Samoblokujacy mechanizm róznicowy nie'po¬ siada wad normalnego mechanizmu róznicowe¬ go, wystepujacych w przypadku, gdy jedno kolo pojazdu obraca sie na sliskim, a drugie znaj¬ duje sie na szorstkim podlozu jezdni lub t3renu.W tym przypadku znane typy samoblokujacych mechanizmów róznicowych uniemozliwiaja po¬ slizg kola na sliskim podlozu, jednak na zakre¬ tach nie zapewniaja proporcjonalnego rozkladu momentu napedowego na oba kola, poniewaz pracuja one na zasadzie przekladni wolnobiego- wych. Bardzo korzystne jest zastosowanie po¬ stepowego blokowania satelitów w zaleznosci od liczby obrotów.Znane sa konstrukcje, w których do blokowa¬ nia satelitów mechanizmu róznicowego zastoso¬ wano hydrauliczne pompy zebate i to w taki sposób, ze w przewód wysokiego cisnienia pom¬ py wlaczono opór o stalym przekroju poprzecz¬ nym, który rosnie progresywnie do obrotów pom- py-hamujacej. Znane sa takze mechanizmy róz¬ nicowe z hydraulicznym i ciernym hamowaniem satelitów, w których do wlaczania hamulca cier¬ nego od czola albo od zebów satelitów uzywa sie wytwarzane w pompie cisnienie oleju. Te konstrukcje nie odpowiadaja w pelni celowosci mechanizmu, sa bardzo skomplikowane, a czesci hamulca ulegaja znacznemu zuzywaniu sie.Przedmiotem wynalazku jest samoblokujacy mechanizm róznicowy, w którym zastosowano hydrauliczne hamowanie satelitów, przy czym kola te stanowia proste pompy olejowo-cisnie- niowe.Wedlug wynalazku stosuje sie czyste hydra¬ uliczne hamowanie satelitów, w którym do hy¬ draulicznego urzadzenia hamujacego uzywa sie oddzielnej cieczy, która moze sie róznic od cie¬ czy wypelniajacej tylny most i której lepkosc nie zmienia sie znacznie z temperatura.Istota wynalazku polega na ukladzie zaworów pomp, który moze byc albo oddzielny dla kaz¬ dej pompy albo wspólny dla nich wszystkich.W pierwszym przypadku1 zawory zamykaja sie dopiero przy okreslonej predkosci cieczy w zaleznosci od predkosci pojazdu, natomiast w drugim jest zapewnione jednoczesne wlacze¬ nie lub wylaczenie wszystkich pomp.Przy takim rozwiazaniu normalne dzialanie mechanizmu róznicowego jest zapewnione do okreslonej predkosci wzglednej obydwóch kól napedowych (15 do 20 obr./min.) i dopiero przy poslizgu jednego z kól nastepuje automatyczne zablokowanie mechanizmu róznicowego do tego momentu, kiedy wyrównaja sie obroty obydwóch kól albo zmieni sie kierunek obrotów. Przez zastosowanie do otwierania zaworów sily od¬ srodkowej zamiast sprezyny uzaleznia sie pocza¬ tek uruchomienia róznicowego urzadzenia blo¬ kujacego od predkosci pojazdu, co jest bardzo korzystne z punktu widzenia bezpieczenstwa.Na rysunku uwidoczniono przyklad wykona¬ nia wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia przekrój wzdluzny mechanizmu róznicowego, fig. 2 — przekrój poprzeczny mechanizmu róz¬ nicowego, fig. 3 — nalozone na siebie przekroje przez satelity i fig. 4 — przekrój wzdluzny przez mechanizm zaworowy Obudowa mechanizmu róznicowego jest wy¬ konana z dwóch polówek I i 2, które sa ulo¬ zy skowane w moscie osi na lozyskach, nie uwi¬ docznionych na rysunku.