Wynalazek dotyczy elementów, stosowanych w budownictwie kratowym, a w szczególnosci dotyczy ulepszen takich elementów, które mo¬ ga miec przekrój katowy lub korytkowy i sa .zaopatrzone w szeregi otworów co najmniej na dwóch pasach elementu tak, iz jeden lub kilka otworów moga byc uzyte do przymocowania elementu w zadanym polozeniu wzgledem inne¬ go elementu o podobnej lub odmiennej kon¬ strukcji dla utworzenia czesci kratownicy.Wedlug niniejszego wynalazku, w elemencie stosowanym w budownictwie kratownic kon¬ strukcyjnych i posiadajacym co najmniej dwa pasy o wspólnej krawedzi, jeden z pasów jest zaopatrzony w pierwszy rzad zasadniczo okraglych otworów, których srodki sa polozo¬ ne zasadniczo na linii, równoleglej do wspom¬ nianej wspólnej krawedzi i oddalonej od niej, a srodki przyleglych otworów sa rozmieszczone" w zalozonej z góry równej odleglosci wzajem¬ nej, drugi zas pas jest zaopatrzony w drugi i trzeci rzad zasadniczo okraglych otworów, przy czym srodki drugiego rzedu leza na linii równoleglej do wspólnej krawedzi i oddalonej od jej zewnetrznej powierzchni na odleglosc, zasadniczo równa odleglosci srodków otworów w pierwszym rzedzie od wspólnej krawedzi, srodki zas otworów przylegajacych w drugim rzedzie, sa odlegle od siebie na wspomniana nalozona z góry odleglosc lub jej calkowita wielokrotnosc, natomiast srodki trzeciego rzedu otworów leza na linii, równoleglej do linii dru¬ giego rzedu otworów i odleglej od niej na stro¬ nie, oddalonej od wspólnej krawedzi na od¬ leglosc zasadniczo równa odleglosci srodków drugiego rzedu otworów od zewnetrznej scianki wspólnej krawedzi, przy czym srodek kazdego otworu w tym trzecim rzedzie jest polozony na linii, prostopadlej do wspomnianej wspólnej krawedzi i przechodzacej przez srodek otworuw drugim rzedzie, a odleglosc miedzy srodka¬ mi przyleglych otworów w trzecim rzedzie jest taka sama lub tez jest calkowita wielokrot¬ noscia odleglosci miedzy srodkami sasiednich otworów w drugim rzedzie.Wedlug korzystnej postaci wykonania wyna¬ lazku, w elemencie posiadajacym co najmniej dwa pasy, zbiegajace sie na wspólnej krawedzi w zastosowaniu do budowy kratownic, jeden z pasów jest zaopatrzony w pierwszy rzad za¬ sadniczo okraglych otworów, których srodki le¬ za na linii równoleglej do wspólnej krawedzi pasów i rozmieszczone zasadniczo w równej od¬ leglosci od zewnetrznej powierzchni tej krawe¬ dzi i przeciwleglej równoleglej krawedzi pasa, przy czym srodki sasiednich otworów sa roz¬ mieszczone w TÓwnej, zalozonej z góry odleg¬ losci wzajemnej, która to odleglosc jest zasad¬ niczo równa odleglosci od zewnetrznej powierz¬ chni wspólnej krawedzi, a drugi zas rzad zasad¬ niczo- okraglych otworów znajduje sie w dru¬ gim pasie, ze srodkami lezacymi na linii równo¬ leglej do wspólnej krawedzi i odleglej od jej zewnetrznej powierzchni na te zalozona od¬ leglosc. Srodki sasiednich otworów w tym dru¬ gim rzedzie sa wzajemnie oddalone na te zalo¬ zona odleglosc, trzeci zas rzad zasadniczo okraglych otworów znajduje sie w tym dru¬ gim pasie, a srodki otworów sa polozone na linii, równoleglej do wymienionej wspólnej kra¬ wedzi i oddalone od zewnetrznej powierzchni krawedzi na odleglosc zasadniczo równa podwój¬ nej wymienionej odleglosci zalozonej, natomiast srodki sasiednich otworów w trzecim