnienia w komorze przylaczanej do wylotu za¬ woru, przy.czym elektromagnes *:asilany jest ze zródla pradu poprzez wzmacniacz elektryczny uzalezniony jednoznacznie od jednego wyjscio¬ wego napiecia sterujacego.Wynalazek przewiduje zaopatrzenie wzmac¬ niacza w sprzezenie zwrotne, celem uniezaleznie¬ nia pradu w elektromagnesie od zmian zarów¬ no napiecia zródlowego pradu jak i oporu elek¬ tromagnesu.Komore cisrmeniia moze stanowic sam cylin¬ der hamulcowy. W tym przypadku napelnianie cylindra hamulca z zapasowego zbiornika powie¬ trza sterowane jest bezposrednio za.pomoca za¬ woru sterujacego. Komore cisnienlia moze jed¬ nakze równiez tworzyc komara sterujaca prze- - nosnika cisnienia sterujacego bezposrednie po¬ laczenie cylindra hamulca ze zbiornikiem zapa- -sowym powietrza.Ponizej opisane sa na podstawie rysunku przyklady wykonania przedmiotu wynalazku.Na rysunku fig. 1 pokazuje schematycznie bezposrednio dzialajacy elefotropneumaityczny hamulec na powietrze sprezone pociagu kolejo¬ wego, fig, 2 — wzmacniacz elektryczny, fig. 3 — elektropneumatyczny zawór sterujacy, fig. 4 — przekrój wzdluz linii 4 — 4 na fiig. 3, fig. 5 — odmiana Jednego z pokazanych na fig. 1 urza¬ dzen hamulca, fig. 6 — odmienne wykonanie wzmacniacza wg fig. 2 i fig. 7 — odmiane wzmac¬ niacza wg fig. 6.Wedlug fig. 1, przcz caly pociag przebiega przewód sprezonego powietrza 5 i elektryczny dwuzylowy przewód sterujacy 6. W lokomoty¬ wie znajduje sie glówny zbiornik powietrza 7, ladowany poprzez regulator 8 bez przerwy za pomoca nie pokazanej na rysunku pompy. Na¬ stepnie przewidziany jest w lokomotywie za¬ wór maszynisty 10 zaopatrzony w dzwignie obro¬ towa 11 i w podlaczony, jako potencjometr opór 12. Dzwignia 11 posiada czesc stykowa 13, która przebiega przez szereg kontaktów stalych, pod¬ laczonych w róznych punktach oporu 12. Obie koncówki oporu 12 polaczone sa ze zródlem na¬ piecia zmiennego 15 o stalym napieciu, podczas gdy przewód 6 polaczony jest z czesaia stykowa 13 i z jednym koncem ciporu 12.W przedstawionym na rysunku polozeniu, w przewodzie 6 nie ma napiecia. Natomiast przy zmianie polozenia dzwigni 13 w kierunku wska¬ zówki zegara powstaje w przewodzie 6 napiecia, które sie zwieksza w miare przjesuwu dzwigni z polozenia .poczatkowego.Wyposazenie hamulca w lokomotywie 16 skla¬ da sie z zaworu sterujacego 17, ze- wzmacniacza elektrycznego 18, laczacego przewód 6 poprzez odgalezienia 22 z zaworem sterujacym, z cylimr dra hamulcowego 19 i ze, zbiornika powietrza zapasowego 21. Ten ostatni polaczony jest wraz z zaworem sterujacym 17 poprzez zawór zwrot¬ ny 23 z przewodem powietrza sprezonego 5. W ten sam sposób sa zbudowane-czesci hamulca wagonów pociagu, sposród których (tylko czesci 24 p-ierwszego wagonu sa przedstawione na ry¬ sunku.Sposób zamontowania wzmacniacza 18 wyni¬ ka szczególowo z rysunku fig. 2. Odgalezienie 22 prowadzi poprzez duzy opór 25 mierzony w ok¬ nach zaopatrzony w kondensator 26 do pierw¬ szego uzwojenia transformatora 27. Konce dru¬ giego uzwojenia sa polaczone, kazdy poprzez prostownik krysztalkowy 28, z jednym koncem oporu 29, który wraiz z przewodem 