W celu osiagniecia wiekszej wydajnosci wy¬ dobycia, stosuje sie w kopalniach w coraz wiekszym zakresie maszyny do urabiania i la¬ dowania wegla. Jednak stosowanie maszyn do urabiania wegla jest korzystne z gospodarczego punktu widzenia tylko wtedy, gdy konieczna do podparcia stropu w wyrobisku weglowym obudowa chodnika, moze nadazyc dostatecznie szybko za posuwajacym sie urabianiem sciany weglowej. W zwiazku z tym dazy sie ostatnio równiez do daleko idacej mechanizacji obudo¬ wy chodnika.Nizej opisany wynalazek dotyczy takiej wla¬ snie zmechanizowanej obudowy, przy której wszystkie czesci skladowe obudowy, tj. wysu- walne stojaki kopalniane podpierajace strop, jak równiez urzadzenie transportujace, lezace przy scianie weglowej i przenoszace urobiony wegiel z chodnika zostaja odpowiednio do za¬ chodzacego urabiania wegla samoczynnie prze¬ suniete naprzód.Do obudowy celowo stosuje sie hydrauliczne stojaki kopalniane, poniewaz wyciaganie i wsu¬ wanie czlonów hydraulicznych stojaków kopal¬ nianych moze byc wykonywane niekoniecznie bezposrednio przy samych stojakach, lecz sto¬ jaki moga byc opuszczane i podnoszone zdalnie za pomoca umieszczonej w pewnej odleglosci pompy cisnieniowej, przewodem doprowadzaja¬ cym srodek cisnieniowy. Hydrauliczne stojaki kopalniane rozmieszcza sie równomiernie wzdluz chodnika, przy czym w celu latwiejszego prze¬ suwania naprzód i prostszego uruchamiania, kilka hydraulicznych stojaków kopalnianych jest odpowiednio powiazanych razem za pomo¬ ca poprzeczek górnych i dolnych na stale w jedna rame obudowy i sprezone, o ile chodzi o doplyw srodka cisnieniowego tak, ze usuwa¬ nie i wysuwanie czlonów wszystkich stojaków jednej ramy obudowy uzyskuje sie jednoczes¬ nie. W celu umozliwienia przesuniecia w chodni¬ ku ramy obudowy odpowiednio do postepu wy¬ bierania wegla, nalezy za kazdym razem naj¬ pierw zdjac obciazenie ze stojaków ramy obu-dowy, która ma byc przesunieta, przez co zasta¬ ja one oddzielone od stropu. Natychmiast po prz^uiilecii^aikz^ stojaki kopalniane po¬ winny byc ilSBchiunkoe i nastawione tak, aby obciazenie stropu zostalo przyjete przez prze¬ sunieta naprzód rame obudowy. Nastepnie w po^ $obny sposób moga byc przesuniete jedna za druaa sasiednie ramy obudowy.Do uruchamiania ram obudowy, a wiec do uzyskania samoczynnego wsuniecia stojaków kopalnianych, przesuniecia ram i ponownego wysuniecia stojaków kopalnianych, jak równiez do przesuniecia srodków transportujacych uro¬ biony wegiel, niezbedne sa liczne urzadzenia i przyrzady sterujace, które dotychczas byly umieszczone w róznych miejscach ram obudo¬ wy i chodnika lub znajdowaly sie poza chodni¬ kiem.Up przesuwania hydraulicznych stojaków ko¬ palnianych konieczna jest pompa cisnieniowa wraz^z silnikiem napedowym i zbiornikiem cie¬ czy. Pompa taka byla dotychczas ustawiana poza chodnikiem w przecznicy, przebiegajacej poprzecznie do niego, przy czym kazda rama obudowy musiala byc dolaczona do wychodza¬ cego z tej pompy przewodu, przebiegajacego wzdluz calego chodnika i doprowadzajacego osaz odprowadzajacego srodek cisnieniowy.Do okresowego, tj. odbywajacego sie w odste¬ pach przesuwania naprzód pozbawionych cisnie¬ nia ram obudowy i przemieszczania naprzód srodków transportujacych, sa stosowane po- ¦wszechnie urzadzenia w postaci hydraulicznych lub pneumatycznych cylindrów przesuwajacych.Jako srodek transportujacy stosuje sie przewaz¬ nie przenosnik zgrzeblowy dwulancuchowy, któ¬ ry powinien byc przesuwany za pomoca cylin¬ drów przesuwajacych tak, aby pozostawal mozli¬ wie blisko urabianej sciany weglowej i aby uro¬ biony wegiel spadal bezposrednio na przenosnik.Do przesuwania przenosnika dotychczas byla stosowana pewna liczba cylindrów przesuwaja¬ cych, oddzielonych od ram obudowy, rozmiesz¬ czonych równomiernie wzdluz chodnika 1 poru¬ szanych przez specjalne urzadzenie pneumatycz¬ ne, albo tez kazda rama posiadala wlasny wbu¬ dowany cylinder przesuwajacy, który byl po¬ ruszany za pomoca pompy cisnieniowej ram obudowy.Okazalo sie, ze ulozone wzdluz calego chodni¬ ka dlugie przewody doprowadzajace i odprowa¬ dzajace srodek cisnieniowy, z wieloma punkta¬ mi podlaczajacymi do ram obudowy, w utrudnio¬ nych warunkach ruchu w ciagu kilku dni zo¬ staja uszkodzone i staja sie nieszczelne, szcze¬ gólnie przy posuwniu sie naprzód. Ponadto do¬ tychczas kazda dolaczona do przewodów cisnie¬ niowych rama obudowy musiala byc zaopatrzo¬ na w osobne przeznaczone dla niej urzadzenie sterujace lub dzwignie uruchamiajace i zawo¬ ry do otwierania i zamykania przewodów cisnie¬ niowych przy podnoszeniu i opuszczaniu stoja¬ ków hydraulicznych. Kontrolowanie takiego urzadzenia hydraulicznego jest bardzo utrudnio¬ ne, gdyz z jednej strony urzadzenia sterujace i zawory znajduja sie w kazdej ramie obudowy i przez to rozdzielone sa na calym chodniku (o dlugosci okolo 300 m), z drugiej zas strony pompa wraz z przyrzadami wskazujacymi cisnienie znajduje sie poza chodnikiem. Poza tym dla wielu zabudowanych w chodniku cy¬ lindrów przesuwajacych musi byc uruchamiany równiez caly szereg urzadzen sterowniczych i zaworów, które sa zmontowane albo w samych cylindrach, albo dodatkowo w kazdej ramie obudowy.Celem wynalazku jest usuniecie wad takiej obudowy chodnika oraz takie ulepszenie zme¬ chanizowanej obudowy chodnika, aby przy za¬ stosowaniu najmniejszej liczby poszczególnych elementów, jak przyrzady sterujace, dzwignie uruchamiajace, zawory, przewody cisnieniowe, cylindry przesuwajace itd., posuwanie naprzód calej ramy, jak równiez wszystkie urzadzenia niezbedne do uruchomienia ramy obudowy i przesuniecia naprzód srodka transportujacego, moglyby byc stale i lekko obserwowane lub obslugiwane z punktu centralnego, mozliwie tylko przez jednego czlowieka.Dla rozwiazania tego zagadnienia proponuje sie, zgodnie z wynalazkiem sprzegniecie razem w jedna calosc wszystkich potrzebnych do uru¬ chamiania ram obudowy i do przesuwania srodka transportujacego urzadzen, w szczegól¬ nosci zas silnika napedowego, pompy cisnienio¬ wej, przyrzadów sterujacych, zbiornika zapaso¬ wego do plynu cisnieniowego, cylindra przesu¬ wajacego oraz czesci sprzegajacych i tak wy¬ konac ten zespól, aby mógl on poruszac sie wewnatrz chodnika od jednej ramy obudowy do drugiej. Dzieki takiemu umieszczeniu wszyst¬ kich niezbednych urzadzen do przesuniecia ram obudowy i srodka transportujacego w jednym zespole maszynowym oraz dzieki mozliwosci przesuwania tego zespolu od jednej ramy obu¬ dowy do drugiej, uzyskuje sie moznosc urucha¬ miania wszystkich ram obudowy chodnika jedna za druga, za pomoca tylko jednego zespo-lu urzadzen i tylko z niego, przy czym posu¬ wanie srodka transportujacego zachodzi równiez z zespolu urzadzen i przy jego pomocy.Dzieki zestawieniu razem wszystkich urza¬ dzen uruchamiajacych, górnik obslugujacy ze¬ spól maszynowy ma moznosc przejrzystego jednoczesnego kontrolowania