rzedzie sa oddalone od siebie na odleglosc zasadniczo równa tej podwójnej odleglosci i kazdy lezy na linii, zasadniczo prostopadlej do wspomnia¬ nej wspólnej krawedzi i przechodzacej przez srodek otworu w drugim rzedzie.Najlepiej jezeli co drugi otwór w pierwszym rzedzie posiada pewien wymiar, a pozostale otwory tego rzedu maja wiekszy wymiar, wszystkie zas otwory w drugim rzedzie maja jeden wymiar, natomiast wszystkie otwory w trzecim rzedzie sa o innym wiekszym wy¬ miarze.Korzystnie jest zastosowac czwarty rzad za¬ sadniczo okragly, rzad jednego wymiaru w tym drugim pasie tak, aby srodki otworów w tym czwartym rzedzie lezaly na linii równoleglej do wymienionej wspólnej krawedzi i oddalone od jej zewnetrznej powierzchni na odleglosc zasadniczo równa trzykrotnej odleglosci okres¬ lonej wyzej, przy czym srodki sasiednich otwo¬ rów w czwartym rzedzie byjy lJ|1ftiUnu od sie¬ bie na odleglosc, zasadnicso rtima parzystej wielokrotnosci zalozone] z ftiry odleglosci, a kazdy lezy na linii, zasadrrtC3» prostopadlej do wspólnej krawedzi i przechodzi przez sro¬ dek otworu w drugim rzedzie, lecz nie przez srodek otworu lezacego w trzecim rzedzie.Korzystne jest, jezeli szerokosc zewnetrznej powierzchni drugiego pasa w kierunku normal¬ nym do kierunku jego dlugosci jest zasadniczo równa trzykrotnej okreslonej wyzej odleglosci, gdy ten drugi pas jest zaopatrzony tylko w dru¬ gi i trzeci rzad otworów i zasadniczo równa sie czterokrotnej odleglosci, gdy jest przewidziany czwarty pas.Zaleca sie aby srednice otworów o wspomnia¬ nym jednym wymiarze byly zasadniczo równe polowie wspomnianej zalozonej z góry odleglos¬ ci, a srednice otworów o wiekszym wymiarze byly wieksze od polowy, lecz nie wieksze od dwóch trzecich tej zalozonej z góry odleglosci.Z elementów, wedlug któregokolwiek z po¬ przednich pieciu ustepów, wynalazek przewi¬ duje równiez zastosowanie wydluzonego prosto¬ katnego elementu, posiadajacego szerokosc za¬ sadniczo równa podwójnej zalozonej z góry odleglosci i zaopatrzonego w szereg zasadniczo okraglych otworów, których srodki leza na linii oddalonej zasadniczo na jednakowa od¬ leglosc od podluznych krawedzi wydluzonego elementu, a srodki otworów sasiednich sa od¬ dalone od siebie na odleglosc zasadniczo równa zalozonej odleglosci pomnozonej przez pier¬ wiastek z liczby — dwa. Jezeli otwory w ele¬ mencie o przekroju katowym maja dwa wy¬ miary, to co drugi otwór w wymienionym ele¬ mencie wydluzonym ma pewien wymiar, a po¬ zostale jego otwory posiadaja wiekszy wymiar.Dla ulatwienia jasnego zrozumienia wyna¬ lazku ponizej podaje sie opis przykladów wy¬ konania wynalazku, przedstawionych na rysun¬ ku, na którym fig. 1 przedstawia widok perspek¬ tywiczny elementu o parzekroju katowym we¬ dlug wynalazku, fig. 2 — widok podobny, jak na fig. 1, przedstawiajacy odmienny element o przekroju katowym, fig. 3 — przekrój po¬ przeczny elementu korytkowego wedlug wyna¬ lazku, fig. 4 — rozwiniecie plaskie elementu korytkowego wedlug fig. 3, fig. 5 — przekrój poprzeczny elementu o przekroju skrzynkowym wedlug wynalazku, fig. 6 — rozwiniecie plaskie elementu o przekroju skrzynkowym wedlug fig. 5, fig. 7 — przekrój poprzeczny odmiany elementu o przekroju skrzynkowym, fig. 8 — — 2 —rozwiniety widok plaski elementu o przekroju skrzynkowym wedlug fig. 