W patencie glównym nr 41140 opisane jest urzadzenie do rozdzielania w sposób ciagly przedmiotów wedlug ich ciezaru wlasciwego, skladajace sie co najmniej z jednego syme¬ trycznie wirujacego loza, utworzonego z wielu sprezynujacych lub sprezynujaco osadzonych elementów lub zespolów takich elementów, któ¬ re sa jednostronnie umocowane do ustawionych dokola pionowej osi stojaków i moga wspólpra¬ cowac z symetrycznie wirujaca sciana, która wi¬ ruje dokola wolnych zewnetrznych konców tych elementów i w czasie ruchu wzglednego, jaki te przedmioty opisuja wzgledem wymienionych elementów sprezynujacych, zapewnia prowa¬ dzenie tym przedmiotom, przy czym wymienio¬ ne elementy sprezynujace wykazuja tego rodza¬ ju wlasciwosci i wzgledem sciany sa tak ulo¬ zone, ze pod wplywem oddzialywania, jakie wy¬ wiera na nie doprowadzany do nich przedmiot, sa one w stanie wykonac pewien ruch wzgle¬ dem sciany, przy czym na przedmioty moga one w ten sposób odzialywac, ze wytwarzana zosta¬ je sila przeciwna do kierunku ruchu kazdego z omawianych przedmiotów, która moze wzra¬ stac do pewnej wartosci maksymalnej propor¬ cjonalnej w istocie do objetosci, zaleznej od wymiarów przedmiotu i obejmujace poza tym odpowiednie elementy sluzace do zaladowywa¬ nia przeznaczonych do rozdzielania przedmio¬ tów. Elementy te moga wykonywac ruch wiru¬ jacy wzgledem loza z elementów sprezynuja¬ cych, wirujac dokola w srodku umieszczonej osi oraz elementów do odprowadzania oddzielonych juz przedmiotów.Wymieniona wyzej sila wzrastajaca az do ma¬ ksymalnej swej wartosci proporcjonalnie do objetosci przedmiotu, dziala wówczas gdy przed¬ miot porusza sie ruchem postepowym miedzysciana i zewnetrznymi koncami elementów spre¬ zynujacych. Na przeciskajacy sie dzieki sile ciezkosci przez sprezynujaceloze przedmiot dzia¬ laja przy tym dwie sily, a mianowicie sila ciez¬ kosci, uwarunkowana objetoscia i ciezarem wlasciwym przedmiotu i sila wymieniona wy¬ zej, zalezna od objetosci przedmiotu, a dzialaja¬ ca w kierunku przeciwnym. Wypadkowa tych sil, która uwarunkowana jest ciezarem wlasci¬ wym przedmiotu, wyznacza predkosc, z jaka przedmiot bedzie sie poruszal ruchem postepo¬ wym poprzez sprezynujace loze, a tym samym potrzebny na to czas; innymi slowy przedmiot o stosunkowo duzym ciezarze wlasciwym bedzie wymagal do swego przejscia przez sprezynu¬ jace loze krótszego czasu, niz przedmiot, które¬ go ciezar wlasciwy jest stosunkowo maly nie¬ zaleznie od tego jaka bylaby jego objetosc.Wynalazek ma na celu spowodowanie polep¬ szenia rozdzielania i odprowadzania przedmio¬ tów, przy wykorzystaniu wyzej wymienionego zjawiska. Zgodnie z wynalazkiem elementy zaj¬ mujace sie odprowadzaniem przedmiotów za¬ wieraja co najmniej jeden znajdujacy sie poni¬ zej sprezynujacego loza i z wewnetrzna po¬ wierzchnia sciany graniczacy element w ksztal¬ cie rynny, który za pomoca jednej lub kilku scianek dzialowych podzielony jest na przedzia¬ ly i w czasie pracy wiruje z predkoscia obro¬ towa równa predkosci wirowania elementu za¬ ladowujacego, przy czym przedzialy w stosunku do elementu zaladowujacego wykazuja pewne opóznienie, które odpowiada róznym czasom, jakie potrzebuja przeznaczone do rozdzielenia o róznym ciezarze wlasciwym przedmioty do przejscia przez sprezynujace loze.Dzieki stworzeniu wielu przedzialów mozna dzielic przedmioty wedlug Wielu ciezarów wlas¬ ciwych. Jezeli powyzej sprezynujacego loza istnieje r wiele