Pierwszenstwo: 10 maja 1957 r. dla zastrz. 1, 2, 3, 4, 5; 15 listopada 1957 r. dla zastrz. 6, 7; 8, 9, 10, 11; 18 listopada 1957 r. dla zastrz. 12, 13 (Francja) Przedmiotem wynalazku jest reaktor jadrowy typu jednorodnego na wrzenie, w którym pali¬ wo moze byc w stanie roztworu lub zawiesiny.Reaktor na wrzenie jest rentowny tylko wte¬ dy, kiedy moc wlasciwa, wytworzona przez objetosc jednego litra strefy aktywnej jest wy¬ soka i masa krytyczna jest mala.Podwyzszona moc wlasciwa powoduje znacz¬ na produkcja pary przez litr strefy aktywnej.I odwrotnie, mala masa krytyczna powoduje slaba koncentracje prezstrzenna par spowal- niacza (objetosc pary na jednostke objetosci calosci). Te dwa warunki moga byc spelnione przy zapewnieniu bardzo szybkiego wydoby¬ cia sie pary w miare jej wytwarzania sie.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa Michel Grenon, Louis Berthod, Georges de Lara, Michel Delachanal, Georges Halbronn.Obecnie sa znane trzy zasadnicze typy reak¬ torów jednorodnych na wrzenie.Typ pierwszy stanowi reaktor na wrzenie naturalne, gdzie przy wydobywaniu sie pary, prady konwencyjne, sprzyjaja szybkiemu wzno¬ szeniu sie' pecherzyków pary w cieczy, przy czym tworzenie i oddzielanie sie pecherzy¬ ków pary ma miejsce w strefie aktywnej.Typ drugi stanowi reaktor na wrzenie z zor¬ ganizowanym, naturalnym obiegiem spowolnia-: cza, w którym wydobycie sie pary jest przy¬ spieszone przez tworzenie pradów obiegowych za pomoca zastawek lub lejów, umieszczonych w strefie aktywnej.W obu tych wypadkach szybkosc wydoby¬ cia sie pary, a wiec i moc wlasciwa reaktora, pozostaje nieduza.Typ trzeci stanowi reaktor na wrzenie. z& wzmozonym obiegiem, w którym oddzielenie sie pary od cieczy ma miejsce poza reaktowafcmozifa w^ ten* sposób ^wydobyc szybko ze stre¬ fy aktywnej duza ilosc pary. Niestety obje¬ tosc cieczy, odpowiadajaca obwodowi zewne¬ trznemu jest znaczna, zgodnie z objetoscia stre¬ fy aktywnej, co podwyzsza inwestycje na pa¬ liwo i proces spowalniania neutronów. / Wzmozony obieg moze byc utworzony przez obwód zewnetrzny w formie termosyfonowej lub przez pompe obiegowa. Koniecznosc wy¬ dobycia wielkich ilosci pary powoduje silny odplyw cieczy i zgodnie z tym duze straty wsadu, co' w konsekwencji zmniejsza moc uzytkowa reaktora.Pierwszym zadaniem wynalazku jest ^ stwo¬ rzenie takiego typu reaktora na wrzenie, w któ¬ rym objetosc obwodu zewnetrznego bylaby mozliwie jak najbardziej ograniczona — tak mianowicie, aby objetosc calkowita zainwesto.-, wanego paliwa spowalniacza nie byla o wiele wieksza od objetosci strefy aktywnej.^Drugim, zadaniem: wynalazku jest stworzenie takiego typu reaktora na wrzenie, w którym wydobycie pary ze strefy aktywnej odbylo sie w sposób przyspieszony w -celu otrzymania powiekszonej mocy wlasciwej.Typ reaktora wedlug wynalazku charakte-.. ryzuje sie tym, ze strefa aktywna odgrywa za¬ razem role generatora ciepla i separatora pa¬ ry. Ta ostatnia operacja jest zrealizowana dzie¬ ki srodkom powodujacym w strefie aktywnej wirowy przeplyw aktywnej cieczy.Srodki dzialania wedlug rtynalaz]£u moga na przyklad polegac na takim umieszczeniu cie¬ czy, ze jej wplyw jest styczny do obwodu stre¬ fy aktywnej. Ruch wirowy, wzniecony w czyn¬ nej masie cieczy powoduje, ze powyzszy typ reaktora nabiera wlasciwosci rozdzielczych.Czasteczki lzejsze niz aktywna ciecz, takie jak