32 tworzy doprewadzenie do wzmacniacza wstepnego 31.Przewód 32 przylega w srodku uzwój enia dru¬ giego dio transformatora 27, przy czym pomiedzy tymze, a laczacymi sie z oporem 29 stronami pro¬ stowników 28, podlaczony jest kondenstator 33.Wzmacniacz wstepny 31 jest dwustopniowy, przy czym stopien obejmujacy tranzystor 3i jest wykonany jako stopien emitujacy, drugk zas, - 2 -zawierajacy tranzystor 35, jaiko stopien kolek¬ torowy. Napiecie zasilajace obydwa tranzystory 34, 35 i nizej opisany tranzystor 37 jest dopro¬ wadzenie z baterii wagonu 36, przy czym bie¬ gun dodatni tejze prowadzi do tranzystora 34 przez przewód 38 bezposrednio, a do tranzysto¬ ra 35 natomiast poprzez opór 39. Ujemny biegun baterii 36 prowadzi przez opór 41 bezposrednio do kolektora tranzystora 35, podczas gdy pomie¬ dzy ten opór, a kolektor tranzystora 34, wbu¬ dowany jest uklad oporów 42, 43 i 44, celem wyeliminowania wahan w stopniu wzmacniania wzmacniacza wstepnego 31, mogacych zachodzic wskutek zaleznosci tranzystorów od tempera¬ tury. Opór 43 spada ze wzrostem temperatury.Wskutek tego suma oporu obydwóch równole¬ gle polaczonych opoirów 43 i 44 spada przy wzra¬ stajacej temperaturze, zmieniajac tym samym napiecie zasalania tranzystora 34 w takim stop¬ niu, ze uzaleznione od temperatury wahania w jego dzialaniu ulegaja wyrównaniu. Poniewaz napiecie bateria 36 moze wahac sie od wagonu do wagonu, wskutek róznego stanu naladowania, podlaczona jest pomiedzy zacisk oporu 41, pola¬ czony z kolektorem tranzystora 35 a przewód 32, tak zwana diioda Zenara 64. Jej charaktery¬ styka napiecia wykazuje przy pewnym napieciu zalamanie. Przy wartosciach napiecia lezacych ponizej tego, dioda blokuje calkowicie., Nato¬ miast zachodzi znaczny wzrost napiecia w kie¬ runku blokady, skoro napiecie przekroczy war¬ tosc odpowiadajaca zalamaniu. Gdy zachodzi wzrost napiecia wskutek wzrastajacego napiecia baterii 36, to prad wzrastajacy i plynacy pirzez diode w kierunku blokady wywoluje w oporze 41 spadek napiecia, obnizajacy napiecie diody.W ten sposób uzyskuje sie w diodaie 64 napiecie w duzym stopniu niezaleznie od wahan napie¬ cia baterii 36. Baza tranzystora 34 przylega do oporu 29 i jest zarazem polaczona z oporem 55, którego drugi koniec prowadzi poprzez przewód 56 do emitera tranzystora 37. Baza tranzystora 35 polaczona jest przewodem 57 bezposrednio z kolektorem tranzystora 34.Wylot wzmacniacza wstepnego 31 prowadzi przez przewód 58 polaczony z emiterem tranzy¬ stora 35 do bazy tranzystora mocy 37. Stosow¬ nie do podlaczenia tego stopnia koncowego jako sfcpnia emitujacego, emiter tranzystora 37 pola¬ czony jest poprzez opór 59 z biegunem dodatnim baterii 36, podczas gdy kolektor polaczony jest przewodem 62 i poprzez cewke SI elektromagne¬ su zaworu sterujacego 17 z biegunem ujemnym baterii 36. Podlaczony do przewodu 62 prostow¬ nik 63 sluzy do zwierania napiec indukcyjnych powstajacych w cewce 61, przy raptownym wy¬ laczeniu pradu w przewodzie 6.Sposób dzialania wzmacniacza 18 jest naste¬ pujacy: Napiecie zmienne prowadzone linia przewodów 6 znajduje w kondensattarze 26 ujs¬ cie o oporze malym