7, fig. 9 przedstawia widok perspektywiczny plaskownika, nadaja¬ cego sie do uzytku lacznie z elementami o prze¬ kroju katowym, korytkowym i skrzynkowym wedlug figur poprzednich, fig. 10 — widok perspektywiczny elementu o przekroju kato¬ wym, którego dwa pasy sa podobne do plas¬ kownika przedstawionego na fig. 9, fig. 11 — czesciowy widok perspektywiczny plaskownika, nadajacego sie do uzytku z elementami o prze¬ kroju katowym, korytkowym i skrzynkowjtn wedlug fig. 1 — 8, fig. 12 — widok perspekty¬ wiczny elementu o przekroju katowym, posia¬ dajacego dwa pasy, z których kazdy jest po¬ dobny do plaskownika wedlug fig. 11, a fig. 13, 14 i 15 przedstawiaja, w jaki sposób element o przekroju katowym wedlug fig. 12, moze byc uzyty lacznie z elementami o przekroju kato¬ wym wedlug fig. 1 lub 2, fig. 16 przedstawia w widoku perspektywicznym szczegól, przedsta¬ wiajacy w jaki sposób element o przekroju ka¬ towym wedlug fig. 1 moze byc przykrecony do elementu o przekroju katowym wedlug fig. 2 i elementu o przekroju katowym wedlug fig. 10, przy czym elementy, ustawione sa wzajemnie pod katem prostym, fig. 17 — widok wedlug fig. 16, patrzac w kierunku strzalki Z, fig. 18 — widok wedlug fig. 16, patrzac w kierunku strzalki Y i fig. 19 — Widok wedlug fig. 16, pa¬ trzac w kierunku strzalki X, przy czym ozna¬ czenia cyfrowe szczególów rysunku zwlaszcza analogicznych (podobnych) czesci sa utrzyma¬ ne takie same, jak to bedzie wspomniane pózniej.W pierwszym przykladzie, przedstawionym na fig. 1, element 1 o przekroju katowym, stosowa¬ ny do wykonywania kratownic, jest utworzony z dwóch pasów 2 13, umieszczonych zasadni¬ czo pod katem prostym wzgledem siebie, a ich szerokosci wynosza odpowiednio 2A, 3A, gdzie A oznacza zalozona z góry odleglosc. Wezszy pas 2 posiada rzad zasadniczo okraglych otwo¬ rów 4, których srodki leza na linii B — B, równoleglej do wspólnej krawedzi 5 pasów i oddalonej od zewnetrznej powierzchni o od¬ step A, tak iz ta linia B — B przebiega zasadni¬ czo po srodku wzdluz dlugosci zewnetrznej po¬ wierzchni wezszego pasa 2. Srodki sasiednich otworów 4 znajduja sie w odstepie wzajemnym A, a co drugi otwór 4 ma stale mniejszy wy¬ miar, pozostale zas maja wiekszy wymiar.Mniejsze otwory posiadaja srednice zasadni¬ czo równa polowie A, a wieksze otwory — srednice, nieprzekraczajaca 2/3 A. Szerszy pas 3 posiada dwa rzedy zasadniczo okraglych otwo¬ rów 6 i 7, przy czym srodki otworów 6 jednego rzedu leza na linii C — C, równoleglej do wspól¬ nej krawedzi 5 pasów i znajduja sie w odste¬ pie wzajemnym A, a srodki otworów 7 drugie¬ go rzedu, lezace na linii D — D, równoleglej do wspólnej krawedzi 5, sa oddalone od siebie za¬ sadniczo o wartosc 2A. Odstep miedzy srodka¬ mi przyleglych otworów 6 jest zasadniczo równy odleglosci A, przy czym kazdy % tych otworów ma srednice, zasadniczo równa. polowie A.Odstep miedzy srodkami przyleglych otworów 7 jest zasadniczo równy odleglosci 2At a srednica tych otworów jest zasadniczo równa srednicy wiekszych otworów 4 w pasie 2.Srodki otworów 7 szerszego pasa 3 leza kazdy na linii, prostopadlej do kierunku dlugosci tego pasa, która przechodzi przez srodek mniejsze¬ go otworu 6 w sasiednim rzedzie w tym pasie, a srodek kazdego otworu 7 jest polozony w plaszczyznie, zawierajacej srodki otworów 6 i