elementów zaladowujacych, na przyklad wirujacy lej z wieloma otworami wy¬ lotowymi, to kazdemu otworowi wylotowemu od¬ powiada element w ksztalcie rynny.Ze zgodnego z wynalazkiem urzadzenia wyni¬ kaja nastepujace mozliwosci: a) sciana jest ustawiona nieruchomo wzgledem sprezynujacego loza, a elementy zaladowuja¬ ce wiruja wzgledem sprezynujacego loza, wszystkie przedmioty przechodza przez spre¬ zynujace loze i element w ksztalcie rynny lub elementy w ksztalcie rynny oraz ele¬ menty zaladowujace wiruja z jednakowymi predkosciami iw tym samym kierunku. b) sciana wiruje wzgledem sprezynujacego loza i wraz z elementem zaladowujacym wiruja z jednakowymi predkosciami, wszystkie przedmioty przechodza przez sprezynujace loze, element w ksztalcie rynny lub elemen¬ ty w ksztalcie rynny i sciana wiruja z jedna¬ kowa predkoscia i w tym samym kierunku; ten element lub te elementy najlepiej gdy sa umocowane do sciany; c) sciana wiruje wzgledem loza, element zala¬ dowujacy wiruje z wieksza predkoscia, na . przyklad z predkoscia wielokrotnie wieksza niz predkosc sciany, górna czesc wewnetrz¬ nej powierzchni sciany jest wyposazona w lopatki; lopatki te sa przymocowane do sciany i zwrócone w kierunku osi wirowa¬ nia, rozposcieraja sie powyzej loza sprezy¬ nujacego i znajduja sie w malej odleglosci od loza sprezynujacego; lopatki dzialaja w istocie jako element zaladowujacy, który wprowadza przedmioty do loza sprezynuja¬ cego, wszystkie przedmioty przechodza przez sprezynujace loze, elementy o ksztalcie ryn¬ ny i sciana wiruja z jednakowa predkoscia, elementy w ksztalcie rynny najlepiej gdy sa przymocowane do sciany; d) tak jak opisano w punkcie b) lub c), lecz równiez tak jak podano w zgloszeniu glów¬ nym, w scianie, naprzeciw swobodnych ze¬ wnetrznych konców elementów sprezynuja¬ cych, znajduje sie pewna ilosc otworów do przepuszczania najlzejszych grup przedmio¬ tów i przy tym do kazdego elementu zala¬ dowujacego nalezy zawsze okreslony otwór (tak jak to bylo opisane w zgloszeniu glów- . nym); e) sciana i element zaladowujacy sa osadzone sztywno, loze sprezynujace wykonuje ruch wirujacy dokola osi srodkowej, element w ksztalcie rynny jest ustawiony nieruchomo.Rysunek pokazuje, jako nteograniczajacy przyklad postaci wykonania, odpowiadajacy urzadzeniu w którym wszystkie przedmioty w poblizu miejsca ich zaladowania przechodza poprzez sprezynujace loze za pomoca jednego urzadzenia zaladowujacego.Na rysunku fig. 1 przedstawia schematycznie przekrój urzadzenia plaszczyzna oznaczona li¬ nia I—I na fig. 2, fig. i — przekrój plaszczyz¬ na oznaczona linia II—If na fig* 1, fig. 3 •-*- schematyczny pionowy przekrój innej postaci wykonania, fig. 4 pokazuje przekrój poziomy plaszczyzna oznaczona linia IV— IV na fig. J, - 3W pqptaci wykonania pokazanej na fig. 112 urzadzcie zaladowujace i sciana wiruja z ta sahia predkoscia.Elemfcnty podpierajace 21 umieszczone na pod¬ stawie £6, podtrzymuja zwinieta w postaci ko¬ la belke 22, na której Spoczywa wykonana z blachy tarcza kolowa 23, wyposazona w srod¬ kowy otwór w celu przepuszczenia pionowej osi 24. Ta os 24 jest wprowadzona w ruch obro¬ towy, za posrednictwem umieszczonej w skrzyn¬ ce 25 przekladni zebatej, od kola pasowego 26 napedzanego od niepokazanego na rysunku sil¬ nika. Z tarcza kolowa 23 na jej brzegach pola¬ czony jest walcowy plaszcz 27, na którym umo¬ cowane sa zespoly sprezynujacych elementów 28. Te elementy