w porównaniu z oporem 25 i wywoluje w uzwojeniu wyjsciowyim trans(for- matora 27 napiecie zmienne, plynace po wypro¬ stowaniu w prostowniku 28 poprzez opór 29 do bazy tranzystora 34. Pojawiajace sie w prostow¬ nikach 28 fale szczytowe odplywaja pirzez kon¬ densator 33. Wzmocnione napiecie wyjsciowe tranzystora 34 zdaza przewodem 57 do podstawy tranzystora 35, gdzie ulega ponownemu wzmoc¬ nieniu. Napiecie wyjsciowe tranzystora 35 odpro¬ wadzone jest przewodem 58 do ;tn:anzystora mocy 37. Wzmocniony prad wyjsciowy plynie od bie¬ guna dodatniego baterii 36 przez opór 59 i cew¬ ke 61 z powrotem do bieguna ujemnego baterii 36. Przy tym napiecie istniejace w emiterze tranzystora 37 naprzeciw przewodu 32 odpro¬ wadza sie przewodem 56 i przez opór 55 do bazy tranzystora 34, tworzac w ten sposób sprzezenie zwrotne. Dziala ono w ten sposób, ze wahania napiecia zródlowego, np. wskutek róznego sta¬ nu nialadowania, powoduje watiania oporowe cewki lub zmiane stopnia wzmacniania we wzmacniaczu, w zwiazku z "wahaniami tempera¬ tury wzrost lub spadek napiecia sterujacego do¬ prowadzonego do bazy tranzystora 34, które powstajace przy braku sprzezenia zwrotnego wahania pradu w cewce redukuje do znikome¬ go ulamka.Transformator 27 posiada przy wybranej cze¬ stotliwosci zródla napiecia zmiennego 15 .tak wy¬ soki opór wstepny w stosunku do oporu przewo¬ du 6, ze wskutek odbywajacego sie. w przewo¬ dzie zwiekszenia spadków napiecia, mimo do¬ czepienia dalszych wagonów do dlugiego pocia¬ gu, napiecia sterujace, lezace u wejsc poszcze¬ gólnych wzmacniaczy 18, praktycznie nie ulegaja wahaniom.Aby zas maszynista mial moznosc stwierdze¬ nia ilosci doczepionych wagonów przez pomiar oporu pradu stalego w przewóoMe, opory 25 sa Wieksze niz opór przewodu 6, przez, co przy po¬ miarze nie odgrywa on wazniejszej roli.W zaworze sterujacym 17 znajduje sie we¬ dlug fig. 3 magnes 67 z miekkiego zelaza, zamo¬ cowany w oslonie o ksztalcie garnka 68. Koncen¬ trycznie do cylindrycznej sciany zewnetrznej 69 magnesu 67 przewidziano tuleje 71, w której przesuwa sie wzdluznie ituleja 72. Sluzy do tego -3 -specjalne, zreszta .znane, lozysko kulkowe, któ¬ rego zewnetrzna cylindryczna obudowa 73 jest wtloczona w tuleje 7U Pomiedzy tuleja 72 a cy¬ lindrem 73 znajduje sie szereg wzdluz osd skie-. nowanych rzedów kulek 74, przytrzymywanych koszem 75, zamocowanym w cylindrze 73. Jak wynika z fig. 4, sposród dwóch sasiadujacych ze soba rzedów, kulki jednego z nich przylegaja do tulei 72, podczas gdy kulki drugiego, przez czesc 76 koza, rUe moga cie stykac z tuleja 72. Widiac to równiez na fig. 3, której lewa polowa wyobra¬ za przekrój wzdluz linii 31 (fig. 4), prawa zas — przekrój wzdluz linii 32 tego rysunku. Kosz 75 tworzy w poblizu górnych i dolnych konców kor¬ pusu 73 lukowate przejscia, przez które kulki jednego rzedu przechodza do rzedu sasiedniego.Jesli pirzykfladowo tuleja 72 przyjmie polozenie górne, fo kulki rzedu lewego (fig. 3) tocza sie w góre i przechodza przez wspomniane przejscie do rzedu wyobrazonego w prawej polowie fig. 3, podczas gdy w jego dolnym koncu kulki powra¬ caja przez odpowiednie