Opublikowano dnia 30 czerwca 1960 r. /tu °* ^ Was 2.Hh*% 00 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43183 Kopalnia Wegla Kamiennego „Zabrze" *) Zabrze, Polska Sposób eksploalacii wegla w scianach, wyposaionych w kombajny krótkozabiorowe Patent trwa od dnia 27 lutego 1959 r.Wynalazek przeznaczony jest do ipotokowej eksploatacji pokladów systemem scianowym.W stosowanych dotychczas sposobach eks¬ ploatacji pokladów wegla systemem sciano¬ wym, wystepuja trzy zasadnicze kolejno po sobie nastepujace czynnosci, wykonywane na oddzielnych zmianach, a mianowicie: na pierw¬ szej zmianie wybieralnie wegla, ma drugiej przekladka urzadzen ii na trzeciej — wyjmo¬ wanie stojaków, wzglednie podsadzanie wybra¬ nej przestrzeni. Przy krótkozabiorowym spo¬ sobie eksploatacji, na jednej zmianie po wy¬ dobyciu wykonuje sie jeszcze przekladke. Wyj¬ mowanie stojaków lub podsadzanie przy wszyst¬ kich dotychczas stosowanych systemach wyko¬ nywalo sie, jako oddzielna czynnosc, na wy¬ dzielonej w czasie zmianie.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól- twórcami wynalazku sa inz, mgr Józef Kumor, Stanislaw Sikora i inz. Stefan Slupski.) Ujemnymi cechami dotychczas stosowalnych metod .eksploatacji sa: 1) maly postep scian, wynoszacy 1,2 — 2,0 m/dobe, a jako szczytowe osiagniecie — po¬ step ,4 m/dobe w scianach o dlugosci 80 — 100 m; 2) maly postep oraiz dluzsze przerwy w wydo¬ byciu wplywaja w znacznym stopniu ujem¬ nie na warunktf. geologiczne sciany, a tym samym na pogorszenie bezpieczenstwa pra¬ cy; 3) zaburzenia w normalnej produkcji i unie¬ mozliwienie wykonania zadan przez nastep¬ ne zmiany, w przypadku niewykonania zadan przez jedna 'zmiane, sa przyczyna duzych strat w produkcji; 4) slabe wykorzystanie mocy produkcyjnej scian oraz maszyn i urzadzen nieczynnych prze¬ waznie przez dwie zmiany; 5) powstawanie sizkód górniczych przy eksplo¬ atacji pod obiektami, znajdujacymi sie napowierzchni onaz koniecznosc zastosowania na scianie nadmiernej ilosci obudowy sta¬ lowej, przy eksploatacji scian systemem krót- kozabiorowym.Przez zastosowanie sposobu eksploatacji we¬ gla wedlug wynalazku osiaga sie: a) nieprzerwany tok produkcji i postep wyro¬ biska przekraczajacy 4 mb/dobe w scianach dlugosci 150 — 180 m; b) pelnie wykorzystanie mocy produkcyjnej wy¬ robiska i urzadzen w nim zastosowanych.Osiaga sie przy tym podwojenie, a nawet potrojenie produkcji; c) eliminuje sie zupelnie wplyw zaburzen pro¬ dukcyjnych jednej zmiany na zmiany pozo¬ stale, a tym samym obniza sie znacznie straty produkcji; d) szybki postep produkcji powoduje znaczne poprawienie warunków geologicznych i bez¬ pieczenstwo pracy; e) osiaga sie równomierne osiadanie powierz¬ chni, a tym samym znaczne obnizenie szkód górniczych.W przeciwienstwie do stosowanych dotych¬ czas sposobów eksploatacji, sposób wedlug wy¬ nalazku zapewnia nieprzerwany tok produkcji przez cala dobe, a tym samym znaczne pod¬ wyzszenie produkcji scian. Pozwala na zlikwi¬ dowanie, wydzielonej w czasie zmiany przezna¬ czonej na wyjmowanie stojaków, jako wylacz¬ nej czynnosci. Wykonywanie wyjmowania sto¬ jaków odbywa sie natomiast na zmianie wy¬ dobywczej, podczas normalnej czynnosci ura¬ biania i ladowania; pozwala wreszcie na zli¬ kwidowanie przekladki trasy przenosnika pan¬ cernego, jako czynnosci wydzielonej w czasie i dokonywanie przekladki trasy podczas pracy przenosnika.Przedmiot wynalaizku oraz sposoby dotych¬ czasowej produkcji sa uwidocznione na rysun¬ kach, na których fig. 1, 2 i 3 przedstawiaja pozycje wyjsciowa, fig. 4, 5 i 6 — pozycje po czwartym zabiorze, przy dotychczasowej produkcji, fig. 7, 8, 9 — pozycje wyjsciowa przy stosowaniu sposobu wedlug wynalazku, fig. 10, 11, 12 — pozycje po wykonaniu zabioru, fig. 13, 14 i 15 — pozycje przy wyjmowaniu stojaków po jednym zabiorze, fig. 16, 17 i 18 — pozycje po wykonaniu dwu zabiorów, przy spo¬ sobie wyjmowania stojaków co dwa zabiory, fig. 19, 20 i 21 — pozycje podczas wyjmowania stojaków co dwa zabiory, fig. 22 — harmo¬ nogram czynnosci sposobu wedlug wynalazku, fig. 23 — wykaz oblozenia i czasu pracy w ciagu jednej doby.Dotychczas stosowany sposób produkcji scian, wyposazonych w kombajn krótkozabiorowy, w oparciu o znane i stosowane metody przed¬ stawia sie nastepujaco.Rozpoczecie eksploatacji sciany odbywa sie z pozycji wyjsciowej (fig. 1, 2 i 3), Kombajn urabia i laduje na przenosnik urobek o za¬ biorze 0,6 m, przesuwajac sie z dolnej wneki od chodnika podscianowego, do górnej wneki przy chodniku nadscianowym. Za kombajnem nastepuje obrywka i zabezpieczenie stropu, przez zabudowanie co drugiej stropnicy czlo¬ nowej dlugosci 1,2 m. Po dojsciu do górnej wheki nastepuje zjazd kombajnu w dól sciany.Kiedy kombajn znajdzie sie z powrotem w dol¬ nej czesci sciany, naprzeciwko dolnej wneki nastepuje przesuniecie kombajnu do wneki i rozpoczyna sie. urabianie drugiego zabioru, przy którym czynnosci powtarzaja sie. Po kaz¬ dym zabiorze zwieksza sie odleglosc ociosu weglowego od zrobów o 0,6 m i wynosi: po pierwszym zabiorze 3,8 m po drugim zabiorze 4,4 m po trzecim zabiorze 5,0 m po czwartym zabiorze 5,6 m Po czwartym zabiorze (fig. 4, 5 i 6) odleglosc ociosu od zrobów zbliza sie do odleglosci gra¬ nicznej dla bezpiecznego prowadzenia sciany i dlatego wstrzymuje sie prace produkcyjna na scianie do czasu wykonania wyjmowania stojaków i zmniejszenia tej odleglosci do od- legosci wyjsciowej. Czynnosci te wykonuje sie na wydzielonej w czasie zmianie. W zaleznosci od ilosci zabiorów wykonywanych miedzy po¬ szczególnymi zmianami wyjmowania stojaków, na scianie musza sie znajdowac odpowiednie' ilosci kompletów obudowy zelaznej.Po wykonaniu powyzszego nastepuje spietrze¬ nie tej obudowy w polu roboczym, co znacznie utrudnia prace zalogi i -poruszanie sie w scianie i co z kolei wplywa ujemnie na bezpieczenstwo pracujacej zalogi.Sposób produkcji scian wedlug wynalazku, wyposazonych w komhajn krótkozabiorowy, przedstawia sie