Opublikowano dnia 19 wrzesnia 1959 r. 3^ ^<^ O L a BIBLIOTEK- m 08 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42197 Nordischer Maschinenbau, Rud. Baader Lubeka, Niemiecka Republika Federalna HT 34 l, 15/02— Sposób nieprzesuwnego zamocowania ryby lub jej czesci celem przeprowadzenia procesu obróbki oraz urzqdzenie do stosowania lego sposobu Patent trwa od dnia 20 sierpnia 1958 r.Wynalazek dotyczy sposobu nieprzesuwnego zamocowania ryby lub jej czesci w celu prze¬ prowadzenia procesu obróbki i polega na Lym, ze ryba w wymaganym polozeniu zostaje ulozo¬ na na chwytnej podkladce w celu przeprowa¬ dzenia procesu obróbki, a przez wywolany na nia lub jej czesc nacisk zostaje utrzymana nie¬ przesuwnie na powierzchni chwytnej.Wiadomo, ze obróbce ryb jest niezwykle trud¬ no utrzymac nieprzesuwnie w wymaganym po¬ lozeniu rybe w celu przeprowadzenia procesu obróbki. Próbowano rozwiazac ten problem za pomoca mniej lub wiecej skomplikowanych uchwytów, ruchomych lub nieruchomych ele¬ mentów prowadzacych, ruchomych lub nierucho¬ mych lapek, klamer itp., przy czym nie uzyska¬ no zupelnie zadowalajacych rezultatów, poniewaz nie udalo sie uzyskac takiego wplywu stosowa- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca - wynalazku jest P^ter Johan Fretheim Christie. nych elementów na rybe, aby ta rzeczywiscie byla nieprzesuwnie zamocowana i nie ulegala zgniataniu lub rozciaganiu w momentach obrób¬ ki za pomoca narzedzi. Na skutek tego zachodza bledy w obróbce, poniewaz kazde odchylenie ry¬ by w czasie procesu, musi prowadzic do wadli¬ wej obróbki.Poniewaz jednak tego rodzaju wadliwa obrób¬ ka prowadzi albo do uzyskania nieczystego pro¬ duktu lub tez powoduje powazne straty uzy¬ tecznego miesa rybiego, zadaniem niniejszego wynalazku jest stworzenie mozliwosci nieprze¬ suwnego zamocowania ryby tak, aby w czasie jej obróbki nie byla ani przesunieta z jej polo¬ zenia, ani tez nie mogla byc zgnieciona lub roz¬ ciagnieta.Uzyskuje sie to dzieki temu, ze"*"kazda ryba jest zamocowana z jednej strony nieprzesuwnie za pomoca powierzchni chwytnej, przy czym korzystne jest, aby wielkosc powierzchni chwyt¬ nej byla tak obliczona, by nieprzesuwny uchwyt \iobejmowal cala rybe, a przynajmniej jej powaz¬ na czesc. Poniewaz uchwyt nieprzesuwny wspie¬ rany jest przez nacisk na. rybe, zostaje ona zwolniona z uchwytu dopiero wówczas, gdy na¬ cisk przestaje dzialac. Jesli element wywieraja¬ cy nacisk na rybe zaopatrzy sie takze w po¬ wierzchnie chwytna, wówczas polepszy sie wy¬ datnie uchwyt nieprzesuwny. Jesli powierzchnie chwytna osadzi sie na elastycznej podkladce, wówczas uzyskuje sie dalsze polepszenie nie- przesuwnego uchwytu, poniewaz wówczas two¬ rzy sie odpowiadajace kazdej rybie w podkladce lozysko dokladnie wedlug wielkosci i obrysów ryby, z którego moze byc zwolniona dopiero wówczas, gdy nacisk ustanie. Poniewaz podklad¬ ka na skutek swej elastycznosci powraca do pierwotnego polozenia natychmiast po ustaniu nacisku, wiec ryba zostaje samoczynnie znowu wysunieta z zaglebienia i lezy sobie teraz znowu swobodnie na powierzchni podkladki.Wedlug wynalazku sposób nieprzesuwnego za- mocowywania posiada oprócz wymienionych za¬ let niezwykle cenne dzialanie polegajace na tym, ze przy doprowadzaniu ryby do maszyny i przej¬ sciu jej przez maszyne nie jest sie zwiazanym z pewnym okreslonym rytmem, lecz mozna ry¬ by przepuszczac w scislej kolejnosci. Dzieki te¬ mu uzyskuje sie powazne zwiekszenie wydaj¬ nosci maszyn, co jest specjalnie cenne z tego wzgledu, ze nie wplywa to na jakosc obróbki, a wrecz przeciwnie powoduje polepszenie obrób¬ ki.Jesli zastosuje sie do nacisku material ela¬ styczny, wówczas ryba bedzie utrzymana miedzy dwoma elementami i w ten sposób tworzy sie w kazdym elemencie odpowiadajace ksztaltowi ryby wglebienie tak, ze ryba zostaje