pecherzyki pary sa wypychane ku srod¬ kowi z szybkoscia wieksza o tyle, o ile ich gestosc jest wieksza od gestosci cieczy. Sku¬ pienie sie pecherzyków w srodku strefy aktyw¬ nej stworzy lej centralny, skad para moze ucho¬ dzic z duza szybkoscia.W tego rodzaju aparacie jila czynna jest si¬ la odsrodkowa, utworzona przez styczne wtry¬ skiwanie cieczy do strefy aktywnej. Przyspie¬ szenie odsrodkowe cieczy aktywnej moze byc tu rzedu sto razy wiekszego, niz pole ciaze¬ nia; w zwiazku z tym wzgledna szybkosc pe¬ cherzyków (w odniesieniu do cieczy aktywnej) moze byc w strefie aktywnej okolo dziesiec ra¬ zy wieksza niz ich szybkosc otrzymana przy naturalnym wrzeniu.Mozna by sie obawiac w przypadku reak¬ tora, w którym paliwo jest w stanie zawiesiny, ze czasteczki ciezsze niz czasteczki cieczy ak¬ tywnej, doprowadzone do stanu zawieszenia, bylyby odrzucone na obwód strefy.' Doswiad- * czenie wykazuje jednak, ze przy czasteczkach bardzo "drobnych (np. rzedu 15 mikronów) zja¬ wisko to nie wystepuje, bowiem prady wtór¬ ne przenosza je stale w stan zawieszenia, Mo- - zliwosc konstrukcji reaktora na paliwo w sta¬ nie zawiesiny, zgodnie z opisanym wynalaz¬ kiem, jest oparta na powyzszej wlasciwosci.Wynalazek mozna jednak równie dobrze sto¬ sowac do reaktorów, w których czynne pali¬ wo jest w stanie roztworu.Dla zmniejszenia inwestycji na paliwo, znaj¬ dujace • sie poza strefa aktywna, i dla zmniej¬ szenia mocy pompy tloczacej jest korzystnym w omówionym typie reaktora wedlug pierw¬ szej wlasciwosci ograniczenie odiplywu cieczy wtloczonej kosztem wyplywu 'tworzacej sie skroplonej pary. W przypadku reaktora, pali¬ wa w stanie zawiesiny sposób ten pozwala po¬ nadto usunac lub co najmniej zredukowac zu¬ zywanie sie pompy. Tak wiec wedlug drugiej wlasciwosci' moze zajsc koniecznosc sciagnie¬ cia z reaktora czesci cieczy aktywnej dla wtlo¬ czenia jej ponownie ze skroplona para, glów¬ nie, w celu zapewnienia regularnosci i stalego przeplywu w reaktorze.Odbiór cieczy moze sie dokonywac badz w samym reaktorze w sposób analogiczny do przewidzianego dla jej wtlaczania, badz natych¬ miast przy wyjsciu z reaktora.Zeby reaktor na wrzeniu mógl odpowiadac przy stalym cisnieniu, zmianom obciazenia uzy¬ wanego obwodu jest koniecznym, aby zmiany odplywu pary mialy miejsce przy prawie sta¬ lej jej koncentracji przestrzennej w reaktorze.Moze to byc zrealizowane bardzo latwo na przyklad droga regulowania, przeplywu cieczy do strefy aktywnej przez obwód, za pomoca stawidla lub pompy o zmiennej szybkosci, ste¬ rowanej regulatorem obwodu uzytkowego. Obli¬ czenia wykazuja, ze w omówionym reaktorze na stala koncentracje przestrzenna. wedlug wy¬ nalazku, moc jest proporcjonalna do szybko¬ sci wtlaczania do strefy aktywnej, i; Inne wlasciwosci , reaktora wedlug wynalaz¬ ku sa opisane ponizej oraz przedstawione na rysunku. L..,_,_'; .,.„ Fig. 1 uwidacznia schematycznie przekrój pionowy, a fig. 2 — poziomy wzdluz 72— II na fig. 1 strefy aktywnej i czesci urzadzen po¬ mocniczych reaktora jednorodnego na wrzenie, — 2 —zgodnie z wynalazkiem. Fig. 3 i 4 uwidaczniaja podobnie jeden z wariantów wykonania we¬ dlug fig. 1 i 2. Fig. 5 uwidacznia w przekroju pionowym inne wykonanie reaktora zgodnie z wynalazkiem. Fig. 6 i 7 uwidaczniaja odpo¬ wiednio w przekroju pionowym i poziomym (wzdluz linie VII — VII na fig. 6) jeszcze in¬ ne wykonanie reaktora, fig. 