Opublikowana dni* 9 stycznia 19fia r- S7 K^o ^tt-% POLSKIE} RZECZYPOSPOLITE) LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42782 KI. 20 c, 15 Stanislaw Ruranski Katowice, #fe&ka ?agoro samowyladowczy Patent trwa od dnia 22 wrzesnia 1S58 r. ffzcdwiotem wynalazku jest wagon samo¬ wyladowczy do przewozu materialów sypkich i cieczy.Znane w swiecie typy wagonów saiaowyla- ótowfczych z pudlem przechylnym maja prze¬ waznie konstrukcje umozliwiajaca wyladowa¬ nie samoczynne wagonu, którego pudlo prze- tuwa sie ruchem zlozonym. Ruch ten sklads tfe z ruchu posuwistego podla w kierunku wyladowania materialu oraz z ruchu okreto¬ wego, odbywajacego sie jednoczesnie z ruchem posuwistym, a majacego na celu ustawienie dna pudla pod katem umozliwiajacym calko¬ wite wyladowanie materialu.Obydwa te ruchy zaleza scisle od ukladu urzadzen w postaci kól zebatych, zebatek, bie¬ gunów lub kolysek, sluzacych ók przesuwania" i obracania pudla podczas wyladowania z niego materialu.W celu calkowitego wyladowania materialu, pudlo — majace zwykle pfcakie dno w wa¬ gonach omawianych typew — musi sie prze¬ chylic w taki spoatia* aby dno ofiagaalo #S* w stosunku do poziomu Kat ten mtui byc oeiagaiely, aby ladunek (czesto o niewiele mniajatygi kajele aaypa niz 45* aaagl rie ¦ p*H dla wyladowac samoczynnie Ale to wymaganie pociaga za soba koniecznosc pratftuniajcfe pu¬ dla z plaskim dnem tak daleka* afey omimac inne czesci wagonu, np. rame wagonu lub kola, w przeciwnym bowiem razie pudlo nie osiagnie kata przechylenia 45°.Wskutek koniecznosci przesuniecia pudla w strone, w która wyladowuje sie material, pudlo ze swym ladunkiem odsuwa sie w teki sposób, ze jego os pionowa (w przekroju po¬ przecznym pudla) wraz ze srodkiem ciezkosci odsuwa sie od osi pionowej wagonu w prze¬ kroju poprzecznym. Innymi skwy, pudlo przesuwa sie na ramie wagonu, odsuwajac sie swa osia pionowa od osi pionowej wagonu.Przy przekuwaniu sie pudla na ramie wa¬ gonu przesuwa sie równiez srodek ciezkosci ladtltthu, znajdujacy sie zwykle na osi rlowowej pudla w j«go przekroju poprzecznym. W kon¬ strukcji kezoVgo wagonu samowyladowczego omawianego typu przewiduje sie, ze srafe* cietkesoi ladunku nie moze przekroczyc podpórwagonu, Jakimi sa kola oparte na szynach.Pudlo moze sie odsunac od osi pionowej wa¬ gonu tylko na taka odleglosc, aby srodek ciez¬ kosci ladunku nie przekroczyl podpory, tj. punktu oparcia kola na szynie. Poza te gra¬ nice srodek ciezkosci ladunku nie moze sie przesunac, w przeciwnym bowiem razie pudlo z ladunkiem przechyli caly wagon, który spad-M nie z szyn. - W znanych obecnie wagonach omawianych typów, podczas wyladowania materialów syp¬ kich, srodek ciezkosci ladunku wraz z pudlem nie przesuwa sie poza podpore, jezeli material zdazyl sie wysypac Ale jezel$ material sie nie wysypal z pudla, jezeli w mm ugrzazl lub do niego przymarzl, wówczas srodek ciezkosci pu¬ dla wraz z ladunkiem znajdzie sie poza szyna i wagon wywróci sie wraz z ladunkiem..Z tego powodu przepisy zabraniaja wylado¬ wania zarówno materialu zmarzlego jak i la¬ dunku, który nie moze przejsc przez odchylna klape przy przechylonym pudle w znanych wagonach samowyladowczych. W razie za¬ marzniecia ladunku wyladowuje sie go z tych wagonów recznie, jak ze zwyklego wagonu lub tez taki zamarzniety ladunek musi byc odmra¬ zany w specjalnie do tego celu zbudowanych odmrazalniach, do których 'wagon wraz z la¬ dunkiem wprowadza sie na przeciag kilku godzin. Nalezy przy tym zaznaczyc, ze stoso¬ wane obecnie posypywanie dna wagonu wap¬ nem, jak równiez dodawanie tego wapna lub trocin do ladunku rud zelaza, jako srodka za¬ pobiegajacego zamarzaniu, nie zabezpiecza ru¬ dy przed zamarzaniem, przy czym srodki te sa nieekonomiczne, jezeli chodzi o dostawe rud.Wszystkie te niedogodnosci usuwa wagon samowyladowczy wedlug wynalazku, który rózni sie od wszystkich dotychczas znanych tym, ze jego pudlo jest osadzone obrotowo