uchwycona nieprzesuwnie ze wszystkich stron.Jesli wedlug wynalazku ulozy sie nieprzesuw¬ nie czesci ryby, jak na przyklad wystajacy z ry¬ by o obcietej glowie koniec jelita, wówczas istnieje mozliwosc wyciagniecia jelit z przestrze¬ ni brzusznej ryby dzieki oddalaniu sie od niej nieprzesuwnego uchwytu. Wyciaganie to na¬ stepuje przy tym dlatego, poniewaz uchwyt sto¬ suje sie jako lapki lub klamre i oddala sie od ryby lub tez dzieki temu, ze uchwyt wykonuje sie jako urzadzenie transportowe.Jako urzadzenie do przeprowadzenia sposobu bierze sie pod uwage element prowadzacy, za¬ opatrzony w chwytna powierzchnie i wspólpra¬ cujacy z nim element naciskowy. Element na¬ ciskowy moze sie skladac ze sztywnej plyty, której koniec zwrócony w kierunku wlotu ryb jest lekko podniesiony, aby umozliwic stopnio¬ we przyciskanie ryby do powierzchni chwytnej.Jest rzecza oczywista, ze sztywna plyta moze byc podzielona na czesci lub moze skladac sie z pojedynczych palców. Nacisk moze byc wywie¬ rany w kazdy dowolny sposób, na przyklad za pomoca sprezyn wzglednie moze byc wywolany tym, ze plyta zostaje zamocowana w odpowied¬ nio malej i niezmiennej odleglosci od powierzch¬ ni chwytnej.Element prowadzacy lub element naciskowy, moga byc wykonane jako urzadzenie transpor¬ towe bez konca, przy czym moga byc brane pod uwage walce lub tasmy transportowe. Element prowadzacy i/lub element naciskowy moga byc podzielone, wyciete lub wglebione celem umo¬ zliwienia dojscia lub przejscia narzedzi do obróbki. Jako material na powierzchnie chwytna brana jest pod uwage substancja piankowa, po¬ niewaz posiada ona w wysokim stopniu wyma¬ gane wlasnosci ehwytne. Jako elastyczna pod¬ kladka moze byc stosowany kazdy odpowiedni material jak guma, guma piankowa itd. Mozna takze stosowac ten sam material na powierzch¬ nie chwytna i na elastyczna podkladke, jesli ma sie do dyspozycji nadajacy sie dla obu celów material, na przyklad substancje piankowa. Przy tym mozna oczywiscie w przypadku, gdy dany material posiada tylko jedna ceche, na przy-, klad elastycznosc, nadac mu dzieki odpowied¬ nim zabiegom druga wlasnosc, na przyklad chwytnosc powierzchni. Rodzaj chwytnosci jest dowolny. Moze to byc dzialanie ssace, klejace, trace itd.Na rysunku przedstawiono schematycznie róz¬ ne przyklady stosowania sposobu do jednoczes¬ nego dzialania chwytnego i wciskowego, przy czym fig. 1 przedstawia w rzucie bocznym urza¬ dzenie do obcinania lbów rybich, fig. 2 — to samo urzadzenie w widoku z góry, fig. 3 — inne urzadzenie do obcinania lbów rybich w rzucie bocznym, fig. 4 — urzadzenie do otwierania brzuchów rybich w rzucie bocznym, a fig. 5 — to samo urzadzenie w widoku z góry.W ukladzie wedlug fig. 1 i 2 chodzi o urzadze¬ nie do obcinania lbów rybich, przy czym przed¬ stawione sa jedynie czesci wymagane do zrozu¬ mienia istoty wynalazku. Jako element prowa¬ dzacy ryby sluzy tasma baz konca 1, która jest oblozona warstwa 2 z elastycznego materialu o chwytnej powierzchni. Jak wynika z fig. 2 — tasma 1, 2 jest podzielona. Szersza czesc tasmy , sluzy do ulozenia korpusu ryby, wezsza i krót¬ sza czesc do ulozenia lba. Ponad tasma 1, 2 przewidziana jest w pewnym stalym odstepie plyta 3, dzialajaca jako element naciskowy, przy — 2 —czym jej koniec 4 zwrócony w kierunku wlotu ryb, jest lekko uniesiony. Plyta 3, jak to wyni¬ ka z fig. 2, jest tak uksztaltowana, ze siega wzdluz wezszej czesci tasmy tylko do jej konca i posiada wyciecie 6 dla przejscia noza obcina¬ jacego 5 siegajacego miedzy czesci tasm. Prze¬ widziany jest tez stól 7 do nakladania, z którego w znany sposób zabierane sa ryby w celu ich ukladania na tasmie 1, 2. Oczywiscie ryby moga byc doprowadzane takze automatycznie.Ryba ulozona we wlasciwym polozeniu na tas^- mie 1, 2 zostaje przez nia zabrana i dostaje sie w zakres