PL43071B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy wlaczanych osiowo sprze¬ giel ciernych, zwlaszcza podwójnych lub wielo¬ krotnych.Sprzegla cierne tego typu znalazly zastoso¬ wanie w ciagnikach i zwykle zawieraja dwa sprzegla uruchamiane oddzielnie lub kolejno, przy czym jedno z nich sluzy do napedu kól ciagnika, zas drugie do walu dodatkowego na¬ pedu.W celu unikniecia zajmowania nadmiernej dodatkowej przestrzeni w porównaniu ze zwy¬ klym sprzeglem, które one zastepuja, to po¬ dwójne lub wielokrotne sprzeglo miesci sie w jednej obudowie lub jednostce, wskutek czego zostaje ona cokolwiek zatloczona, ma stosunkowo mniej przestrzeni na powietrze i jego przeplyw, z czego wynika zmniejszenie w danej jednostce zdolnosci do pochlaniania i rozpraszania ciepla.Powodowalo to defekty w okladzinach i sprezynach sprzegla do kól napedowych, pod¬ dawanego wielkiemu obciazeniu, zwlaszcza podczas pracy ciagnika, w której kierowca czesto posluguje sie „poslizgiem^ sprzegla, jak na przyklad przy ladowaniu przez popychanie przodem.Przedmiotem wynalazku sa srodki zmierza¬ jace do unikniecia lub zmniejszenia mozliwo¬ sci takich defektów.Zgodnie z niniejszym wynalazkiem, zostaje stworzone podwójne lub wielokrotne sprzeglo do kól napedowych ciagnika oraz do walu dodatkowego napedu, zawierajace zespoly we*- .wnetrznego i zewnetrznego sprzegla, przy czym zespól wewnetrznego sprzegla zawiera wglebio¬ ne- kolo zamachowe lub. element napedzajacy, element napedzany, element dociskajacy, ply¬ te oporowa przymocowana, do kola zamacho¬ wego, sprezyny „Belleville" lub podkladki po* miedzy plyta oporowa i elementem dociska¬ jacym oraz zespól zewnetrznego sprzegla, za¬ wierajacy element napedzany przystosowany do napedu od tylu wzmiankowej plyty opoco.-? wej, plyte dociskajaca i dzialajaca t na nia apta* zyne. Zastosowane srodki chlopce obejniiija^w napedzanym elemencie zespolu zewnetrzne¬ go sprzegla otwory wlotowe do powietrza, uksztaltowania na elemencie dociskajacym wewnetrznego zespolu sprzegla, przerywajace stycznosc pomiedzy omawianym elementem dociskajacym i sprezyna „Belleville", pozwa¬ lajace na przeplyw powietrza na zewnatrz nad omawiana sprezyna i elementem dociska¬ jacym oraz zwiekszajace jego powierzchnie chlodzaca, szereg przewodów w kole zama¬ chowym wewnetrznego zespolu sprzegla o zna¬ cznej dlugosci w kierunku promienia, tworza¬ cych wyloty powietrza, przez które moze byc spowodowany znaczny przeplyw powietrza do sprzegla i na zewnatrz, nad elementem docis¬ kajacym.W celu uczynienia wynalazku latwo zrozu¬ mialym, zostana opisane iprzyklady jego wy¬ konania, zastosowanego do podwójnego sprze¬ gla uwidocznione na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia poprzeczny przekrój sprzegla, fig. 2 — czesciowy widok z przodu plyty elementu dociskajacego, fig. 3 — poprzeczny przekrój po linii III — III na fig. 2, fig. 4 — czesciowy widok z przodu kola zamachowego lub elemen¬ tu napedzajacego, fig. 5 i 6 — jego przekroje poprzeczne z widokiem szczególów, fig. 7 — czesciowy widok przekroju zmienionego sprze¬ gla, fig. 8 — czesciowy widok z przodu kola zamachowego lub elementu napedzajacego, fig. 9 i 10 — jego poprzeczne przekroje po liniach IX — IX i X — X na fig. 8, przy czym fjg. 10 jest widokiem odlewu przed obróbka, fig. 11 — widok z przodu czesci plyty dociska¬ jacej, fig. 12, 13 i 14 — szczególowe widoki przekrojów po liniach Xli - XII, XIII - XIII i XIV - XIV na fig. 11, a fig. 15, 16 i 17 - widoki sposobu wykonania elementu wirniko¬ wego.Powolujac sie na fig. 1 — 6 na rysunku, naj¬ pierw zostana opisane znane czesci sprzegla umieszczonego w obudowie 19 ciagnika. Skla¬ daja sie one z posiadajacego wglebienia 70, kola zamachowego lub napedzajacego ele- • mentu 20, do którego przymocowana jest pier¬ scieniowa oporowa plyta 21, do której z kolei przymocowana jest tylna plyta 22, podtrzymu¬ jaca ulozyskowane na niej trzy ramiona 23 dzialajace na sprzeglo. Plyta 