PL43126B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 14 maja 1960 r.Jy $ £ A (Urzedu Pctentowegol POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43126 KI. 12 q, 14/03 VEB Leuna-Werke „Walter Ulbricht" Leuina, Niemiecka Republika Demokratyczna Sposób usuwania olejów obojetnych z zawierajacych je lugów fenolanowych Patent trwa od dnia 31 stycznia 1958 r.Przy otrzymywaniu fenoli z olejów zawiera¬ jacych fenole takich jak frakcja oleju karbolo¬ wego, pochodzaca ze smoly wegla kamiennego, frakcje benzyny wytlewnej i wytlewnego oleju sredniego, pochodzace z wegli kamiennych i brunatnych, frakcje olejów, otrzymywanych przy wysoko cisnieniowym uwodornianiu smól i wegli, za pomoca lugów alkalicznych, zwlasz¬ cza lugu sodowego, otrzymuje sie lugi fenolano- we, które najczesciej zawieraja mniejsze lub wieksze ilosci olejów niefenolowych. Te niefe- nolowe oleje, zwane olejem obojetnym, musza byc mozliwie calkowicie usuniete przed dalsza przeróbka lugów fenolowych na produkty han¬ dlowe takie, jak kwas karbolowy, krezol i ksy- lenol, azeby te ostatnie mozna bylo otrzymac z lugów fenolanowych w postaci odpowiadajacej normom. Na ogól usuwanie oleju obojetnego z lugów fenolanowych przeprowadza sie przez go¬ towanie albo przez obróbke para wodna lugów fenolanowych. Proces ten nazywa sie parowa¬ niem lugu fenolanowego do klarownej pozosta¬ losci. Korzystnie parowanie do klarownej pozo¬ stalosci przeprowadza sie w procesie ciaglym w ten sposób, ze np. lug fenolanowy traktuje sie w podwyzszonej temperaturze w przeciwpradzie para wodna w wiezy kolumnowej z wypelnie¬ niem. Z powodu hydrolitycznego rozkladu feno- lanów alkalicznych uchodzi przy tym oprócz oleju obojetnego, takze czesc fenoli jako desty¬ lat z para wodna. Przy skraplaniu oparów, ucho¬ dzacych z aparatury do parowania do klarow¬ nej pozostalosci otrzymuje sie wiec olej obojet¬ ny, zawierajacy wieksza lub mniejsza ilosc fe¬ noli oraz wodny kondensat, zawierajacy fenole.Zawarte w tych produktach ilosci fenoli zosta¬ ja stracone przy otrzymywaniu fenoli. Jezeli chce sie uniknac tych strat, wówczas nalezy wydzielic fenole, zawarte w tych produktach, w specjalnych urzadzeniach do odfenolowywa- nia, co jest klopotliwe i kosztowne.Jezeli parowaniu do klarownej pozostalosci poddaje sie roztwory fenolanów alkalicznych, w których obecne fenole sa calkowicie chemicznie zwiazane z alkaliami, wówczas straty fenoli wystepujace przy parowaniu do klarownej po¬ zostalosci sa stosunkowo male. Jezeli chodzi jednak o 'tak zwane przesycone lugi fenolamo-we, wówczas wystepuja znacznie wieksze straty fenoli. Jako przesycone roztwory fenolanowe rozumie sie takie roztwory fenolanów, w którycti stechometrycznie ilosc obecnych fenoli jest wieksza, anizeli ilosc obecnych alkaliów. W tech¬ nice zalezy na tym, azeby przy otrzymywaniu fenoli pracowac z przesyconymi lugami fenolo¬ wymi, poniewaz mozna otrzymac przy tym z dana iloscia alkaliów wiecej fenoli, anizeli w przypadku nienasyconych albo scisle nasyconych lugów fenolanowych. Przy przesyceniu lugów fe- nolanowych w wysokosci 120 — 140%, ilosci fe¬ noli, która wydestylowuje razem z olejami obo¬ jetnymi z lugu fenolanowego podczas procesu parowania do klarownej pozostalosci, wynosi okolo 10% wszystkich obecnych fenoli. Jezeli pracuje sie z jeszcze bardziej przesyconymi lu¬ gami fenolanowymi, wówczas ta ilosc procento¬ wa zostaje nawet jeszcze