wiekszych otworów 4 i przebiega poprzecznie do kierunku dlugosci elementu 1. W ten sposób w szerszym pasie 3 sa przewidziane w pewnych odstepach w kierunku jego dlugosci i w kie¬ runku prostopadlym do dlugosci, zarówno mniejsze otwory 6, jak i wieksze otwory 7, któ¬ rych srodki sa oddalone od siebie na taka od¬ leglosc, ze wezszy pas 2 podobnego elementu 1 o przekroju katowym, posiadajacy na przemian duze i male otwory 4, moze byc latwo przykre¬ cony, np. srubami do niego przez te otwory, tak aby dwa elementy 1 byly do siebie prostopadle.Element o przekroju katowym, opisany wy¬ zej, moze miec odmienna postac, przedstawiona na fig. 2, gdzie uwidoczniono element o przekro¬ ju katowym, oznaczony ogólnie cyfra 8, posia¬ dajacy trzeci rzad zasadniczo okraglych otwo¬ rów 9 w szerszym pasie 3\ których srodki leza na linii E — E, równoleglej do wspólnej krawe¬ dzi 5 i oddalonej od niej na odleglosc zasadni¬ czo równa 3A, a srodki przyleglych otworów 9 sa oddalone od siebie o parzysta wielokrotnosc odleglosci A, w tym przykladzie na odleglosc zasadniczo równa 4A. Szerokosc pasa 3 jest zwiekszona wobec zastosowania rzedu otworów 9, lecz najlepiej nie jest wieksza niz 4A, Sredni¬ ca otworów 9 w trzecim rzedzie jest zasadniczo równa polowie A.Nalezy zauwazyc, ze dwa elementy 1 o prze¬ kroju katowym, przedstawione na fig. 1, moga byc polaczone razem tak, aby utworzyly ele¬ ment korytkowy przez nalozenie szerszych pa- 3-sów 3 otworami 7 w jednym pasie 3 do pokry¬ cia sie z otworami 7 w innym pasie 3 i przelo¬ zeniu srub przez dwie lub wiecej par pokry¬ wajacych sie otworów 7, przy czym dwa wezsze pasy beda wówczas równolegle do siebie i umieszczone w pewnej wzajemnej odleglosci.Gdy jest potrzebna wieksza liczba takich ele¬ mentów korytkowych, to byloby marnotrawie¬ niem materialu laczenie dwóch elementów ka¬ townikowych ze soba, wobec czego element ko¬ rytkowy jest wykonany, jako jedna calosc, np. element 10 (fig. 3 i 4), przy czym fig. 4 przed¬ stawia rozwiniecie elementu, przedstawionego na fig. 3. Oznaczenia w tym przypadku sa ta¬ kie same, jakie uzyto w zwiazku z fig. 1. Nale¬ zy zaznaczyc, ze srodki mniejszych otworów 6 sa oddalone na odleglosc zasadnicza równa A od przyleglej wspólnej krawedzi 5, a srodki wiekszych otworów sa oddalone na odleglosc zasadniczo równa 2A od kazdej wspólnej kra¬ wedzi 5.Na fig. 5 i 6 przedstawiono element o prze¬ kroju zasadniczo skrzynkowym, lecz nie calko¬ wicie zamkniety, oznaczony ogólnie liczba 11.Element ten jest podobny pod wielu wzgleda¬ mi do elementu korytkowego 10, przedstawio¬ nego na fig. 3 i 4, wobec czego uzyto tych sa¬ mych oznaczen dla podobnych czesci. W tym przypadku jednak szerokosc wezszych pasów 2 jest zwiekszona do szerokosci zasadniczo równej 3A, przy czym w kazdym pasie 2 jest utworzo¬ ny nowy rzad otworów 12, których srodki leza na linii F— F, równoleglej do linii B— B, na której leza srodki otworów 4, a odleglosc mie¬ dzy liniami wynosi zasadniczo A. W tym przy¬ padku wszystkie otwory 4 maja mniejszy wy¬ miar, np. wszystkie maja srednice zasadniczo równa 1/2 A, a otwory 12 maja wiekszy wy¬ miar, przy czym odleglosc miedzy srodkami otworów sasiednich 12 jest zasadniczo równa 2A, a srodek kazdego otworu 12 lezy na linii, prostopadlej do przyleglej wspólnej krawedzi 5 i przechodzi