819 z jednej stro¬ ny oraz fig. 10 i 11 z drugiej uwidaczniaja odtpowiednio w przekroju pionowym i pozio¬ mym, jeszcze dwa inne wykonania reaktora wedlug wynalazku.Na fig. 1 i 2 strefa aktywna 10 powinna po¬ siadac forma kulista. Ciecz, zgodnie z wynalaz¬ kiem, jest wtlaczana stycznie przez wylot 11 do strefy aktywnej 10. Masa aktywnej cieczy 12, zawarta w strefie aktywnej jest w ten spo¬ sób wprowadzana w wirowanie, umozliwiaja¬ ce tworzenie sie leja centralnego 13. Pod dzia¬ laniem sily odsrodkowej pecherzyki pary wy¬ dzielaja sie bardzo szybko w kierunku dosrod- kowym, tak ze przez wspomniany lej 13 i prze¬ wód wyjsciowy 14 nastepuje silny odplyw pa¬ ry do wymiennika ciepla 15 lub urzadzenia do tego przystosowanego, polaczonego z odbiorni¬ kiem (turbina itd.) 15r Skroplona para jest nastepnie doprowadzona przewodem 16 do pom¬ py 17, która wtlacza powtórnie odplyw pary, który uprzednio nastapil, do strefy aktywnej, co ma na celu utrzymanie ruchu.„ okreznego masy aktywnej cieczy 12. Przy tym sposobie wykonania ciecz, która jest wtlaczana stycznie dó strefy aktywnej jest utworzona przez .skro¬ plenie pary.Na fig. 3 i 4 przedstawiono reaktor, którego strefa aktywna ma forme walcowata. Wtla¬ czanie styczne cieczy dokonuje sie przez wlot 11. Para wydzielona z masy 12 gromadzi sie w leju 13, skad dochodzi ona przez przewód 14 do wymiennika ciepla, nie przedstawionego na rysunku: Skroplona para jest tu jeszcze doprowadzana przez przewód 16 do pompy tloczacej 17.Fig. 3 ii wyjasniaja dokladnie omówiona wyzej wlasciwosc, wedlug której szczególnie w przypadku, kiedy odplyw skroplone; pary nie jest dostateczny do utrzymania droga po¬ wtórnego wtlaczania ruchu okreznego masy 12, zwieksza sie odplyw przez odbiór wyzej wy¬ mienionej masy.W tym celu strefa aktywna 10 posiada wy¬ lot 18, oparty na osi leja 13 i wychodzacy do kómófy 19. Ilosc aktywnej cieczy i rozmiar wylotu 18 sa okreslone w ten sposób, ze w nor¬ malnym ; dzialaniu przy koncu wylotu 18 ma miejsce nieznaczny odplyw, odpowiadajacy uzu¬ pelnieniu odplywu koniecznego do wtloczenia masy 12.Przewód 14 wychodzi ze szczytu komory 19, której wymiary sa dobrane w ten sposób, by mogla onax dostatecznie pochlaniac i wyrów¬ nywac zmiany wyplywu aktywnej cieczy z kon¬ ca wylotu 18, spowodowane zmianami objeto¬ sci cieczy aktywnej w trakcie funkcjonowania reaktora. Odbiór cieczy, przeznaczonej na po¬ wtórne wtloczenie, odbywa sie przez przewód 20, wychodzacy z zaopatrujacej go komory 19.Mozna by nadac wylotowi 18 korzystna for¬ me odgazowywacza powszechnie znanego ty¬ pu, w celu otrzymania osuszonej pary przy wyjsciu z komory 19.Jaki by nie byl przyjety sposób wykonania (tzn. z odbiorem lub bez odbioru plynnej ma¬ sy strefy aktywnej) w celu otrzymania ruchu okreznego, którego dzialalnosc jest pokrewna cyklonom stosowanym w przemysle, stwierdzo¬ no dzieki doswiadczeniu, ze poszukiwany zgod¬ nie z wynalazkiem cel jest osiagniety dzieki rurze wejsciowej, której srednica moze byc np. rzedu 5 do 10 razy mniejszego niz sredni¬ ca strefy aktywnej, podczas gdy w cyklonach przemyslowych stosunek ten wynosi na ogól okolo 2 do 3. W rezultacie problemy odgazo- wania, które pojawiaja sie w przemysle prowa¬ dza do przeprowadzania znacznego wyplywu pary w cyklonie lub cyklonach odgazowuja¬ cych. Bylby to przypadek uzycia rotacyjnego obiegu cyklonu dla wydobycia gazu