wysoko odgietego konca 4 plyty 3..Przy dalszym posuwaniu sie wzmacnia sie wy¬ wierany na rybe nacisk, na skutek zmniejsza¬ jacej sie odleglosci miedzy plyta 3 a tasma 1, 2 do chwili, az ryba zostanie wcisnieta w elastycz¬ na nakladke do polowy swej grubosci Przy tym korpus ryby jest nieprzesuwnie uchwycony przez szersza czesc tasmy, a leb zostaje nieprzesuwnie uchwycony przez wyzsza czesc tasmy. Gdy tylko ryba dojdzie w obreb pracy noza, leb zostaje oddzielony, przy czym poczatkowo jest on utrzy¬ mywany jeszcze przez wezsza czesc tasmy, a na¬ stepnie ppwoli zwolniony z wglebienia. Oglowio- na ryba, gdy tylko wydostanie sie z obrebu ply¬ ty 3 zostaje wypchnieta z wglebienia na skutek elastycznosci okladziny i' odpada z tasmy 1, 2, gdy ta przechodzi w dól.W wykonaniu wedlug fig. 3 czesci 1, 2, 5 i 7 sa * takie same jak na fig. 1 i 2. Jedynie plyta 3 z wysokoodgietym koncem 4'zastapiona zosta¬ la jako element naciskowy z podzielona równiez tasma^ bez konca 8, posiadajaca elastyczna okla¬ dzine 9 z powierzchnia chwytna. Obie tas.ny 1, 2 i 8, 9 przylegaja oczywiscie scisle' swymi po¬ wierzchniami do siebie. Nóz 5 siega poprzez ob e czesci tasm 1,-2 i 8, 9 i obcina calkowicie uchwy¬ cony miedzy obydwoma waskimi czesciami tasm leb, który tak samo jak korpus ryby odpada od tasm, gdy tylko one oddala sie od siebie.Róznica w stosunku do urzadzenia wedlug fig. 1 i 2 polega jedynie na tym, ze ryba wcisnieta jest z obu stron, dzieki czemu zostaje jeszcze bardziej polepszony nieprzesuwny uchwyt.W wykonaniu wedlug fig. 4 i 5 chodzi o urza¬ dzenie do otwierania brzucha ryby. Otwieranie to nastepuje w ten sposób, ze wzdluz jamy brzusznej zostaje oddzielony dzieki prostemu cieciu tak zwany pasek brzuszny. Urzadzenie sklada sie znowu z dwudzielnej tasmy 10, która jest zaopatrzona w elastyczna okladzine 11, z po¬ wierzchnia chwytna. Ponad tasma 10, U prze¬ widziana jest druga, takze dwudzielna tasma 12, zaopatrzona w elastyczna okladzine 13. Miedzy czesci obu tasm siega obrotowy nóz tarczowy 14.Na koncu doprowadzajacym znajduje sie stól 15 do nakladania, zamiast niego moze byc oczy¬ wiscie umieszczone urzadzenie samoczynnie do¬ prowadzajace. Górna tasma 12, 13 jest krótsza na koncu doprowadzajacym, anizeli dolna.Ze stolu 15 do nakladania ryb, ryby zostaja nalozone na tasme 10, 11 w ten sposób, ze brzu¬ chem sa umieszczone nad szczelina znajdujaca sie miedzy obydwoma czesciami tasm. W cza¬ sie ich posuwania sie zostaja przez nadbiegaja¬ ca tasme 12, 13 mocno Wcisniete w" tasme 10, 11 jak tez i w tasme 12, 13 tak, ze leza osia syme¬ trii w plaszczyznie styku obu tasm. Jak wynika z rysunku na fig. 5, dzieki naciskowi na rybe jej szew brzuszny zostaje przycisniety do two¬ rzacych jednolita powierzchnie scian bocznych nie uzywanych czesci górnej i dolnej tasmy tak, ze teraz cala ryba jest ulozona calkowicie nie¬ przesuwnie i moze nastapic oddzielenie za po¬ moca noza 14 paska brzusznego. Gdy tylko obie tasmy na ich koncu oddala sie od siebie; wów¬ czas ryba zostaje uwolniona z uchwytu.Oczywiscie wystarczy, jesli górna tasma 1%, 13 umieszczona jest tylko nad jedna czescia dolnej tasmy, lecz wówczas urzadzenie mozna stosowac tylko z jednej strony, podczas gdy przy umiesz¬ czeniu górnej tasmy nad obydwoma czesciami dolnej tasmy mozna korzystac z obu stron urza¬ dzenia.Jezeli sie chce zrezygnowac z wciskania, wów¬ czas'urzadzenia pozostaja te same, przy czym jedynie przy wykonaniu wedlug fig. 1 i 2 ele¬ ment naciskowy posiada wiekszy staly odstep od elementu prowadzacego, podczas gdy przy wykonaniach wedlug fig. 3 do 5 element pro¬ wadzacy i element naciskowy nie leza scisle przy # sobie, lecz posiadaja pewien odpowiedni odstep miedzy soba. W tych wypadkach do nie- przesuwnego zamocowania ryb zostaje wyko¬ rzystana jedynie przyczepnosc powierzchniowa. PL