stanu silnika, pompy, urzadzen do pomiaru cisnienia w insta¬ lacji pompy, cylindrów przesuwajacych, jak równiez wszystkich dzwigni uruchamiajacych oraz posuwania naprzód ram obudowy i srodka transportujacego; moze on w ten sposób stero¬ wac centralnie z jednego punktu posuwaniem naprzód calej obudowy.Przez to, ze wszystkie ramy obudowy jedna po drugiej zostaja z zespolu maszynowego i za jego pomoca, przy uzyciu tego samego urzadze¬ nia, opuszczone w odniesieniu do stropu, posu¬ niete naprzód i znowu podniesione do góry az do stropu, ramy obudowy moga byc pozbawio¬ ne wszystkich urzadzen sterujacych i dzwigni uruchamiajacyen, jak równiez zaworu do uru¬ chomiania stojaków, szczególnie zas cylindra przesuwajacego. Dzieki temu uklad tych ram obudowy zasadniczo sie upraszcza. Zamiast do¬ tychczas dla kazdej ramy obudowy wymaga¬ nych urzadzen sterujacych i wielu rozmieszczo¬ nych wydluz calego chodnika cylindrów przesu¬ wajacych z odpowiednimi przyrzadami urucha¬ miajacymi, stosuje sie przy proponowanym jezdnym zespole maszynowym jedno jedyne urzadzenie sterujace do wszystkich ram obu¬ dowy, jak równiez tylko jeden lub, jesli kilka, to nie duzo cylindrów przesuwajacych z cen¬ tralnym urzadzeniem uruchamiajacym, umiesz¬ czonych bezposrednio na zespole maszynowym, przez co zmechanizowana obudowa jako calosc si;aje sie wyjatkowo tania w porównaniu do powszechnie znanych rozwiazan. Poza tym od¬ jada koniecznosc stosowania dotychczas nie¬ zbednych przewodów doprowadzajacych i od¬ prowadzajacych srodek cisnieniowy z wieloma wzdluz calej dlugosci chodnika rozciagajacymi sie punktami przylaczenia dla ram obudowy, poniewaz pompa do doprowadzania srodka cisnieniowego jest równiez umieszczona w zespo¬ le maszynowym. Wystepujace zaklócenia moga byc równiez latwo usuniete, gdyz poszczególne urzadzenia w zespole maszynowym sa zmonto¬ wane w sposób przejrzysty i latwo dostepny.Zespól maszynowy moze byc równiez w kazdej chwili bez zadnych trudnosci zastapiony zapa¬ sowym zespolem maszynowym tak, ze przy za¬ klóceniach ruchu nie wystepuja wieksze przer¬ wy w produkcji.Szczególnie dobre rozwiazanie zmechanizowa¬ nego systemu obudowy chodnika uzyskuje sie wtedy, gdy zespól maszynowy wykonany jest w taki sposób, ze moze on poruszac sie po srod¬ ku transportujacym. Wobec tego, ze na ogól czesci boczne srodka transportujacego, np. dwulancuchowego przenosnika zgrzeblowego, po¬ siadaja mocna konstrukcje, to proponowany zespól maszynowy moze byc ustawiony bez dodatkowego wzmocniania przenosnika na jego czesciach bocznych i poruszac sie po nich.Wynika stad jeszcze jedna korzysc, a miano¬ wicie, ze przestrzen miedzy stojakami kopal¬ nianymi równiez w kierunku podluznym chodni¬ ka pozostaje calkowicie wolna i przejrzysta oraz w kazdej chwili jest dostepna dla górnika.Poza tym nie jest konieczne ukladanie specjal¬ nych szyn do przesuwania zespolu maszynowe¬ go. W przypadku gdy na przenosniku oprócz tego jest umieszczona maszyna do urabiania wegla, srodki napedzajace maszyny do urabia¬ nia moga byc równiez uzyte do napedu maszy¬ ny obudowy, tj. do przejazdu zespolu maszy¬ nowego w kierunku podluznym chodnika.Przy wyposazeniu zespolu maszynowego we¬ dlug wynalazku w urzadzenie do pomiaru cisnie¬ nia, np. w manometr, mozliwa jest stala kon¬ trola przebiegu pracy. Dzieki takiemu urzadze¬ niu do pomiaru cisnienia, wydajnosc pompy i przez to jednoczesnie kazdorazowy przebieg pracy wraz ze