radioak¬ tywnego we wnetrzu reaktora typu tlokowe¬ go, poniewaz odplyw czynnej cieczy wprowa¬ dzony dla przenoszenia ciepla jest znaczny.W przypadku reaktora na wrzenie wedlug wy¬ nalazku jest odwrotnie, odplyw cieczy czynnej wtlaczany jest w ilosci o wiele mniejszej, po¬ niewaz sluzy jedynie do utrzymania ruchu okreznego w strefie aktywnej.W reaktorze tego typu srednia gestosc spo- walniacza moze byc bardzo podniesiona #i da¬ zyc do gestosci wody w rozwazanej tempera¬ turze. Tak na przyklad w reaktorze kulistym (fig. 1 i 2) lub walcowatym (fig. 3 i nastepne) o srednicy 70 cm mozna otrzymac moc =; 40 kw/litr przy srednicy koncentracji przestrzen¬ nej pary, która dzieki duzej szybkosci jej ucho¬ dzenia wynosi np. tylko od 9 do 100/o przy szybkosci wejsciowej cieczy do wnetrza, rów¬ nej 5 m/sek. Szybkosc ta zreszta mogla by byc znacznie zwiekszona i wynosic do 20 m lub nawet wiecej, glównie dzieki budowie zbiorni¬ ków spiralnych, o których bedzie mowa dalej.- ? -Charakterystyki racjonalnego przeplywu be- da • wybrane korzystnie, a wiec tak, by sred¬ nica leja centralnego byla rzedu 0,05 do 0,25 srednicy naczynia zawierajacego czynna ciecz tzn., by jama utworzona przez lej byla rzedu 0,25 do 2,25°/o calej objetosci strefy aktywnej, co zmniejsza tylko nieznacznie strumien neu¬ tronów, a wiec moc reaktora. Zreszta doswiad^ czenie wykazuje, ze srednica ciagu leja cen¬ tralnego zmienia sie nieznacznie przy zmianie warunków funkcjonowania reaktora, co pozwa¬ la otrzymac dobra stalosc pracy.Nalezy zaznaczyc, ze odplyw wtlaczanej cie¬ czy przez wlot U do strefy aktywnej moze byc regulowany automatycznie droga zmian ob¬ ciazenia obwodu uzytkowego 15± (fig. 1). W tym celu mozna regulowac szybkosc tloczenia pompy 17, zamykac lub otwierac stawidla i zawory rozdzielcze umieszczone dalej itp.Jest zrozumiale, ze wprowadzenie w obieg Cieczy aktywnej w strefie aktywnej moze byc dokonane innymi niz wyzej omówione srodka¬ mi, np. za pomoca zaworów stalych lub ewen¬ tualnie ruchomych. Ponizej beda jeszcze opi¬ sane pewne wlasciwosci dodatkowe, nadajace sie do przyjecia.Wedlug jednej z tych wlasciwosci dla odpo¬ wiedniego odbioru cieczy, przy wyjsciu z reak¬ tora, przeznaczonej do powtórnego wtloczenia, przewiduje sie przy wspomnianym wyjsciu srodki zapewniajace dobra stabilnosc leja pa- ryi i odbiór cieczy z zadana precyzja, bez po¬ rywania pary/ Srodki te beda wlasciwe do za¬ pewnienia formowania sie w struge wychodza¬ cej ze strefy aktywnej cieczy, poczawszy od wyjscia z leja centralnego i w polaczeniu z urzadzeniem zbiorczym, obciazonym wydoby¬ ta ciecza, przy calkowitej eliminacji mozliwo¬ sci powtórnego zmieszania sie cieczy z para.Wspomniane srodki moga polegac na odpo¬ wiednio uformowanym wylocie w cienkiej scian¬ ce, skoncentrowanym na leju (fig. 5) lub ko¬ rzystnym wprowadzeniu progu zmieniajacego linie od rzutu czastek cieczy (fig. 6 i 7), prze¬ widziana przy zalozeniu istnienia przyjetej za¬ sady obiegu cieczy przy wyjsciu z reaktora.Co do urzadzenia zbiorczego mozna tu wpro¬ wadzic badz (fig. 5) obciazona komore 19 o wolnej powierzchni w rodzaju opisanej juz w zwiazku z fig. 3, badz bez wolnej powierz¬ chni glównie w przypadku zastosowania progu w obciazonej komorze pierscieniowej; wspom¬ niany próg stanowi spiralny zbiornik umozli¬ wiajacy jak najmniejsze zuzycie energii od¬ rzutowej przy; opróznieniu