przez srodek otworu A w tymze pasie 2. Dodatkowo na kazdym pasie 2 znajdu¬ je sie zawiniety ku wewnatrz pas 13, równo¬ legly do wspólnego pasa 3, przy czym szerokosc tych pasów 13 jest tego rodzaju, ze ich swo¬ bodne brzegi nie stykaja sie ze soba i nie na¬ kladaja. Zwrócone na zewnatrz pasy 13 posia¬ daja rzad otworów 14, których srodki leza na linii G — G (fig. 6), równoleglej do sasiedniej krawedzi 15, wspólnej dla odpowiednich pasów 13 i 2 i odleglej od niej na odleglosc zasadniczo równa A. Srodki przyleglych otworów 14 sa od¬ dalone od siebie na odleglosc zasadniczo* równa A, co .drugi otwór 14 w rzedzie ma mniejszy wymiar, np. posiada srednice zasadniczo 1/2 A, natomiast pozostale otwory 14 maja wiekszy wy¬ miar, np. maja srednice wieksza niz 1/2 A lecz nie wieksza niz 2/3 A.Fig. 7 i 8 przedstawiaja odmiane elementu skrzynkowego 11, przedstawionego na fig. 5 i 6.Ten element oznaczony ogólnie liczba 15\ jest bardzo podobny do elementu, przedstawionego na fig. 5 i 6 i dlatego uzyto tych samych ozna¬ czen dla podobnych czesci. W tym przypadku jednak szerokosc pasa 3, wspólnego dla pasów 2, jest zwiekszona do wartosci zasadniczo 5A i przewidziany jest nowy rzad otworów 7. Pas 3 jest w ten sposób zaopatrzony w dwa zewnetrzne rzedy otworów 6, wszystkie o srednicy zasadni¬ czej, równej 1/2 A, i dwa zewnetrzne rzedy otworów 7 — wszystkie jednakowej srednicy, która jest wieksza, niz 1/2 A ale nie wieksza, niz 2/3 A. Srodki otworów 6 w kazdym rzedzie leza na linii, równoleglej do wspólnej krawe¬ dzi 5 pasów i oddalonej na odleglosc zasadni¬ czo równa A, a od siebie sa oddalone na od¬ leglosc zasadniczo yówna 3A. Srodki otworów 7 w kazdym rzedzie leza na linii, oddalonej na odleglosc zasadniczo równa 2A od przyleglej Wspólnej krawedzi, a od siebie sa oddalone na odleglosc zasadniczo równa A. Jak zaznaczono wyzej, srodki sasiednich otworów 6 sa oddalo¬ ne od siebie na odleglosc zasadniczo równa A, srodki zas sasiednich otworów 7 w kazdym rzedzie sa oddalone wzajemnie na odleglosc za¬ sadniczo równa 2A, przy czym srodki otworów 7 w kazdym rzedzie leza na wspólnej linii, pro¬ stopadlej do wspólnej krawedzi i przechodza¬ cej przez srodek otworu 6 w kazdym rzedzie.Fig. 9 przedstawia element wydluzony albo plaskownik 17, który moze byc uzyty z korzys¬ cia lacznie z elementami o przekrojach kato¬ wych wedlug fig. 112, korytkowych wedlug fig. 3 i 4 lub skrzynkowych wedlug fig. 5 i 6 albo fig. 7 i 8 w budownictwie kratownic kon¬ strukcyjnych.Plaskownik posiada szerokosc nie wieksza niz 2A, lecz nie mniejsza niz l8/* A i posiada rzad otworów 18, których srodki leza na linii równo¬ leglej do dluzszych boków pasa i zasadniczo równoleglych wzgledem kazdego z boków. Srodki sasiednich otworów 18 sa oddalone wzajemnie na odleglosc zasadniczo równa A, a co drugi otwór ma mniejszy wymiar, np. posiada sredni¬ ce zasadniczo równa 1/2 A, pozostale zas otwory 18 maja wiekszy wymiar, np. maja srednice — 4 —wieksza niz 1/2 A, ale nie wieksza, niz 2/3 A.Taki plaskownik 17 moze byc przymocowany, np. do elementu o przekroju katowym 1 przez nalozenie przynajmniej jednej jego czesci na pas 2, aby jego mniejsze otwory 18 pokrywaly sie z mniejszymi otworami 4, a wieksze otwory 18 — z wiekszymi otworami 4, po czym prze¬ puszcza sie sruby o odpowiednim wymiarze