-Na polówce 1 jest za¬ mocowane talerzowe kolo zebate napedu, rów¬ niez nie uwidocznione na rysunku. W obudowie sa ulozyskowane w zwykly sposób dwie koronki stozkowe pólosi 3 i 4, w których rowki klino¬ we 5 i 6 wchodza na wieloklin pólosi kól, co nie zostalo uwidocznione na rysunku. Na koncach rowki sa zamkniete za pomoca krazków 7. Na czopach krzyzaka 8 sa ulozyskowane w obudowie mechanizmu róznicowego cztery satelity 9, które zazebiaja sie jz obydwiema koronkami pólosi 3 i 4. Czopy satelitów sa z jednego konca osadzo¬ ne pomiedzy dwiema scisnietymi srubami po¬ lówkami 1 i 2, a z drugiego konca — we wklad¬ ce 11. Czopy 8 sa uszczelnione w obudowie me¬ chanizmu róznicowego za pomoca gumowych pierscieni 12. Plaszczyzny kuliste 13 obudowy stanowia powierzchnie oporowe zewnetrzne dla satelitów 9, a powierzchnie kuliste 14 — po¬ wierzchnie oporowe od wewnatrz.Koronki 3 i 4 sa uszczelnione na wkladce za pomoca pierscieni gumowych 15, a w obudowie — za pomoca pierscieni 16. Jeden z czopów 8 jest wydrazony, a otwór zamkniety jest kor¬ kiem 17.Wkladka 11 posiada cztery wypusty 18 miedzy satelitami 9 i dzieki temu w obudowie 1, 2 mo¬ ze byc cztery pompy zebate z podwójnymi ob¬ szarami pod cisnieniem., W kazdym rogu wyste¬ pu 18 Jest wykonany kanal 19, który jest za¬ opatrzony w zwrotny zawór kulkowy 20. We¬ wnetrzna komora wkladki 11 jest wypelniona olejem.Podczas jazdy na zakrecie obracaja sie z ko¬ ronkami napedowymi 3 i 4 satelity 9 tworzac pompe zebata i wówczas olej zostaje zassany i przez kanaly 19 wyparty do komory zapaso¬ wej we wkladce li. Pod wplywem sily odsrodko¬ wej lub sprezyny, nie uwidocznionej na rysun¬ ku, zostaja otwarte oba zawory kulkowe 20 i 21.Przy poslizgu któregokolwiek kola na sliskim podlozu wzglednie przy peknieciu nastepuje wzrost obrotów satelitów 9. a tym samym i pred¬ kosci przeplywu oleju w kanale 19, w wyniku czego nastepuje zamykanie w tym kanale zawo¬ ru 21. Dzieki temu podwyzsza sie cisnienie w pompie olejowej i nastepuje bardzo skuteczne hamowanie satelitów 9. Zaleznosc cisnienia przy burzliwym przeplywie oleju przez szczeliny w pompie zebatej jest proporcjonalna do kwa¬ dratu obrotów. Kanaly 19 moga byc takze za¬ opatrzone w innego rodzaju, jednostronne zawo¬ ry, które dopiero zamykaja sie przy okreslonej predkosci przeplywu oleju.Na fig 4 przedstawiony jest taki rodzaj za¬ worów, który jest wspólny dla wszystkich pomp.Korpus zaworu 22 jest tak wcisniety we wkladke 11, ze kanaly ssace sa doprowadzone za pomoca rozgalezien pomocniczych 19 do ka¬ nalu 24. Kanaly obwodowe 23 i 24 sa polaczone ze soba poprzez otwór 26, posiadajacy zweze¬ nie w srodkowej czesei. W tej czesci umieszczo¬ na jest sprezyna 27, dociskajaca dwie kulki 28 do zderzaków 29. W czasie przejezdzania wozu przez zakret olej wyplywa ze wszystkich pomp do wspólnego kanalu 24, przeplywa przez zawór kulkowy w otworze 26 i poprzez drugi zawór zostaje zassany do kanalu 23. Przy wiekszej predkosci roboczej zaworów na skutek wieksze¬ go cisnienia zostaje zamkniety zawór doprowa¬ dzajacy olej z kanalu 24, a otwarty zawór do kanalu ssacego 23, dzieki czemu olej zostaje zassany ze zbiornika przez otwór 30. Przy prze¬ ciwnym kierunku obrotów satelitów zmieniaja sie czynnosci obydwóch kanalów i zaworów/ Opisany samohamowny mechanizm róznicowy rozdziela przy malych obrotach satelitów albo przy jezdzie prosto równomiernie moment na¬ pedowy na oba kola napedowe i dopiero przy poslizgu jednego z nich nastepuje automatycznezablokowanie, przy którym odciazone kolo (na sliskim podlozu) ma zawsze wieksze obroty niz kolo na stalym podlozu i przez to mozna prze¬ niesc obciazenie kola i sile proporcjonalna do wspólczynnika tarcia. Mechanizm ten dziala zu¬ pelnie samoczynnie i zapobiega uszkodzeniu, któ¬ re zwykle nastepuje podczas jazdy na zakre¬ cie przy blokadzie róznicowej. PL