przejscie do rzedu le¬ wego (fHg. 3). Posuw tulei 72 odbywa sie za po¬ moca opisanego lozyska kulkowego na duzej czesci jej dlugosci ze znikomym luzem i nie¬ znacznym tarciem, co umozliwia w ten sposób stosowanie malych, odpowiednich odstepów po¬ wietrznych pomiedzy obudowa magnesu 67 a rdzeniem 77, nakreconym na górny koniec tulei 72.Cewka 61 jest umieszczona w przestrzeni po¬ miedzy zewnetrzna scianka C9 a tuleja 71 obu¬ dowy 67. Wzbudzony przez nia strumien magne¬ tyczny przeplywa przez cylindryczna scianke ze¬ wnetrzna 69, przez warstwe powietrza pomiedzy górnym koncem tejze a przeciwlegla czescia rdzenia i przez rdzen 77 i zamyka sie poprzez warstwe powietrza cylindryczna miedzy rdze¬ niem 77 a tuleja 71 obudowy 67. Dc ograniczenia przesuwu tulei 72 w kierunku górnym sluzy pierscien 79, zamocowany pomiedzy oslona 68 a pokrywa 78 zaopatrzona w otwór odpowietrza¬ jacy 70. Tuleja 72 iyisiada na swoim dolnym koncu, przechodzacym iprzez srodkowy otwór 80 w oslonie 68, dno 81, na które w pokazanym po¬ lozeniu zarowu sterujacego naciska za pomoca sprezyny 83 wstawka 82 przesuwajaca sie w tu¬ lei 72. W górny koniec tulei 72 wkrecona jest na¬ kretka 84 przewiercona wzdluz osi i pozwalaja¬ ca na zmiane naprezenia sprezyny 83.Oslona 68 przechodzi w swym dolnym ltoncu przez nasadke 85 podzielona wewnatrz na kilka komór. Pierwsza komora 86 polaczona przez wy¬ wiercony otwór 87 z cylindrem hamulca 19 zam¬ knieta jest membrana 88, która osadzona jest cy¬ lindryczna czescia w odpowiednim wycieciu w nasadce 85, zabezpieczajaca jej polozenie. W otworze membrany osadzony jest element zawo¬ ru 89, z otworem przez srodek, mogacy sde prze¬ suwac osiowo w komorze 86 w obu kierunkach..Powierzchnia elementu 89 od strony otworu 80 przylega do przedluzenia 91, wstawki 82, prze¬ chodzacego przez otwór w dnie 81 tulei 72 z wy¬ wierconym otworem ,99 wzdluz osi wstawki 82.Czesc dolna elementu 89 posiada przedluzenie 92 przechodzace przez stale gniazdo zaworu 93 i przyciskane do elementu zaworu 94 w sposób opisany nizej. Ten ostatni przesuwa sie osiowo w nakretce 95 zamykajacej szczelnie komore 96 od zewnatrz i jest dociskany przez sprezyne 97 dio gniazda zaworu 93. Kcmora 96 polaczona jest/ przez wiercony otwór 98 ze zbiornikiem zapaso¬ wego powietrza 21.Sposób dzialania zaworu sterujacego jest naste¬ pujacy: Jesli przez uruchomienie dzwigni na¬ stawnika 11 wprowadzone zostanie napiecie do linii przewodów 6, 1o wywóta, ono w cewce 62 kazdego urzadzenia hamulcowego prad wzmoc¬ niony we wzmacniaczu 18, którego moc zalezna jest od wybranego polozenia dzwigni nastawni¬ ka. Rdzen 77 wskutek wztadzenia pola magne¬ tycznego w cewce przyciagany jest wraz z tuleja 72 do czesci 69. Jednoczesnie przesuwa sie wstawka 82 wraz z elerhenteni zaworu 89 ku do¬ lowi, a to wskutek dzialania sprezyny 83, której sila przekracza sile sprezyny 97. Ten element za¬ woru przyjmuje wstepne polozenie, w którym jego przedluzenie 92 przylega do elementu 94 za¬ woru, zamykajac tym samym istniejace uprzed¬ nio, a prowadzace przez 'otwory 99 i 70 polacze¬ nie komory 86 z atmosfera. Przy dalszym przesu¬ wie