jednym ze swych konców sa zacisniete za pomoca srub miedzy plytka za¬ ciskowa 8 i listwa zaciskowa 7. Listwy zacisko¬ we 7 sa przymocowane do plaszcza 27. Elemen¬ ty sprezynujace 28 sa umieszczone wokól plasz¬ cza 27, tworzac powierzchnie Stozkowa i to w ten sposób, ze po ugieciu jednego elementu lub wielu z nich, element ten lub elementy te, moga wspólpracowac tylko zespolowo, tzn. je¬ den uginajacy sie element moze ulozyc sie tyl¬ ko na jednym ulozonym pod nim elemencie, a zatem nie na jednym z sasiednich zespolów.Przy wlasciwym dobraniu sprezyn i wzajem¬ nej ich odleglosci, za pomoca ich wspólpracy mozna osiagnac to, ze wypadkowa sil wywie¬ ranych przez te elementy sprezynujace na po¬ ruszajace sie wzdluz ich swobodnych konców przedmioty, jest na ogól proporcjonalna do kwa¬ dratu wymiaru przedmiotu, odpowiadajacego te¬ mu odchyleniu. Poniewaz wiele obok siebie ulo¬ zonymi zespolów sprezyn wywiera swój nacisk na ppejmiot,, wiec ostatecznie na przedmiot ze strony sprezyn dziala w gruncie rzeczy sila pro¬ porcjonalna do objetosci przedmiotu. Wynika z ttio mozliwosc rozdzielania przedmiotów sto¬ sownie do ich ciezaru wlasciwego. Plaszcz 27 jest przjrfcryty blacha 29 na której spoczywa pierscie¬ niowi flacha 30* majaca ksztalt stozka scietego, ktyry siega az poza górne konce elementów 28.Pfcff9Z zewnetrzny 32 jest powiazany z osia 24 za pojnoca pretów 31 w ten sposób, ze zewnetrz¬ ne ^jftce elementów 28 dotykaja wewnetrznej powierzchni plaszcza lub prawie do niej siegaja.Poza tym z osia 24 zwiazany jest lej zasypo¬ wy |3 posiadajacy rynne wylotowa 34, przez któ¬ ra dostarczane sa w coraz to innym miejscu utworzonego z elementów sprezynujacych 28 lo¬ za przedmioty, dostarczane z rynny zasypowej 35. glaszcz zewnetrzny 32 moze swym dolnym koncem toczyc sie po waleczkach 36. Element 121 w ksztalcie rynny wyposazony w przednia sciane 124 i tylna sciane 125 jest umocowany po wewnetrznej scianie dolnej czesci plaszcza ze¬ wnetrznego 32. Scianka przednia 124 moze byc umieszczona z okreslonym katem opóznienia wzgledem punktu oznaczonego krzyzykiem 136, a którym oznacza miejsce, w którym rynna wylotowa 34 dostarcza przedmioty na sprezy¬ nujace loze.Jezeli zatrzyma sie naped urzadzenia zasypo¬ wego i elementu w ksztalcie rynny, to wszyst¬ kie odprowadzane nastepnie z urzadzenia za¬ sypowego przedmioty traifaja do przeznaczonej na produkt posredni rynny rozladowujacej 133.Scianki dzialowe 122 i 123, które w stosunku do miejsca wysypywania materialu 136 przeznaczo¬ nego do rozdzialu ustawione sa pod okreslonym katem, odpowiadajacym czasowi jaki przed¬ miot o okreslonym ciezarze wlasciwym potrze¬ buje na swe przejscie przez sprezynujace loze, dizela element w ksztalcie rynny 121 na prze¬ dzialy 126, 127 i 128. Przedzial 126 i blacha od¬ prowadzajaca 130 ma polaczenie z istniejacym w scianie 32 otworem 129. Ponizej blachy od¬ prowadzajacej 130 znajduje sie pierscieniowa rynna 131. W dnie przedzialu 127 istnieje otwór 132, przez który moga przejsc na dól do kolo¬ wej rynny 133 zbierajace sie w tym przedziale przedmioty. Do przedzialu 128 nalezy odprowa¬ dzajaca blacha 134, która trafia powyzej pier¬ scieniowej rynny 135. Kazda z wymienionych wyzej rynien posiada pochyle dno; w najniz¬ szych miejscach kazdego z tych den znajduja sie otwory (137, 138, 139), przez która zgroma¬ dzane w wymienionych rynnach przedmioty ewentualnie odprowadza sie do przewodów 140, 141 i 