przekroczona. W ta¬ kich przypadkach proces parowania do klarow¬ nej pozostalosci jest nieekonomiczny. Z tego po¬ wodu proponowano oddzielac olej obojetny z przesyconych lugów fenolanowych nie przez parowanie do klarownej pozostalosci, lecz przez ekstrakcje za pomoca selektywnych rozpusz¬ czalników, jak np. lekkiej benzyny parafinowej.Ta propozycja nie nabrala jednak praktycznego znaczenia, poniewaz proces ekstrakcji nie prze¬ biega dostatecznie selektywnie, a odzyskanie selektywnego rozpuszczalnika jest klopotliwe, drogie i zwiazane ze stratami, tym bardziej, ze w lugiu fenolowym zostaja rozpuszczone znaczne ilosci [rozpuszczalnika selektywnego.Stwierdzono, ze straty fenolu przy parowaniu do klarownej pozostalosci lugów fenolanowych mozna obnizyc do niewielkiego stopnia, jezeli opary, uchodzace z kolumny do parowania do klarownej pozostalosci, plucze sie w drugiej kolumnie pluczacej goracym lugiem sodowym.Lug sodowy wymywa z oparów fenole i otrzy¬ muje sie skroplmy, które praktycznie sa wolne od fenoli. Lug zawierajacy male ilosci ienoli, odplywajacy z dolnego konca drugiej kolumny pluczacej, mozna stosowac kilkakrotnie jako ciecz do wymywania. Poza tym mozna go sto¬ sowac zamiast swiezego lugu sodowego do ekstrakcji fenoli z wyjsciowych olejów, zawie¬ rajacych fenole.Stwierdzono poza tym, ze zamiast lugu sodo¬ wego mozna stosowac takze roztwór sody. W tym przypadku w drugiej kolumnie pluczacej pracuje sie korzystniej pod zwiekszonym cisnie¬ niem i w temperaturach powyzej 100°C.Stwierdzono w koncu, ze przemywanie opa¬ rów uchodzacych z procesu parowania do kla¬ rownej pozostalosci za pomoca luglu sodowego, albo roztworu sody, mozna takze przeprowadzic w samej kolumnie do parowania. Korzystnie przy tym przewiduje sie w kolumnie do paro¬ wania specjalna strefe do przemywania, co wy¬ nika z rysunku. Kolumna do parowania skla¬ da sie z dwóch czesci z wypelnieniem, z któ¬ rych górna 1 stanowi strefe przemywania, a dol¬ na 2 strefe parowania do klarowanej pozostalos¬ ci. Lug sodowy luib roztwór sody wprowadza sie glowica kolumny do parowania za pomoca prze¬ wodu 5, podczas gdy lug fenolanowy wtryskuje sie przewodem 6 do przestrzeni miedzy obydwo¬ ma czesciami. Pare wodna, potrzebna do pro¬ cesu parowania do klarownej pozostalosci wdmuchuje sie przewodem 7 ponizej dolnej cze¬ sci z wypelnieniem. Lug fenolanowy odparowa¬ ny do klarownej pozostalosci opuszcza kolumne u dolu. Glowica kolumny uchodzi przez rure 3 mieszanina oparów oleju i wody, która skrapla sie w chlodnicy 4. Ciekly kondensat zbiera sie w umieszczonym pod nia odstojniku i rozdziela sie przy tym na warstwe górna, oleista i dolna wod¬ na. Jezeli jako ciecz pluczaca stosuje sie roz¬ twór sody, wtedy szczególnie korzystnie jest pra¬ cowac w aparaturze w temperaturach ponizej 100°C. a pod zwiekszonym cisnieniem.Zamiast lugu sodowego lub roztworu sody mozna równiez stosowac lugi innych metali al¬ kalicznych, jak np. roztwór wodorotlenku pota¬ sowego lub roztwór weglanu potasowego.Przyklad I. Lug fenolanowy przesycony do 113%, który obok okolo 20% fenoli zawiera jeszcze 0,58% oleju obojetnego, paruje sie do klarownej pozostalosci w zwyklej kolumnie do parowania przy uzyciu okolo 25% pary. Za¬ wartosc oleju obojetnego w lugu fenolanowym, odparowanym do klarownej pozostalosci, wy¬ nosi 0,0%. Oleisty kondensat zawiera 55 — 60% fenoli, podczas gdy zawartosc fenolu w wodnym kondensacie