tulei 72 element 91 zaworu zostaje uniesio¬ ny ze swego gniazda. Powstaje wskutek tego po¬ laczenie pomedzy obiema komorami 86 i 96, a po¬ wietrze sprezone wchidzi ze zbiornika powietrza zapasowego 21 przez otwory 98 i 87 do cylindra hamulca 19. W miare napelniania rosnie cisnie¬ nie w .nim, a takze i w komorze 86 az do momen¬ tu, gdy sila magnetycznego przyciagania idze- nia 77 zostanie przerswyciezona a magnes zosta¬ nie cofniety tak daleko, az element 94 zaworu przez nacisk sprezyny 97 osiadzie w gniezdzie 93, zamykajac doplyw powietrza sprezonego ze zbiornika powietrza zapasowego 21 do komory 86. W ten sposób osiagniety stopien hamowania trwa tak dlugo, az nastawione przez dzwignie 11 napiecie nie zostanie zmienione. Zmiany oporu cewki 61 lub napiecia baterii 36 pozostaja jed¬ nakze bez wplywu na pirad w cewce 61, co wy¬ nika z poprzednich wyjasnien dotyczacych wzmacniacza 18. - 4 -*5esli zajdzie potrzeba nastawienia wyzszego stopnia hamowania, maszynista obraca dalej dzwignie w kierunku obrotu wskazówki zegara, podwyzszajac przez to napiecie pradu w linii 6.Wzmozone wskutek tego napiecie pradu w cew¬ ce 61 powoduje ponowne przyciaganie rdzenia 77 przez czesc 69. Element zaworu 94 wskutek tego ruchu zostanie uniesiony ze swego gniazda 93 i otworzy doplyw powietrza sprezonego ze obior- nika powietrza zapasowego 21 do cylindra ha¬ mulca 19* Wzrastajace w nim cisnienie sjowo- duje wreszcie, jak to juz opisano, przerwe w po¬ laczeniu komór S6 i 96. W ten sposób mozna zwiekszac sile hamowania az cylinder hamulca 19 . osiagnie maksymalne cisnienie okreslone przez sile sprezyny 83. Dalsze zwiekszenie sily przy¬ ciagania wywieranej na magnes 77 wywoluje wprawdzie przesuw tulei 72, jednakze wstawka 82, przy jednoczesnym scisnieciu sprezyny 83, odejdzie od dna 81. Wskutek tego zapobiega sie ponownemu otwarciu sie zaworu 93, 94.Jesli wskutek ustawienia pewnego stopnia ha¬ mowania przez obró*: dzwigni nastawnika 11 w kierunku przeciwnym do wskazówek zegara, napiecie elektryczne w linii 6 sie zmniejszy, zmniejszy sie równiez Fiia mcigmetycznego przy¬ ciagania wywierana na rdzen 77, a tuleja 72 przesuwa sie do góry pod wplywem obecnie wiekszej sily wywieranej przez cisnienie w cy¬ lindrze hamulca na membrane 88. Powoduje to podniesienie elementu zaworu 89 z elementem 94 i przywraca polaczenie komory' 86 z atmosfera.Nastepuje opróznienie ta droga cylindra hamul¬ ca 19, przy czym cisnienie w komorze Szpada tak dlugo, az wywierana na rdzen 77 sila przy¬ ciagania bedzie dostateczna, aby przesuna*: tu¬ leje 72 do elementu zaworu U4 i powstrzymac tym samym spadek cisnienia w cylindrze hamul¬ ca. Przy zupelnym braku napiecia w linii 6 za¬ wór sterujacy przybiera na powrót polozenie przedstawione na fig.3. ' Przy wyposazenia hamulca wedlug fig. 5 prze¬ widziano te same polaczenia wzmacniacza 18 z linia 6 i zbiornika zapasowego powietrza 21 z przewodem powietrza sprezonego 5, jak to wyni¬ ka z lig. 1. Kie rózni sie równiez zawór steruja¬ cy 17 od zaworu sterujacego wedlug fig. 3 pod wzgledem budowy i polaczenia ze zbiornikiem zapasowego powietrza 21. Jednakze otwór 87 (fig. 