wszystkimi innymi urzadzenia¬ mi uruchamiajacymi, moga byc stale centralnie obserwowane na zespole maszynowym A za kazdym razem w bezposredniej bliskosci ram obudowy, które maja byc posuniete naprzód.Jednoczesnie, dzieki takiemu urzadzeniu, moze byc pomierzone przed opuszczeniem ram obu¬ dowy cisnienie w stojakach kopalnianych i przez to moze byc sprawdzona zdolnosc nosna ram obudowy.Dalsze zalety urzadzenia wedlug wynalazku podane sa w ramach szczególowego opisu przy¬ kladu wykonania, przedstawionego na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój poprzecz¬ ny chodnika z wbudowana rama obudowy, srodkiem transportujacym i zespolem maszy¬ nowym, fig. 2 — rame obudowy, zespól maszy¬ nowy i srodek transportujacy w widoku z gó¬ ry, a fig. 3 — schemat hydrauliczny, odnoszacy sie tylko do uruchamiania ram obudowy.Kazda rama obudowy sklada sie z czterech hydraulicznych stojaków kopalnianych 1, (fig. 1) polaczonych ze soba na stale za pomoca podpór górnych 2 i dolnych 3. Kazdy z tych stojaków jest oparty na podstawie w postaci plozów. — 3Obydwa stojaki ramy obudowy, znajdujace sie najdalej od urabianej sciany weglowej, posia¬ daja dodatkowo jeszcze blache ochronna 5, o która opiera sie material podsadzkowy 6.Bezposrednio wzdluz sciany weglowej znajduje sie przenosnik zgrzeblowy dwulancuchowy 7.Na czesciach bocznych tego przenosnika zostaje umieszczony zespól maszynowy 8 tak, aby mógl poruszac sie wzdluz przenosnika. Zespól ma¬ szynowy 8 obejmuje pompe tloczaca 9 (fig. 3) z silnikiem napedowym, zbiornikiem cieczy cisnieniowej 10; urzadzenie sterujace 11 z zawo¬ rem sterujacym ruch stojaków 12 do urucha¬ miania ram obudowy oraz urzadzenie sterujar ce i uruchamiajace do cylindra lub cylidrów przesuwajacych 16. Oprócz tego przewidziany jest manometr 13. Z boku zespolu maszynowe¬ go 8 jest umieszczony podwójny waz 14 ze zla czem do szybkiego hydraulicznego podlaczenia ramy obudowy oraz wahliwe ramie 15, unosza¬ ce cylinder przesuwajacy 16. Cylinder przesu¬ wajacy 16 opiera sie z jednej strony o przenos¬ nik 7, z drugiej zas strony o rame obudowy, która ma byc posunieta naprzód.Sposób pracy zespolu maszynowego przy przesuwaniu naprzód ram obudowy i srodka transportujacego, po wybraniu pewnej okreslo¬ nej warstwy wegla, jest nastepujacy: a) Cylinder przesuwajacy 16 zespolu maszy¬ nowego 8t po dokladnym podjechaniu zespolu maszynowego pod pierwsza przesuwana rame obudowy, zostaje samoczynnie z nia sprzegnie¬ ty. Rama obudowy jest jeszcze mocno zacisnie¬ ta miedzy stropem a spagiem. Oddzialywanie pompy 9 zespolu maszynowego przez ciecz cisnie¬ niowa na cylinder przesuwajacy 16 powoduje ruch tloka cylindra, przez co przenosnik lancu¬ chowy 7 zostaje przesuniety naprzód az do scia¬ ny weglowej 6\ Przy tym cylinder przesuwa¬ jacy 16 opiera sie o rame obudowy, która jest jeszcze mocno zacisnieta miedzy stropem a podloga. b) Podwójny przewód 14 zostaje dolaczony do ramy obudowy. Przez przylaczenie podwójnego przewodu 14 zostaje jednoczesnie otwarty za¬ wór zwrotny 17, znajdujacy sie w ramie obu¬ dowy. Prace ukladu hydraulicznego zespolu ma¬ szynowego przy opuszczaniu i podnoszeniu sto¬ jaków kopalnianych ramy obudowy przedsta¬ wiono na fig. 3, przy czym w celu wiekszej przejrzystosci wyeliminowano z fig. 3 hydra¬ uliczne urzadzenie sterujace do cylindra prze¬ suwajacego 16, który posuwa naprzód rame obu¬ dowy i przenosnik. Do przesuwania naprzód ramy obudowy i przenosnika