przez dwie lub wiecej par pokrywajacych sie otworów. Plaskownik moze byc równiez przy¬ mocowany do elementu o przekroju katowym 1 tak, aby przebiegal w kierunku zasadniczo pro¬ stopadlym do wspólnej krawedzi 5 elementu 1, przy czym jeden z mniejszych otworów 18 po¬ krywa sie z otworem w pasie 3, a wiekszy otwór 18 pokrywa sie z otworem 7, po czym przepuszcza sie sruby o odpowiednim wymiarze przez te dwie pary pokrywajacych sie otworów.Jezeli potrzebna jest wieksza wytrzymalosc, to moze byc zastosowany element katownikowy 29, przedstawiony na fig. 10, którego pasy 20 i 21 sa podobne do plaskownika 17 wedlug fig. 19; jednak w tym przypadku jest pozadane, azeby srodki otworów 18 w jednym z pasów 20 i 21 lezaly na linii, oddalonej na odleglosc A od wspólnej krawedzi, natomiast srodki otworów 18 w drugim pasie lezaly na linii, odleglej od wspólnej krawedzi na odleglosc równa, lecz zmniejszona o grubosc materialu.Wynalazek dotyczy równiez zastosowania lacznie z elementami katownikowymi, korytko¬ wymi i skrzynkowymi opisanego wyzej prosto¬ katnego elementu lub plaskownika 22 (fig. 11) o szerokosci nie wiekszej, niz 2A i nie mniejszej niz 1'AA, zaopatrzonego w rzad zasadniczo okraglych otworów 23, których srodki leza na linii równoleglej do podluznych krawedzi plas¬ kownika. Co drugi otwór 23 w tym rzedzie po¬ siada srednice zasadniczo równa 1/2 A, a pozos¬ tale otwory w tym rzedzie maja srednice wieksza, niz 1/2 A, lecz nie przekraczaja 2/3 A, przy czym srodki sasiednich otworów 23 w tym rzedzie sa odlegle od siebie na odleglosc, za¬ sadniczo równa pierwiastkowi kwadratowemu z 2A. Gdy jest wymagana wieksza wytrzyma¬ losc, to moze byc zastosowany element katowni¬ kowy 24 (fig. 12), którego obydwa pasy sa po¬ dobne do plaskownika 22.W elementach katownikowych, korytkowych i skrzynkowych, opisanych wyzej, jest przewi¬ dziany co najmniej w jednym pasie rzad mniej¬ szych otworów oraz sasiedni rzad wiekszych otworów, przy czym srodek kazdego wiekszego otworu jest oddalony od srodka mniejszego otworu w sasiednim rzedzie na odleglosc, za¬ sadniczo równa zalozonej odleglosci, pomnozo¬ nej przez pierwiastek z dwóch, w kierunku na¬ chylenia pod katem 45° wzgledem kierunku dlu¬ gosci tych elementów. W ten sposób, np. srodki otworów 7 w pasie 3 elementu 1 (fig. 1) i ele¬ mentu 8 (fig. 2) sa oddalone na odleglosc, równa zalozonej odleglosci pomnozonej przez pierwias¬ tek z dwóch (y^2 ), w kierunku nachylenia pod katem 45° do wspólnej krawedzi 5 od srodka otworu 6 w przyleglym rzedzie otworów. Srodki mniejszych otworów 9 w pasie 3 elementu 8 (fig. 2) sa tak samo oddalone od srodka otwo¬ rów 7 w sasiednim rzedzie. Jest oczywiste, ze wydluzony plaskownik 22 (fig. 11) albo katownik 24 (fig. 12) moze byc przykrecony latwo do ele¬ mentu 1 (fig. 1), elementu 8 (fig. 2), korytkowe¬ go elementu 10 (fig. 3 i 4) skrzynkowego elemen¬ tu 11 (fig. 5 i 6) lub skrzynkowego elementu 16 (fig. 1 i 8) pod katem równym 45° wzgledem kierunku podluznego tego elementu.Elementy katownikowe, korytkowe i skrzyn¬ kowe opisane wyzej, moga byc latwo uzyte do kratownic konstrukcyjnych, których elementy sa ustawione prostopadle do siebie, a zastoso¬ wanie wydluzonego elementu lub piaskownika 22 (fig. 11) lub elementu katowego 24 (fig. 12) umozliwia przykrecenie tych elementów 