wynosi 1 — 2%. W sumie ilosc fe¬ nolu wynosi w obydwu kondensatach okolo 6 — 7% ilosci fenolu, wprowadzonego z lugiem fenolanowym. Jezeli natomiast opary odchodza¬ ce z kolumny do parowania przeprowadzi sie do dolnej czesci drugiej kolumny zraszanej go¬ racym 10%-owym lugiem sodowym, i jezeli skrapla sie opary uchodzace z drugiej kolumny, wówczas otrzymuje sie oleisty kondensat z za¬ wartoscia fenolu ponizej 10%, podczas gdy wol¬ ny kondensat zawiera tylko okolo 0,2% fenoli. - 2 -W iunrie kondensaty zawieraja tylko okolo 0,5% fenoli wprowadzonych z lugiem fenolano- wym..Przyklad II. Jezeli w tej samej apara¬ turze jak w przykladzie I stosuje sie lug fenola- nowy, który obok 36% fenoli zawiera jeszcze 0,58% oleju obojetnego i jest przesycony do 175%, wówczas otrzymuje sie w procesie bez uzycte. dodatkowej kolumny pluczacej oleisty kondensat o zawartosci fenoli 65 — 75%, pod¬ czas gdy wodny kondensat zawiera 2,5 — 3% fe¬ noli. Straty fenoli wynosza 7 — 8%. Po podla¬ czeniu kolumny pluczacej za pomoca lugu sodo¬ wego otrzymuje sie w przeciwienstwie do tego oleisty kondensat z zawartoscia tylko 5% feno¬ li, a zawartosc fenoli w wodnym kondensacie wynosi tylko 1%. Straty fenoli wynosza w tym przypadku 0,15 — 0,3%.Przyklad III. Jezeli w doswiadczeniu z lugiem fenolanowym przesyconym do 175% (przyklad II), stosuje sie w podlaczonej kolum¬ nie pluczacej zamiast lugu sodowego 10%-owy roztwór sody, wówczas otrzymuje sie oleiste kon densaty o zawartosci fenoli 15 — 30% i wodne kondensaty o zawartosci fenoli okolo 0,3%. Stra¬ ty fenoli wynosza 0,6 — 0,9%.Przyklad IV. Parowanie do klarownej pozostalosci lugu fenolanowego nasyconego* do okolo 100%, o zawartosci oleju obojetnego 0,42%, dalo straty fenoli w wysokosci równej 6%. Pa¬ rowanie tego siamego lugu do klarownej pozosta¬ losci przeprowadzono nastepnie w aparaturze przedstawionej na rysunku. Do górnej czesci kolumny wprowadzono 8%-owy lug sodowy w ilosci 6% objetosciowych (w odniesieniu do lugu fenolanowego). Straty fenoli w oleistym i wodnym kondensacie wynosily wtedy tylko okolo 1%.Przyklad V. Zamiast lugu sodowego stosowanego w przykladzie IV zastosowano ja¬ ko ciecz pluczaca 10%-owy roztwór sody. Stra¬ ty fenoli wynosily 3 — 4%. PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób usuwania olejów obojetnych z za¬ wierajacych je lugów fenolanowych przez {parowanie do klarownej pozostalosci, zna¬ mienny tym, ze opary uchodzace z procesu parowania do klarownej pozostalosci przemy¬ wa sie roztworem wodorotlenku metalu al¬ kalicznego.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze do przemywania oparów zamiast roztworu wodorotlenku metalu alkalicznego stosuje sie roztwór weglanu metalu alkalicznego.

3. Sposób wedlug zastrz. 1, 2, znamienny tym, ze przemywanie oparów przeprowadza sie pod zwiekszonym cisnieniem i w tempera¬ turze powyzej 100^.

4. Sposób wedlug zastrz. 1 — 3, znamienny tym, ze zuzyta ciecz przemywajaca stosuje sie do ekstrakcji fenoli z wyjsciowych ole¬ jów zawierajacych je.

5. Sposób wedlug zastrz. 1 — 4, znamienny tym, ze przemywanie oparów pochodzacych z procesu parowania do klarownej pozosta¬ losci przeprowadza sie w samej kolumnie do parowania do klarownej pozostalosci. VEB LEUNA-WSRKE „Walter Ulbricht" Zastepca: mgr Józef Kaminski, rzecznik patentowyDo opisu patentowego nr 43128 S~^\ m —^ 485. RSW „Prajsa", Kielce leiBLIOTEKA Urzedu Patentowego! PL