Wynalazek dotyczy urzadzenia ryglujacego i zwalniajacego do chwytaków jednolinowych, zaopatrzonego w urzadzenie podchwytujace.Za pomoca tego urzadzenia chwytak zostaje zaryglowany w polozeniu otwartym. Przy opar¬ ciu sie chwytaka o ziemie odpowiedni pret opo¬ rowy znosi zaryglowanie chwytaka. Zamknie¬ ty chwytak wypelniony przenoszonym materia¬ lem jest podtrzymywany podczas otwierania i oprózniania przez urzadzenie podchwytujace.Znane sa chwytaki jednolinowe z bebnem zaopatrzonym w line, sluzaca równoczesnie do podnoszenia ciezarów i do zamykania chwyta¬ ka, które w stanie otwartym zostaja w tym po¬ lozeniu zaryglowane za pomoca zapadki, wcho¬ dzacej do zebatego wienca bebna.Wada takich urzadzen jest to, ze jesli za¬ padka jest np. zuzyta na skutek ciaglego jej uzywania, to przy podnoszeniu chwytaka z urza¬ dzenia podchwytujacego, zsuwa sie ona z zeba¬ tego wienca bebna, wskutek czego chwytak za¬ myka sie i spada. To samo nastepuje, gdy obslu¬ gujacy urzadzenie dzwigowe podnosi chwytak przedwczesnie z urzadzenia podchwytujacego, tj. zanim zapadka calkowicie zazebia sie z wien¬ cem zebatym bebna. Jesli teraz chwytak, otwar¬ ty przez pociagniecie lina nosna, zostanie wy¬ suniety z urzadzenia podchwytujacego, zapadka niekiedy zsuwa sie na zewnatrz z zeba wienca na skutek wstrzasów, towarzyszacych prze¬ suwaniu sie dzwigu. Zaryglowanie bebna zosta¬ je wiec wtedy zniesione, wskutek czego chwy¬ tak zamyka sie i spada o dlugosc zwolnionej w miedzyczasie liny, przy czym lina obiegowa odwija sie z bebna, podczas gdy lina do zamy¬ kania chwytaka jest nawijana, a chwytak sie zamyka. W chwili ukonczenia zamykania sie chwytaka, spadanie nagle ustaje i wtedy na^ stepuje silne szarpniecie, które powoduje zer¬ wanie sie liny.Znane sa poza tym chwytaki jednolinowe z urzadzeniem ryglujacym i zwalniajacym, utrzymywane w stanie otwartym np. za pomo¬ ca sprezyn, naprezanych na skutek naciagu liny,których energia sluzy do odryglowywania urza¬ dzenia ryglujacego przy osadzeniu chwytaka na ziemi po zwolnieniu naciagu liny.Wymienione znane chwytaki jednolinowe po¬ siadaja te wade, ze zaryglowanie chwytaka czestokroc moze byc zwolnione tylko przy znacz¬ nym obciazeniu, przy czym potrzebne do ryglo¬ wania narzady podlegaja zbyt duzym napre¬ zeniom, co powoduje zbyt szybkie ich zuzywa¬ nie sie. Do uruchomienia urzadzenia ryglujace¬ go i do wysuwania chwytaka z urzadzenia pod¬ chwytujacego potrzebne sa oporki przy urza¬ dzeniu i przy chwytaku, które jak praktyka wykazala, nie zapewniaja nalezytego ryglowa¬ nia przy uruchomianiu chwytaka.Celem wynalazku jest wykonanie szczególnie korzystnego i prostego ukladu urzadzenia ry¬ glujacego i zwalniajacego do chwytaka jedno- linowego, dzieki któremu moglyby byc usunie¬ te wady, istniejace w znanych urzadzeniach.Wedlug wynalazku osiaga sie to w ten spo¬ sób, ze urzadzenie ryglujace i zwalniajace jest zaopatrzone w rozpórke, skladajaca sie z dwóch pretów, polaczonych przegubem, wlaczona mie¬ dzy górne i dolne zblocze chwytaka, przy czym rozporka moze sie zginac w przegubie