22 lub 24 do konstrukcji pod katem 45° wzgledem in¬ nych elementów dla utworzenia poprzecznie i zastrzalów.Kilka przykladów opisanych konstrukcji przedstawiono na fig. 13—14. Na fig. 13 c(wa elementy katownikowe 1 sa skrecone prosto¬ padle do siebie przez nalozenie konców szer¬ szych pasów 3 dwóch elementów, przy czym dwa wezsze pasy 2 przebiegaja w tym samym kierunku. Skrajne otwory 6 w kazdym z szer¬ szych pasów 3 pokrywaja sie ze soba, jak rów¬ niez pokrywaja sie ze soba skrajne otwory 7 szerszych pasów 7, przy czym przez te pokry¬ wajace sie otwory przepuszczono sruby 25 i 26 odpowiednich wymiarów i nakrecono na nie nakretki (nie przedstawione na rysunku). W ra^ zie potrzeby mozna zastosowac równiez pod^ kladki 27, Dodatkowo zostaje nalozony element katownika 24 jednym z pasów na szersze pasy 3 od strony przeciwleglej wezszym pasem 2 pod katem 45° do kierunku dlugosci obu elemen¬ tów 1. Poniewaz dlugosc elementu 24, potrzebna do usztywnienia elementów 1, jest proporcjo¬ nalna do pierwiastka kwadratowego dlugosci tych elementów 1, mierzonej od konców zlaezo- nych ze soba, a polozenie w jakim element 24 — Ima byc przymocowany do nich oraz srodki otworów 6 sa oddalone od siebie na odleglosc A, srodki zas otworów 7 sa oddalone od siebie na odleglosc 2A, podczas gdy srodki otworów 23 w elemencie 24 sa oddalone od siebie na oóV leglosc równa zalozonej odleglosci pomnozonej przez pierwiastek z dwóch( j/^)* *° i^ oczy¬ wiste, ze nie ma trudnosci w takim zlozeniu elementu 24 wzgledem elementów 1, zeby przy¬ legle mniejsze i wieksze otwory 23 elementu 24 pokrywaly sie z otworami 6 i 7 w kazdym z ele¬ mentów 1.Przez pokrywajace sie otwory przepuszcza sie srube 28, 29 o odpowiednich wymiarach i nakre¬ ca sie nakretki dla uzyskania sztywnej kratow¬ nicy. Sruby 25, 26 oraz 28, 29 maja wymiary odpowiadajace okraglym otworom, przez które sa przepuszczone, tak iz sa prowadzone w tych otworach, dzieki czemu zwieksza sie wytrzy¬ malosc kratownicy w porównaniu z kratowni¬ cami zbudowanymi z elementów szczelinowych, w których elementy sa utrzymywane przez tar¬ cie miedzy odpowiednimi elementami i sruba¬ mi, dociskajacymi je do siebie.Fig. 14 przedstawia w jaki sposób dwa ele¬ menty 1 moga byc polaczone ze soba wezszymi pasami 2 i z elementem katownikowym 24 przy¬ mocowanym do wezszych pasów 2. Dodatkowy element katownikowy 24 sluzy do zwiekszenia sztywnosci kratownicy.Fig. 15 przedstawia konstrukcje podobna do konstrukcji fig. 13, lecz uwidacznia w jaki spo¬ sób elementy 8 moga byc przytwierdzone do siebie pod katem prostym z szerszymi pasami 3 i zlaczone elementem katownikowym 24. Jak wi¬ dac w tym przypadku, elementy 8 sa przymoco¬ wane do siebie na swych koncach czterema sru¬ bami 30, umieszczonymi w otworach, a element 25 jest przymocowany do kazdego elementu 8 przez trzy przepuszczone sruby 31.Fig. 16—19 przedstawiaja w jaki sposób ele¬ ment 8 moze byc przymocowany do elementu 19 i elementu 1 tak, aby elementy byly ustawione wzgledem siebie prostopadle. Element 19 jest ustawiony prostopadle do elementu 8 tak, aby pas 20 lezal na pasie 3 elementu 9 i dwa mniej¬ sze otwory 18 pokrywaly sie z otworem 6 i z otworem 9 w pasie 3 elementu 8, po czym przepuszcza sie sruby przez pokrywajace sie otwory dla zlaczenia elementów 8 i 19, przy czym sruby