21 jest zamoco¬ wana za pomoca znajdujacych sie na niej trzedi -;£ar promieniowych wystepów 71. Po- dobnie pokrywa lib tylna plyta 22 jest zamo¬ cowania za pomoca znajdujacych sie na niej promieniowych wystepów' 7^J£ zwylArch-srub 73/^Wszystkie le czesci obracaja sie razem z silnikiem i w rzeczywistosci tworza obudo¬ we zawierajaca dwa zespoly sprzegiel, miano¬ wicie wewnetrzne sprzeglo T, do napedu kól ciagnika oraz zewnetrzne sprzeglo P do walu napedu dodatkowego.Sprzeglo T sklada sie z napedzajacej po¬ wierzchni 24 na kole zamachowym 20, ciernej plyty 25 sprzegla, umocowanej na wale 26, z dociskajacego elementu lub plyty 21 osadzo¬ nego przesuwnie w plycie 21 i obracajacego sie wraz z nia i jest uruchamiane za pomoca ramion 23 i sprezystej podkladki lub sprezy¬ ny „Belleville" 23 znajdujacej sie pomiedzy oporowa plyta 21. a dociskajacym elementem 27. Plyta 21 napedza dociskajacy element 27 za posrednictwem rozstawionych wystepów 74 wsuwajacych sie pomiedzy promieniowe pary wystepów 71 na plycie 21. Uruchamianie do¬ ciskajacej plyty 27 przez ramiona 23 porusza¬ ne naciskiem pedalu na czesc 23A nastepuje za pomoca laczników, skladajacych sie z gwin¬ towanych sworzni 75 z nasadka 76, ulozysko- wana obrotowo na czopie 77 pomiedzy wy¬ stepami 74. W przypadku sprzegla P do walu napedu dodatkowego elementem napedzajacym jest tylna powierzchnia oporowej plyty 21.Z ciernej plyty 30 naped przechodzi na wy¬ drazony wal 31, przy czym cierna plyta 30 utrzymywana jest w zetknieciu z oporowa plyta 21 przez przesuwny dociskajacy element 32, na który dziala sprezynujaca podkladka lub sprezyna „Belleville" 34, opierajaca sie na tylnej plycie lub pajaku 22. To znane podwój¬ ne sprzeglo dziala kolejno to znaczy, ze naj¬ pierw ruch ramion 23 zwalnia sprzeglo T przeciw naciskowi sprezyny 28 i gdy ramio¬ nom 23 zostaje nadany dalszy ruch wówczas sprzeglo P zostaje równiez wylaczone przeciw naciskowi nastepnej sprezyny 34. Sprzeglo P jest wylaczane przez wystepy 78 osadzone na pierwszej dociskajacej plycie 27 wlaczajace sie w zewnetrzna dociskajaca plyte 32.Nalezy zauwazyc, ze poniewaz oba pojedyn¬ cze sprzegla zawarte sa w jednostce o ogól¬ nych rozmiarach podobnych do zwyklego sprzegla, wnetrze sprzegla jest cokolwiek „za¬ tloczone" co jak poprzednio wyjasniono, powo¬ dowalo uszkodzenia w sprzegle T, zwlaszcza okladzin ciernych na plycie 25 oraz sprezyny 28. Nalezy równiez zauwazyc, ze sprzeglo T, jest wlasciwie calkowicie zamkniete przez cierna plyte' 30 sprzegla P, przez oporowa plyte 21 i kolo zamachowe 20. Wskutek po¬ wyzszego nie ma wlasciwie przeplywu po¬ wietrza i w ciernej plycie 25 oraz w dociska- - 2 -jacym elemencie 21 moga byc wytworzone niezmiernie wysokie temperatury, szczególnie wtedy, gdy kierowca wykonuje prace, w któ¬ rej uwaza sie na pozadany „poslizg" sprzegla.Mozna stwierdzic, ze uzycie sprezyn „Bel- leville" przyczynia sie do osiagniecia zwartosci budowy, lecz jak poprzednio wspomniano, dzia¬ laja one jako uszczelnienia pierscieniowe i przeszkadzaja przeplywowi powietrza.Srodki przewidziane zgodnie z wynalazkiem w celu unikniecia lub zmniejszenia tych wad, polegaja przede wszystkim na zaopatrzeniu w odpowiednie otwory 35 do doplywu powie¬ trza ciernej plyty 30 i sprzegla P. Jesli to jest pozadane, w celu dalszego zwiekszenia dostepu powietrza, na ciernym elemencie 30 moga byc uksztaltowane lub umocowane lopatki (nie pokazane), które wskutek obrotu sprzegla P nadmuchuja powietrze do sprzegla T, przyj¬ mujac, ze w chwilach „poslizgu" sprzegla T, sprzeglo P jest wciaz napedzane lub Wlaczo¬ ne. Nadto, przewidziane sa srodki powodujace przeplyw powietrza przez sprzeglo T, sklada¬ jace sie z szeregu rozchodzacych sie szczelin lub rowków 38 na obwodzie kola zamachowe¬ go 20 (patrz zwlaszcza fig. 4 i 6). W polacze¬ niu z oporowa plyta 21 i czescia 60, powyzsze szczeliny tworza na obwodzie szereg wylotów o znacznej dlugosci w kierunku promienia, obracajacych