nadliczbowego od¬ plywu.Fig. 5 uwidacznia przyklad wylotu w cienkiej sciance 21, przy czym uwidoczniono glówne elementy opisane powyzej.Odbiór cieczy przeznaczonej do powtórnego wtloczenia, ma miejsce przy wyjsciu z reaktora przez wylot w cienkiej sciance 21 o srednicy odpowiedniej, lecz wiekszej niz srednica leja 13 w tym miejscu. W tym wylocie 21 tworzy sie pochyla okrezna struga cieczy 22, która jest zbierana w basenie pierscieniowym 231 ograniczonym w komorze 19 scianka walcowata 18. Zebrany w ten sposób odplyw cieczy jest przeprowadzony przez wylot 20 do pompy tlo¬ czacej 17, Przeplyw w pochylej strudze cieczy przez wylot w cienkiej sciance jest bardzo staly pod warunkiem zachowania pewnych praw hy¬ draulicznych. Tak wiec istnieje koniecznosc przewietrzenia przestrzeni umieszczonej pod strumieniem natychmiast po jego wyjsciu.W ziwazku z tym przewód 24 laczy te prze¬ strzen z przestrzenia, polozona nad strumie¬ niem.W tych warunkach stabilnosc leja pary, okre¬ slona przez jego umieszczenie w centnjm stre¬ fy aktywnej reaktora i stalosc geometryczna, jest znacznie podniesiona.Fig. 6 i 7 uwidaczniaja przypadek zastosowa¬ nia progu. Strumien 22, wychodzacy z wylotu 21, plynie po progu pierscieniowym 25 po linii rzutu' odpowiednio wyliczonej i jest wreszcie zebrany .przez komore' spiralna 26, analogicz¬ na do zbiornika turbiny, podczas gdy para uchodzi wylotem 14. Przy niesymetrycznej for¬ mie spiralnego zbiornika dla nadliczbowego wyplywu wtloczonej cieczy^ korzystnym jest unikniecie ewentualnego nagromadzenia pary w wyzszej partii zbiornika i powtórnie wtlocze¬ nie jej do strefy aktywnej bez przechodzenia przez wymiennik ciepla.Jest zrozumiale, ze wszystkie znane srodki przewodzenia w hydraulice, takie jak zawory kierujace i przewodzace, moga byc zastosowane dla zapewnienia obiegu zbywajacej cieczy w najlepszych warunkach, bez porywu pary.Mozna na przyklad polepszyc przeplyw stru¬ mienia przy wejsciu na próg pierscieniowy w zbiorniku, umieszczajac w tym miejscu i przy wejsciu do zbiornika szereg przewodów jak 27 na fig. 6 (na fig. 7 nie uwidoczniony).Wedlug innej wlasciwosci, wtlaczania cie¬ czy dokonuje sie w ten sposób, by zapewnicw najlepszych warunkach centralne polozenie leja 13 w stosunku do powloki strefy aktywnej.Doswiadczenia dokonane na reaktorach, np. na typie przedstawionym na fig. 5, wykazaly z jednej strony, ze trzeba bylo minimalnego wyplywu wtloczonej cieczy, by otrzymac od¬ powiednio uksztaltowany lej, a z drugiej stro¬ ny, ze lej ten jest czesto odchylony od osi, co moze1 powodowac nieregularnosc w organizacji przeplywu masy czynnej cieczy strefy aktyw¬ nej i pewna niestabilnosc leja z uszczerbkiem dla dobrej pracy reaktora.Dla naprawienia tej niedogodnosci, szczegól¬ nie kiedy wyplyw nie jest zbyt duzy i kiedy w konsekwencji jego wprowadzenie powoduje tylkp mala strate energii, nawet w przypadku jedynego wejscia, mozna otrzymac wyzej wy¬ mienione centralne polozenie leja dajac powlo¬ ce strefy aktywnej na calej lub czesci jej wy¬ sokosci zwykla przegrode w formie czesci spi¬ rali logarytmicznej, ze srodkiem wylotu wyj¬ sciowego w centrum spirali. Przeplyw cieczy w tych warunkach jest zorganizowany w ten sposób, ze w sasiedztwie leja ciecz jest w Obiegu.W przypadku, kiedy wtloczenie minimalnej ilosci wyplywu powoduje duzy wydatek energii jest pozytecznym podzielenie tego