nastepujaco. Czynnosci pro¬ dukcyjne (fig. 22) na scianie rozpoczyna sie z pozycji wyjsciowej (fig. 7, 8 i 9), Kombajn urabia i laduje urobek nia przenosnik, przesu¬ wajac sie z dolnej wneki 2 do górnej wneki 3.Za kombajnem nastepuje obrywka i zabezpie¬ czenie stropu przez zabudowanie co drugiej stropnicy czlonowej o dlugosci 1,2 m. Po doj¬ sciu wneki 3 nastepuje zjazd 4 kombajnu w dól sciany i równoczesnie za kombajnem nastepuje przekladanie 5 trasy przenosnika w czasie jego — 2 —pracy produkcyjnej. Kiedy kombajn znajdzie sie z powrotem naprzeciwko dolnej wneki 2, nastepuje przesuniecie kombajnu 6 wraz z na¬ pedem przenosnika do wneki, przy pomocy prze¬ nosników hydraulicznych. Po przesunieciu kom¬ bajn gotowy jest do dalsizej pracy i rozpoczyna urabianie 7 drugiego, Wzglednie nastepnego za¬ bioru. W tym samym czasie, w odleglosci 30 m od kombajnu, w górnej czesci sciany rozpo¬ czyna sie wyjmowanie stojaków 8. Odbywa sie to przez wyjmowanie co drugiego stojaka i stropnicy oraz przestawianie lamaczy. Lama¬ cze stosowane sa lub nie, w zaleznosci od wa¬ runków stropowych na scianie. Stan sciany 'przed rozpoczeciem wyjmowania stojaków przedstawia fig. 10, 11 i 12, zas podczas wy¬ konywania tegoz fig. 13, 14 i 15. Szybkosc po¬ stepowania przy wyjmowaniu stojaków 8 musi byc wieksza lub co najmniej równa predkosci urabiania i przesuwania sie kombajnu 1, w przeciwnym wypadku nalezy zmniejszyc po¬ step kombajnu, albo rozpoczac wyjmowanie w kilku miejscach na scianie.Po oddaleniu sie kombajnu na odleglosc 30 m od dolnej wneki 2 mozna rozpoczac te czynnosc w dolnym odcinku sciany 9 o dlugosci 30 m, przesuwajac sie w góre sciany lub po odda¬ leniu sie kombajnu o 60 m od wneki dolnej, przesuwajac sie z wyjmowaniem stojaków od punktu 30 m w dól sciany do chodnika pod- scianowego. Przy kazdym nastepnym zabiorze, czynnosci te powtarzaja sie. W ten sposób otrzymuje sie stale maksymalne odleglosci ocio¬ su od zrobów, wynoszace 3,8 m (fig. 15) na calej scianie. Istnieje równiez mozliwosc wyj¬ mowania stojiaków co drugi zabiór (fig. 16, 17, 18 i 19, 20, 21) pojedynczych, kolejno po so¬ bie nastepujacych stojaków i stropnic. W ten sposób jednorazowy postep zawalu wynosi 1,2 m, zas maksymalna odleglosc ociosu od zrobów powieksza sie o 0,6 m (fig. 17). Postep za¬ walu . 0,6 m, wzglednie 1,2 m, jest stosowany w zaleznosci od warunków stropowych, a jego elastycznosc ma zasadniczy wplyw na wlasci¬ we prowadzenie starych zrobów. Jedna z dal¬ szych zalet sposobu wedlug wynalazku jest wielokrotne wykorzystanie czynnej obudowy w scianie w ciagu doby, Tak opracowany i za¬ stosowany sposób pozwala na nieprzerwany tok produkcji ze sciany przez cala dobe (fig. 22 i 23), wzglednie w ciagu co najmniej dwóch zmian, w zaleznosci od potrzeb produkcyjnych wzgled¬ nie technicznych zakladu. Powoduje on duzy wzrost produkcji, wydajnosci, poprawe bez¬ pieczenstwa pracy, obnizenie zuzycia materialów i nie wymaga dodatkowych kosztów inwe¬ stycyjnych. PL