sie ze stosunkowo duza szybko¬ scia i powodujacych przez sile odsrodkowa znaczny doplyw powietrza przez otwory 35 oraz wyplyw na zewnatrz przez wyloty. W celu osiagniecia tego przeplywu i odprowa¬ dzenia ciepla, dociskajacy element 21 zaopa¬ trzony jest w szereg promieniowych ciasno rozmieszczonych rowków 42, tworzacych zara¬ zem szereg promieniowych zeberek 43. Prócz tworzenia duzej powierzchni chlodzacej, rowki i zeberka przerywaja dotychczasowe nieprze- rywane miejsce stykania sprezyny 28 z doci¬ skajacym elementem 21, pozwalajac w taki sposób na przeplyw powietrza pomiedzy nimi i na istotne chlodzenie dociskajacego elementu 21. Wskutek powyzszego, dociskajacy element 21 i kolo zamachowe 20 odprowadzaja wytwo¬ rzone przez tarcie cieplo z szybkoscia dosta¬ teczna do unikniecia nadmiernie wysokich temperatur, które moglyby spowodowac uszko¬ dzenie okladzin lub uszkodzenie albo oslabie¬ nie sprezyny 28.Wewnetrzna krawedz oporowej plyty 21 moze równiez posiadac szereg promieniowych szczelin 44, w celu przerwania stycznosci ca¬ lej powierzchni oporowej plyty 21 ze sprezyna 28, pozwalajac w ten sposób na przeplyw po¬ wietrza ku górze od tylu sprezyny 28.Przeplywy powietrza wskazane sa strzalka¬ mi.W dalszym przykladzie pokazanym na fig. 7 — 14, glówna róznica jest powiekszenie w sto¬ sunku do wymiarów promieniowych sprzegla napedzajacej powierzchni 24, ciernego elemen¬ tu napedzajacej plyty 25 oraz dociskajacego elementu 27. To samo przez sie zmniejsza i obniza temperature przez rozpraszanie ciepla na wiekszej przestrzeni i masie. Jednak i tu¬ taj sa przewidziane srodki do wytworzenia przeplywu chlodzacego powietrza zasadniczo rodobrie do juz opisanych, przy czym odpo¬ wiadajace sobie czesci oznaczone sa takimi samymi liczbami. Istnieja przeto w ciernej ply¬ cie 30 otwory 35 doplywu powietrza oraz na obwodzie kola zamachowego 20, szereg row¬ ków 38, wyrazniej pokazanych na fig. 7 — 10.Fig. 8 i 10 pokazuja, ze rowków 38 znajduje sie po siedem w grupie oraz, ze kazdy srod¬ kowy rowek 38A jest glebszy, niz inne i znaj¬ duje sie na linii promienia z otworami 50 w kole zamachowym, mogacymi równiez prze¬ puszczac powietrze, aczkolwiek przede wszyst¬ kim przewidzianymi do usuwania oleju, który moze wyciskac z lozysk kola zamachowego.Dociskajacy element 21 tez jest zaopatrzony w szereg ciasno rozmieszczonych rowków i zeberek 42, 43. Jak pokazuja fig. 11 — 14 rowki 42 sa cokolwiek szersze, niz pokazane na fig. 1 i maja zewnetrzne konce podzielone na dwa rowki o ksztalcie rozszerzajacym sie, pomiedzy którymi znajduja sie na obwodzie dodatkowe zeberka 52. Fig. 12 pokazuje zmie¬ niony ksztalt zewnetrznej czesci rowka 54 spo¬ wodowany obecnoscia wystepów 53 do uru¬ chamiania dociskajacego elementu 21. W tym przypadku dwa rowki 42 lacza sie w jeden* zewnetrzny ixwek 54, przy czym rozdzielajace zeberka 43A sa krótsze. Zrozumiala jest rzecz, ze dwa szeregi rowków 42 i 51 i dwa szeregi •zeberek 43, 52 tworza znaczna powierzchnie chlodzaca w stosunku do calej masy elemen¬ tu dociskajacego. Prócz zwiekszenia powierzch¬ ni chlodzacej, zeberka dodatkowe zwiekszaja powierzchnie styku z górna krawedzia spre¬ zyny 28.W celu dopuszczenia przeplywu powietrza od tylu sprezyny 28, oporowa plyta 21 jest równiez zaopatrzona w szereg rowków 54.Na fig. 15, 16 i 17 przedstawiony jest element wirnikowy, który moze byc Uzyty w polacze¬ niu z cierna plyta 30 sprzegla P, do tloczenia - 3 -powietrza w obudowe sprzegla. Element ten utworzony jest z tarczy 60 uksztaltowanej z zebami 61 i promieniowymi wycieciami 62.Trójkatna czesc 64 kazdego zeba jest zagieta pod katem prostym. Wewnetrzna, czesc 63 kazdego zeba jest skrecona na osi promienia, ni caly zab jest wygiety na zewnatrz poza plaszczyzne tarczy, jak na fig. 16. W ten sposób powstaje na obwodzie szereg lopatek tworzacych wirnik, który moze byc przymo¬ cowany do ciernej plyty 30 sprzegla w celu tloczenia, powietrza do sprzegla. PL