tylko w jednym kierunku, a przegub ten umieszczo¬ ny jest na rozpórce nieosiowo tak, iz w polo¬ zeniu wyprostowanym rozporki otwartej chwy¬ tak jest zabezpieczony przed nie zamierzonym zamknieciem^ przy czym nieosiowy naciag wy¬ wierany przez wiszacy chwytak wytwarza mo¬ ment, utrzymujacy przegub wyprostowanej roz¬ porki poza jej polozeniem martwym i dzialaja¬ cy w kierunku przeciwnym do kierunku zgina- niSN^ie/rpzpórki. Na przedluzeniu górnego preta rozporki przewidziany jest nieosiowo osadzony czop, za j&omoca którego, w celu otworzenia chwytaka^ chwytak jest zawieszony na zapadce, umocowanej w urzadzeniu podchwytujacym.Do dolnego preta rozporki przegubowej przy¬ mocowany jest pret oporowy, który przy zetknieciu sie z ziemia albo z materialem la¬ dowanym, np. z obornikiem, wybacza rozpórke i tym samym znosi zaryglowanie chwytaka.W urzadzeniu podchwytujacym osadzona jest nieosiowo zapadka oraz prowadnica nierucho¬ mego odcinka liny, która moze byc umieszczo¬ na powyzej albo ponizej punktu obrotu zapadki.Takie usytuowanie tych czesci sprawia, ze przy zawieszeniu chwytaka na zapadce, prowadni¬ ca liny wybrzusza nieruchomy odcinek liny.Przy podniesieniu otwartego chwytaka nieru¬ chomy odcinek liny wyprostowuje sie i dopro¬ wadza prowadnice liny do jej pierwotnego po¬ lozenia, a tym samym takze zapadke do jej po¬ lozenia nieosiowego, wskutek czego chwytak zostaje uwolniony z urzadzenia podchwytu¬ jacego.Przyklad wykonania przedmiotu wynalazku jest uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia chwytak zamkniety, fig. 2 — urza¬ dzenie podchwytujace i chwytak w chwili otwie¬ rania sie chwytaka, a fig. 3 — chwytak w po¬ lozeniu otwartym.Fig. 1 przedstawia chwytak, który w celu je¬ go otwarcia zostal wsuniety do urzadzenia pod¬ chwytujacego 1. Zapadka 2, osadzona nieosio¬ wo w urzadzeniu 1 zazebia sie z czopem 5, umo¬ cowanym najokrzystniej nieosiowo na przedlu¬ zeniu górnego preta 6 rozporki przegubowej 6, 7.W polozeniu wedlug fig. 2, zawieszony na za¬ padce 2 chwytak, przy zwolnieniu naciagu liny pociaga punkt obrotu zapadki 2 w polozenie pod punktem zawieszenia urzadzenia podchwy¬ tujacego 1, przechylajac to urzadzenie, wsku¬ tek czego osadzona w tym urzadzeniu prowadni¬ ca 3 liny wybrzusza line 4. Dzieki nieosiowemu osadzeniu czopa 5 na precie 6 i przegubu lacza¬ cego oba prety 6, 7 rozporki, rozporka 6, 7 wy¬ prostowuje sie miedzy górnymi i dolnymi krazkami linowymi i przechodzi poza polozenie martwe, zaryglowywujac chwytak w jego po¬ lozeniu otwartym.Na fig. 3 uwidocznione jest polozenie otwarte¬ go chwytaka, wysunietego z urzadzenia 1. Przy podnoszeniu urzadzenia 1 naprezona lina 4 do¬ prowadza to urzadzenie dó jego pierwotnego polozenia, przy czym zapadka 2 zwalnia czop 5.Przy osadzeniu chwytaka na ziemi albo na prze¬ znaczonym do przeniesienia materiale, np. na oborniku, pret oporowy 8, przymocowany do dolnego preta 7 rozporki przegubowej, pierwszy uderza o ziemie i wybacza wyprostowana roz¬ pórke 6, 7, dzieki czemu zaryglowanie otwarte¬ go chwytaka zostaje zniesione. ' ' . PL