3) prowadzi przez przewód 101 do komory 102 zmieniacza cisnienia 103 zwyklej konstrukcji.Zawór 105 osadzony jest na dwóch membranach 106 i 1071 zamocowanych w oslonie zmieniacza cisnienia. Zawór 105 wchodzi swoim górnym, o- twairtym koncem do gniazda stalego zawora 104, do którego dociskany jest elastycznie inny, ru¬ chomy zawór 109. Ze znajdujaca sie nad gniaz¬ dem zaworu 109 komora 110 polaczony jest zbiornik zapasowego powietrza 23, z mieszczaca sie natomiast ponizej niego komora 111 laczy sie cylinder hamulcowy 19. Komora 108 umieszczo¬ na pomiedzy obiema membranami 106 i 107 la¬ czy sie z atmosfera i wnetrzem zaworu 105.Podczas hamowania powietrze sprezone dosta¬ je sie w sposób wyzej opisany ze zbiornika 21 przez zawór sterujacy 17 do przewodu 101 i do komory 102 przesuwajac zawór 103 w kierunku górnym. Wskutek tego przylgnie on do zaworu: 109 i zamknie istniejace przy odhamowaniu po¬ laczenie pomiedzy cylindrem hamulca 19 a atmo¬ sfera. Przy dalszym przesuwie zaworu 105 za¬ wór 109 uniesiony zostaje ze swego gniazda, po¬ wodujac polaczenia zbiornika powietrza zapaso¬ wego 21 z cylindrem hamulca 19. Po odpowied¬ nim wzroscie w nim cisnienia, cisnienie w komo¬ rze 111 przezwycieza cisnienie w komorze 102 i zamyka doplyw powietrza sprezonego ze zbior¬ nika 21, przez przesuniecie w dól zaworu 105.Widoczne jest, ze zmieniacz cisnienia 103 dziala w .ten sam sposób co zawór sterujacy 17, przy czym miejsce dzialajacej przy nim sily elektro¬ magnesu zajelo cisnienie w komorze 102. Sprze¬ zenie zaworu sterujacego 17 ze zmieniaczem ci¬ snienia 103 (wedlug fig. 5) umozliwia stosowanie malych przekrojów przeplywu w zaworze steru¬ jacym 17, poniewaz tenze pelni tylko funkcje sterowania, podczas gdy niezbedne do napelnia¬ nia cylindra hamulca 19 duze przekroje moga byc przewidziane w zmieniaczu cisnienia 103.Pokazany na fig. 6 wzmacniacz jest wzmacnia¬ czem na prad zmienny, który doprowadzany jest poprzez prostownik 45 i przewód 62 do cewki 61.Wzmacniacz sklada sie, jak to pokazano na ry¬ sunku (fig. 2) ze wstepnego wzmacniacza 116 z podlaczonym stopniowaniem mocy.Wlot wzmacniacza wstepnego 116 stanowi do¬ prowadzenie poprzez kondensator 46 od jednego konca uzwojenia koncowego transformatora 27, którego uzwojenie wstepne, jak w przykladzie wedlug fig. 2 polaczone jest przez opór 25 i rów¬ nolegle do niego podlaczony kondensator 26, do odgalezienia 22. Drugi koniec uzwojenia konco¬ wego transformatora 27 polaczony jest celem wywolania sprzezenia zwrotnego, przewodem 47 z jednym koncem oporu 48, przez który przeply¬ wa prad indukcyjny w uzwojeniu koncowym transformatora 49 i docierajacy po wyprostowa¬ niu w prostowniku 45 równiez do cewki 62.Wzmacniacz wstepny 116 obejmuje tranzystor 34 tworzacy stopien kolektora, a którego podsta- -=. 