Claims (9)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sprzeglo cierne do kól napedowych ciagnika oraz dó walu napedu dodatkowego, zawie¬ rajace zespoly wewnetrznego i zewnetrzne¬ go sprzegla, przy czym zespól sprzegla we¬ wnetrznego zawiera wglebione kolo zama¬ chowe lub element napedzajacy, element napedzany, element dociskajacy, plyte opo¬ rowa przymocowana do kola zamachowego, sprezyne „Belleville" lub podkladke pomie¬ dzy elementem oporowym i dociskajacym, a zespól sprzegla zewnetrznego zawiera element napedzany przystosowany do nape¬ du od tylu omawianej plyty oporowej, ply¬ te dociskajaca i dzialajace na nie sprezyny, znamienny tym, ze posiada otwory (35) do dostepu powietrza^ w^cierneTliycie~730) ze~ ^s1So7tr~z^wne^^ TowanTiSraoc^^ (27) ze¬ spolu wewnetrznego sprzegla (T) przery¬ wajace stycznosc pomiedzy omawianym do¬ ciskajacym elementem (27) i sprezyna (28) („Belleville"), pozwalajace na wyplyw po¬ wietrza na zewnatrz nad" omawiana spre- zyna_[23^ * dociskajacym^eiementem (27), zwiekszajac w ten sposób jego powierzch- jiie chlodzaca oraz szereg przewodów (38) w zamachowym kole (20) zespolu wewne¬ trznego sprzegla (T), o znacznej dlugosci w kierunku promienia, tworzacych wyloty powietrza, przez które moze byc spowodo¬ wany znaczny przeplyw powietrza do sprze¬ gla i jia^ewnatrz, nad elementem dociska¬ jacym, w celu chlodzenia sprzegla.