dokola wlasnej osi poziomej, która we wszyst* kich polozeniach pudla zawsze znajdure sie na osi pionowej przekroju poprzecznego wagonu.Wskutek tego pudlo tylko obraca sie dokola swej osi i pozbawione jest ruchów posuwi¬ stych wzgledem osi pionowej w przekroju po¬ przecznym wagonu.Podczas wyladowania materialu, ;ego sro¬ dek ciezkosci nie jest w stanie przekroczyc podpór wagonu na szynach, wskutek czego nie powstanie z tego powodu niebezpieczenstwo wychylenia sie pudla wraz z ladunkiem poza punkty podparcia wagonu. W razie przymarz- riiecia materialu do scian pudla sytuacja przy wyladunku nie grozi awaria wagonu, poniewaz wtedy srodek ciezkosci zamarznietego ladun¬ ku razem z pudlem znajduje sie tuz w poblizu osi obrotu pudla, czyli na osi pionowej prze¬ kroju poprzecznego wagonu, dokladnie na srod¬ ku przeswitu toru.*Poza tym wagon wedlug wynalazku rózni -sN? od znanych tym, ze jest zaopatrzony w urzadzenie do odmrazania materialu za- "marzlego podczas przewozu i ulatwiania jego wyladowania.Wynalazek jest blizej wyjasniony na rysun¬ ku w zastosowaniu do wagonu samowyladow¬ czego, przystosowanego do pizewozu rudy ze¬ laza lub piasku, przy czym fig. 1 przedstawia widok boczny wagonu, czesciowo w przekroju, fig. 2 — widok wagonu z jednego jego konca, fig. 3 — przekrój poprzeczny wagonu, a fig. 4 — 7 przedstawiaja schematycznie kolej¬ ne fazy przechylania pudla wagonu podczas wyladowania materialu sypkiego.Pudlo 1 wagonu jest osadzone obrotowo doo¬ kola wlasnej osi i znajduje sie ponad dwu¬ stronna zsypnia 2, ulatwiajaca wyladowanie sypkiego materialu w pewnej odleglosci od toru kolejowego i chroniaca podwozie wagonu przed zasypaniem materialem.Pudlo 1 ma kszj^alt litery U i jest ^utworzone z wewnetrznej blachy nosnej 3 oraz z ze¬ wnetrznego pancerza 4, który otacza pudlo wa¬ gonu z boków oraz od strony scian czolo¬ wych 5. W ten sposób miedzy blacha nr-sna 3, a pancerzem 4 powstaje zamknieta prze¬ strzen 6.Do scian czolowych 5 pudla przymocowane sa czopy obrotowe 7, które opieraja sie na krazkach prowadniczych 8 osadzonych w lo¬ zyskach tocznych. Poza tym pudlo jest oparte na pewnej liczbie podpór walkowych & umieszczonych na ramie wagonu, a toczacych sie podczas obrotu pudla po pierscieniach 1$, przymocowanych na stale do scian bccznych pudla. Przechylanie pudla jest dokonywane za pomoca silnika elektrycznego U lub innego urzadzenia napedowego, albo recznie poprzez przekladnie zebata 12, umieszczona na obu czo¬ pach obrotowych 7. Urzadzenia napedowe sa umieszczone w budkach 13.Wyladowanie materialu z wagonu wedlug wynalazku nastepuje przez obrót pudla 1 w jedna lub w druga strone o kat wynoszacy okolo 135°, jak pokazano na fig. 4 — 7. W ra¬ zie zamarzniecia materialu odmraza sie go w pudle para, doprowadzana z zewnatrz do przestrzeni zamknietej 6 miedzy blacha nosna 3 a pancerzem 4 pudla. W tym celu w górnej - 2 —czesci przestrzeni zamknietej 6 jest osadzona rura 14 zaopatrzona w otwory. Do rury 14 sa przylaczone zawory 15 (fig. 4) z koncówkami, umozliwiajacymi polaczenie rury 14 z wezem, przez który doprowadza sie pare jako czyn¬ nik grzejny, do odmrazania ladunku. W ciagu krótkiego czasu, zaleznego od temperatury za¬ marznietego ladunku, cieplo przenika^ przez stalowa scianke nosna 3 pudla Ii nagrzewa zawarty w tym pudle material, który mozna bez trudu wyladowac w sposób pokazany na fig. 4-7.W zamknietej przestrzeni 6 pudla 1 mozna zamiast pary, zastosowac takze grzejniki elek¬ tryczne do odmrazania ladunku.W odróznieniu od zwyklych otwartych wa¬ gonów kolejowych pudlo wagonu vtedt(f!i wy¬ nalazku jest calkowicie szczelne;* wskutek czego moze sluzyc do przewozu zarówno ^materialów pylowych jak i cieczy.W przypadku zastosowania w&goriu wedlug wynalazku na torach zelektryfikowanych, wa¬ gon moze byc zaopatrzony w urzadzenia elek¬ tryczne do zdalnego sterowania, zarówno w czasie jazdy wagonu jak i przy wyladunku materialu. PL