5 --wa' polaczona jest z ketideihsaitorem 4&s Ndto*1- miast emiter podlaczony jest bezposrednia do przewodu 50 prowadzacego do dodatniego biegu¬ na baterii wagonu 36, zas korektor poprzez opór 52 bezposrednio z wylotem regulatora 41, 64, opisanego w przykladzie na fig. 2. Dwa opory 52, 53 majace ustalac wydajnos-: tranzystora 34 po¬ laczone sa jednymi koncami równiez z baza tranzystora 34, drugiimi natomiast z wylotem re¬ gulatora 41, 61 wzgl. przewodem 50. Przewód 57 laczy kolektor tranzystora 34 z podstawa tranzy¬ stora- 35 drugiego stopnia wzmacniacza wstepne¬ go 116 wykonany jako stopien emitujacy. Sche¬ mat drugiego stopnia pokrywa sie z pokazanym w fig. 2 schematem odpowiedniego stopnia cal¬ kowicie d nie wymaga blizszego objasnienia.Od emitera tranzystora 35 prowadzi przewód 58 do bazy tranzystora mocy 37 bedacego, podob¬ nie jak tranzystor 34, czlonem stopnia kolektora.W tym sensie emiter jest polaczony bezposred¬ nio z przewodem 50, zas kolektor poprzez uzwo- jende wstepne transformatora 49 z biegunem ujemnym barteru 36. W transformatorze zastoso¬ wano taki kierunek uzwojenia, w mysl którego przy istnieniu napiecia w jego uzwojeniu wstep¬ nym, o kierunku Oznaczonym wrysowana obok niego strzalka, w uzwojeniu wyjsciowym indu¬ kuje sie napiecie skierowane wedlug wrysowa¬ nej obok niego strzalki. Dla otrzymania sprzeze¬ nia zwrotnego, prad przeplywajacy przez uzwo¬ jenie wyjsciowe transformatora 49 w kierunku narysowanej strzalki, jak pokazano na fig. 6, po¬ winien przeplywac przez opór 48 w kierunku od polaczonego z transformatorem 49 konca ku prze¬ wodowi 50. Tym samym usuniete zostaly w wiekszosci (fig. 2) zmiany ptradu przeplywajace¬ go przez cewke Cl, mogace powstawac wskutek wahan oporu tej cewki lub wahan napiecia za¬ silajacego baterii 36 lub czynnika wzmacniaja¬ cego, gdyby wzmacniacz nie byl wyposazony w sprzezenie zwrotne.-Od zacisku pierwszego uzwojenia fransfccmatora 49, który nie jest po¬ laczony z oporem 48, prowadzi przewód 54 do jednego z czterech zacisków pelnbprostirjacego prostownika 45, podczas gdy zacisk polozony po przekatni do tegoz zacisku polaczony jest prze¬ wodem 117 z przewodem 50. Kondensator 125 zabezpieczajacy polaczenie 62 zawiera fale szczyp towe powstajace w prostowniku 45.W trzecim sposobie wykonania zaznaczonym schematycznie na fig. 7, wzmacniacz zbudowany jest tak samo jak ha fig. 6.Miejsce prostownika 45 wystepuje natomiast bezposrednio polaczenie wyjsciowego uzwojenia transformatora 49 poprzez przewód* 62 z cewka 6F elefctattmaghesu. Zelazne czesci przewodzace strumien magnetyczny wykonywane sa w tym przypadku jaik zwyczajnie przy maignesach pra¬ du zmiennego, z paczki ulozonych warstwami blaszek.We wspomnianym na wstepie przypadku, w którym zródlo pradu dla zasilania wzmacniacza * 18 umieszczone jest w lokomotywie i polaczone jest ze wzmacniaczami pojedynczych wagonów przez linie zasilajaca, 'pflrzewód sterujacy moze byc jednozylowy, przy czyni jako drugi wyko¬ rzystac mozna przewód linii zasilajacej. Ko¬ rzystne jest polaczyc jeden koniec uzwojenia wstepnego transformatora 27, np. koniec pola¬ czony z górnym przewodem przewodu steruja¬ cego, kazdy poprzez jeden z kondensatorów z oboma przewodami linii zasalajacej 6. Odpowied¬ nio laczy sie takze w lokomotywie przewód ste¬ rowniczego zaworu hamulcowego 10, prowadza¬ cy do tegoz przewodu sterujacego, a mianowicie kazdy poprzez jeden z kondensatorów z oboma przewodami linii zasilajacej. PL