2. Sprzeglo wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze na oporowej plycie (21) zespolu wewne- trznegp sprzegla (T) posiada uksztaltowania przerywajace stycznosc pomiedzy omawiana plyta ri sprezyna (28) („Belleville") i pozwa¬ lajace na przeplyw powietrza pomiedzy wspomniana plyta i sprezyna.

3. Sprzeglo wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze omawiane uksztaltowania utworzone sa przez rowki (12) lub zeberka (43) na ele¬ mencie dociskajacym.

4. Sprzeglo wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze omawiane uksztaltowania utworzone sa przez szczeliny (44) w plycie oporowej.

5. Sprzeglo wedlug zastrz. 1 — 4, znamienne tym, ze posiada narzady do tloczenia po¬ wietrza do sprzegla, skladajace sie z lopa¬ tek lub podobnych do nich czesci uksztalto¬ wanych co najmniej na jednym napedza¬ nym elemencie (25, 30).

6. Sprzeglo wedlug zastrz. 1 — 4, znamienne tym, ze posiada narzady do tloczenia po¬ wietrza do sprzegla, co najmniej na jednym zespole sprzegla, skladajace sie z wirniko¬ wego elementu (60) zaopatrzonego w szereg lopatek (63, 64) lub podobnych do nich czesci, przystosowanego do umocowania na ciernej plycie sprzegla.

7. Sprzeglo wedlug zastrz. 1—6, znamienne tym, ze przewody (38) w kole zamachowym (20) utworzone sa przez otwarte rowki na przedniej stronie" wienca kola, nastepnie uksztaltowane, j-ako wyloty przez przylega¬ jacy do tej strony pierscien (60) lub uszczel¬ nienie.

8. Sprzeglo wedlug zastrz. 1 K— 7, znamienne tym, ze przewody (38) w kole zamachowym (20) sa na jego obwodzie rozmieszczone grupami,, przy czym w kazdej z nich jeden przewód jest glebszy, niz inne i znajduje sie na linii promienia z otworami (50) prze¬ widzianymi w kole zamachowym do usu¬ wania oleju oraz mogacymi przepuszczac powietrze.

9. Sprzeglo wedlug zastrz. 1 — 8, w którym uksztaltowania na dociskajacym elemencie zespolu wewnetrznego sprzegla utworzone sa przez rowki i zeberka, znamienne tym, ze rowki na Tch zewnetrznych koncach sa przedzielone zeberkami (52) na odgalezienia (52) o rozszerzajacym sie ksztalcie. Massey — Harris — Ferguson (Great Britain) Limited Zastepca: mgr Józef Kaminski, rzecznik patentowyDo opisu patentowego nr 43071 Ark. 1 S^p^dDo opisu patentowego nr 43071 Ark. 2 /Oli iF T ' 1 ^./i FgAp 54 Fig 15. Fig.17 201. RSW „Prasa-, Kielce PL