za pomoce cylin- — 4 drów przesuwajacych 16 potrzebne jednak jest hydrauliczne urzadzenie sterujace podobne do urzadzenia przedstawionego na fig. 3, sluzacego do samoczynnego opuszczania i podnoszenia stojaków kopalnianych. Hydrauliczne stojaki kopalniane 1 ramy obudowy, wskutek urucho¬ mienia zaworu 12, zostaja pozbawione cisnienia i odlaczaja sie od stropu. Wobec tego, ze poszcze¬ gólne stojaki kopalniane jednej ramy obudowy polaczone sa ze soba cisnieniowo przez wyko¬ nanie w ksztalcie rur podpory dolnej 3, opusz¬ czanie wszystkich stojaków kopalnianych jednej ramy obudowy zachodzi jednoczesnie. Przy tym ciecz hydrauliczna przeplywa z komory cisnie¬ niowej ramy obudowy przez przewód podwój¬ ny 14 do zapasowego zbiornika cieczy 10 zespo¬ lu maszynowego 8. Bezcisnieniowy lub prawie bezcisnieniowy stan stojaków 1 jest odczytywa¬ ny na manometrze. c) Zluzowana rama obudowy zostaje za po¬ moca sprzegnietego jeszcze z przenosnikiem 7 cylindra przesuwajacego 16 przyciagnieta az do przenosnika, przy czym uruchomienie cylindra przesuwajacego odbywa sie z zespolu maszyno¬ wego 8, poprzez pompe tloczaca 9. <$ Nastepnie pompa 9 zaczyna ssac druga rurka przewodu podwójnego 14 ciecz hydra¬ uliczna z tworzacych komore wyrównawcza podpór dolnych 3 ramy obudowy i pompuje ja pierwsza rurka przewodu podwójnego 14 do komory cisnieniowej ramy obudowy. O ile w ko¬ morze wyrównawczej nie starcza cieczy hydra¬ ulicznej, co wskazuje manometr 13, to urzadze¬ nie sterujace 11 zostaje obrócone o 90° i poza¬ dana ilosc cieczy zostaje pobrana ze zbiornika 10. Przy tym czlony stojaków ramy obudowy zostaja podniesione do stropu chodnika. Mano^ metr 13 wskazuje osiagniete za kazdym razem obciazenie po ustawieniu. e) Przewód podwójny 14 i cylinder pszesuwa- jacy 16 zostaja odlaczone. Przez to zostaje zamkniety zawór zwrotny 17 tak, ze rama obu¬ dowy pozostaje pod cisnieniem. Zespól maszy¬ nowy zostaje przesuniety do nastepnej ramy obudowy, przy której powtarza sie wyzej opi¬ sany cykl procesu.W celu unikniecia przeciazenia stojaków ko¬ palnianych przez nacisk stropu, komora cisnie¬ niowa kazdej ramy obudowy jest zaopatrzona w zawór nadcisnieniowy 18, który przy zbyt duzym obciazeniu, tj. po przekroczeniu pewne¬ go okreslonego cisnienia zostaje otwarty, przez co czesc cieczy zostaje odprowadzona do komo¬ ry zapasowej podpór dolnyuh.W zasadzie jest obojetne, czy jedna ramaobudowy, czy dwie jednoczesnie sa przesuwane przez jeden zespól maszynowy. Zespól maszy¬ nowy moze byc równiez zaopatrzony w dwa cylindry przesuwajace, do przyciagania naprzód ramy obudowy. W razie potrzeby w jednym chodniku moga byc zastosowane równiez dwa zespoly maszynowe. W przypadku, gdy do za¬ silania elektrycznego silnika pompy do zespolu maszynowego zostaje wbudowana bateria aku¬ mulatorów, cale urzadzenie jest równiez calko¬ wicie niezalezne od sieci elektrycznej.Przy zmechanizowanej obudowie chodnika we¬ dlug wynalazku ciecz hydrauliczna przeplywa za kazdym razem tylko miedzy rama a zespo¬ lem maszynowym tam i z powrotem, tj. nie potrzeba w tym przypadku duzych zbiorników na taka ciecz. Straty cieczy sa przez to nie¬ znaczne, gdyz cyrkuluje ona teraz tylko po naj¬ krótszych drogach, a nie przez caly chodnik.Wrazliwe urzadzenia uruchamiajace mozna umiescic w zespole maszynowym w sposób do¬ brze chroniony, gdyz zespól maszynowy moze posiadac budowe calkowicie zamknieta o moc¬ nych sciankach zewnetrznych. PL