te sa prowadzone. Element 1 jest ustawiony prostopadle wzgledem elementów 8 i 19 tak, iz jego wezszy pas 2 przylega do spodu pasa 21 elementu 19f a szerszy pas 3 — do wezszego pasa 2 elementu 8. Jeden z mniejszych otworów 4 w pasie 2 elementu 1 pokrywa sie z jednym z mniejszych otworów 18 w pasie 21 elementu 19f po czym przepuszcza sie srube 33 przez te otwory tak, aby sruba byla prowadzo¬ na w otworach i nastepnie przykreca sie. W ten sposób element 1 zostal przymocowany do ele¬ mentu 19. Jeden z otworów 6 elementu 1 po¬ krywa sie z jednym z mniejszych otworów 4 w elemencie 8, po czym przez te pokrywajace sie otwory przepuszcza sie srube 34, która jest prowadzona w otworach i laczy element 1 z ele¬ mentem 8. W ten sposób elementy 1, 8 i 19 sa ze soba sztywno polaczone.Elementy i plaskowniki opisane wyzej, moga byc zestawiane ze soba na rózne sposoby dla otrzymania kratownic o odpowiednim ksztalcie i wytrzymalosci. Kratownice, wykonane z ele¬ mentów i plaskowników sa latwe do zaprojek¬ towania ze wzgledu na wzór otworów i moga podtrzymywac stosunkowo duze obciazenie.Rozklad naprezen, powstajacych w elementach lub plaskownikach pod obciazeniem lub rozcia¬ ganiem, jest bardziej równomierny, niz rozklad w podobnych elementach, posiadajacych szcze¬ liny, tak iz elementy lub plaskowniki sa zdolne do wytrzymywania wiekszych obciazen, niz po¬ dobne elementy szczelinowe. Ponadto fakt, ze stosuje sie sruby do laczenia elementów i plas¬ kowników, prowadzone w otworach, przez któ¬ re sa przepuszczane, zwieksza jeszcze bardziej wytrzymalosc kratownic, wykonanych z elemen¬ tów i plaskowników wedlug niniejszego wyna¬ lazku, w porównaniu z podobnymi elementami posiadajacymi szczeliny, gdyz w tym ostatnim przypadku elementy szczelinowe sa polaczone ze soba przewaznie sila tarcia, wytworzona przez sruby, przepuszczane przez szczeliny i do¬ ciskajace elementy szczelinowe do siebie.Najlepiej jest, jezeli elementy lub plaskowni¬ ki wedlug wynalazku sa wykonane ze stali wal¬ cowanej na zimno, aczkolwiek moze byc uzyta i stal walcowana na goraco.Grubosc elementów i plaskowników wynosi najlepiej 2—3 mm w zaleznosci od obciazenia, na jakie sa przeznaczone, odleglosc A, o której byla mowa wyzej, wynosi najlepiej 20 mm, srednica niniejszych otworów wynosi 10 mm, a srednica wiekszych otworów — 11,5 mm.W produkcji elementów wedlug wynalazku musza byc dopuszczone pewne tolerancje. A wiec jezeli element ma dwa pasy, stykajace sie na wspólnej krawedzi, a jeden lub obydwa pasy posiadaja rzad otworów, których srodki leza na — 6 —linii odleglej od wspólnej krawedzi, to w opi¬ sie podano, ze linia ta jest oddalana na od¬ leglosc A od zewnetrznej strony wspólnej kra¬ wedzi. Jest wazna rzecza azeby ta odleglosc nie przekraczala A i jest pozadane dopuszczenie to¬ lerancji produkcyjnej takiej, zeby ta odleglosc byla nieco mniejsza od A. W ten sposób jezeli podano, ze odleglosc A wynosi 20 mm to ko¬ rzystnie jest zaprojektowac te odleglosc jako 19,5 mm, aby w gotowym wyrobie nie przekra¬ czala 20 min, a jednoczesnie mozna bylo utrzy¬ mac maksymalna ilosc metalu miedzy obwoda¬ mi otworów a wspólna krawedzia.Jest pozadane azeby grubosc pasów elemen¬ tów i plaskowników, opisanych wyzej, nie byla mniejsza niz 10*/© i nie wieksza niz 15% zalo¬ zonej odleglosci A. PL