wyplywu na równe czesci na okreznym obwodzie strefy ak¬ tywnej dla zmniejszenia szybkosci wtlaczania.Doswiadczenie wykazuje, ze w efekcie wartosc niezbednego minimalnego wyplywu pozostaje ta sama.Podzial wyplywu moze byc otrzymany w ko¬ rzystny sposób przez wtlaczanie cieczy za po¬ moca spiralnego zbiornika, opasujacego strefe aktywna reaktora na calej lub czesci jego wy¬ sokosci z wylotem, polozonym w centrum osi wnetrza o formie walcowatej z prawa komora obiegowa.Zbiornik spiralny moze byc wyposazony z ko¬ rzyscia w rozdzielnik kierujacy, ewentualnie posiadajacy przedrozdzielnik, co daje mozliwosc dodatkowej regulacji ruchu reaktora.Figury 8 i 9 uwidaczniaja reaktor, w któ¬ rym do wyzszej czesci 28 strefy aktywnej 10 zostaje wlaczona ciecz przez przewód 11 w for¬ mie spirali logarytmicznej, a jego czesc nizsza 10± ma forme walcowata. W ten sposób otrzy¬ muje sie lej dobrze centrowany i stabilny.Fig. 10 i 11 przedstawiaja reaktor o innym wykonaniu przy uzyciu zaworów kierujacych, przy czym nie uwidoczniono przeplywu cieczy.Strefa aktywna 10 ma forme walcowata i wtla¬ czanie deczy Ma miejsce np. w jefco wyzszej czesci, poprzez przewód 11, zaopatarjacjr zbior¬ nik spiralny 29, wyposazony w ruchoma koro¬ ne kierujaca 30, dajaca sie poruszac róznymi mozliwymi srodkami, nie przedstawionymi na rysunku. Otrzymuje sie w ten sfrosdb jedno¬ licie rozdzielone zaopatrzenie dla calego ob¬ wodu strefy aktywnej i w konsekwencji two¬ rzenie sie leja umieszczonego centralnie. To rozwiazanie przedstawia ponadto kórzyfic zmniejszenia strat wkladów przy wyplywie, równym cieczy wtlaczanej i daje mozliwosc re¬ gulacji przez ruchome zawory kierujace.Zarówno w jednym, jak i w drugim ze spo¬ sobów wykonania jest korzystnym wtlacza¬ nie cieczy tylko do czesci wysokosci strefy aktywnej, poniewaz zmniejsza sie w ten sposób jej nadmierne nagromadzenie.W niektórych przypadkach istnieje mozliwosc polepszenia obiegu wewnatrz reaktora cyklono¬ wego dzieki wtlaczaniu cieczy nie poprzez czesc górna strefy aktywnej, a poprzez dolna.Jest zrozumiale, ze wymienione wlasciwosci moga byc polaczone z opisanymi uprzednio i zi¬ lustrowanymi na pozostalych figurach.A wiec, jaki by nie byl przyjety sposób wy¬ konania, mozna budowac reaktory, których fun¬ kcjonowanie odróznia sie dostatecznie od po¬ przednich i wnosi liczne ulepszeni*, z ktSrych saczegóhrie nalezy wymienic: Podniesienie mocy wlasciwej wytworzonej przez objetosc litra strefy aktywnej i kilogram paliwa, oszczednosc w inwestycjach na obwo¬ dy zewnetrzne i obieg cieczy aktywnej, które sa zredukowane do minimum, mniejsza moc pompowania niz w innych reaktorach na wzmo¬ zony obieg cieczy, dobra regulacje moty fun¬ kcjonowania oraz nieczulosc na umiany usta¬ wienia, co jest szczególnie interesujace przy zastosowaniu reaktorów jako sprzetu nawiga¬ cyjnego.Jak wynika z powyzszego opisu, wynalazek obejmuje rózne rozwiazania a w szczególnosci te, w których stosuje sie wtlaczanie cieczy przez szczeliny, zawory itd., w których scian¬ ki cyklonu mialyby inne formy, oraz te, w któ¬ rych reaktor posiadalby wiecej stref wedlug poznanych wlasciwosci.Paliwo moze byc umieszczone, w przypadku reaktora o dwóch strefach, w strefie aktyw¬ nej lub w obudowie zewnetrznej, przy czym jest zrozumiale, ze ruch wirowy móglby byc równiez zastosowany przy wydobyciu pary wy¬ tworzonej w plaszczu. 5 - PL