142.Pokazane na rysunku urzadzenie pracuje w sposób nastepujacy: Sila sprezyn jest w ten sposób dobrana, ze przedmioty doprowadzone do sprezynujacego lo¬ za za pomoca leja 34, moga sie nadal poruszac miedzy zewnetrznymi koncami sprezyn 28 i sciana 32. Jak juz bylo poprzednio wyjasnio¬ ne, przedmioty o wiekszym ciezarze wlasciwym poruszaja sie przez loze predzej niz przedmio¬ ty o mniejszym ciezarze wlasciwym. W ten spo¬ sób kamien, jezeli za pomoca tego urzadzenia oddzielamy swiezo wydobyty wegiel, który na przyklad sklada sie z kawalków o wielkosci od 90 do 150 mm, przejdzie predzej przez spre¬ zynujace loze niz wegiel poprzerastany, a ten znów predzej niz kawalki czystego wegla.- I -. W ten sposób, w zaleznosci od predkosci wi¬ rowania urzadzenia zasypowego, i wirujacej, z ta sama predkoscia sciany oraz równiez w zalez¬ nosci od czasu, jakiego wymagaja przedmioty o wielkosci ciezaru wlasciwego, w granicach okreslonych ciezarów wlasciwych, na swe przej¬ scie przez sprezynujace loze, mozna polozenie scianek dzialowych 122 i 123 w ten sposób do¬ brac, ze kamien trafi„do przedzialu 126, kawalki poprzerastanego wegla — do przedzialu 127, a ka¬ walki czystego wegla do przedzialu 128. Z prze¬ dzialów tych, podzielone wedlug ciezaru wlasci¬ wego kawalki, odprowadzane sa osobno przez rynny 131, 133 i 135, ewentualnie przewody 140, 14% i 142. Jest zrozumiale, ze nie jest sie zwiaza¬ nym podzialem tylko na te trzy grupy. Mozna przeprowadzac podzial wedlug wiekszej liczby ciezarów wlasciwych, gdy element pier- scienowy podzielony zostanie równiez na wiek¬ sza liczbe przedzialów i gdy oczywiscie zainsta¬ luje sie odpowiednio wieksza liczbe rynien od¬ prowadzajacych, jak równiez mozna dokonywac podzialu wedlug dwóch ciezarów wlasciwych, a mianowicie na kamien i wegiel.Powyzej przyjmowano, ze wszystkie przed¬ mioty przechodza obok zewnetrznych konców sprezyn, Mozna jednakze tak wykonac urza¬ dzenie, ze przedmioty o najmniejszym ciezarze wlasciwym beda zatrzymywane przez konce sprezyn i sciane, po czym przedmioty te beda . odprowadzane przez otwór znajdujacy sie w tej spianie, gdy w czasie obracania sie sciany otwór znajdzie sie w tym miejscu gdzie znajduje sie omawiany przedmiot, jak to bylo opisane w pa¬ tencie glównym. W tym przypadku w przedzia¬ lach moga sie zbierac grupy kamienia i jedna lub kilka grup poprzerastanego wegla. Wówczas mozna na scianie umiescic element w postaci rynny, albo tez element ten moze niezaleznie od sciany wykonywac wirowanie w tym samym kierunku co i sciana, z predkoscia równa pred¬ kosci wirowania sciany. Równiez mozna unieru¬ chomic sciane wzgledem loza sprezynujacego, a element w ksztalcie rynny lub elementy w ksztalcie rynny moga wirowac w tym samym kierunku i z ta sama predkoscia co i element zaladowujacy. W urzadzeniu pokazanym na fig. 3 i 4 element zaladowujacy 33, 34 wiruje z pred¬ koscia, która przewyzsza predkosc wirowania sciany 3?, Ramiona 31, na których umocowana jest sciana H sa na stale zwiazane z wydrazona osia £0$, która moze wirowac dokola srodkowej osi U z umocowanym na niej lejem zasypom wym $3% a predkoscia rózna od predkosci samej osi 24, Predkosc wirowania osi 24 jest wielo¬ krotnie wieksza od predkosci sciany 32. W tym celu na osi 24 jest zaklinowane kolo zebate 202, zazebiajace sie z drugim kolem zebatym 203, które zaklinowane jest na pionowej osi 205 osa¬ dzonej swymi koncami w lozyskach nalezacych do oslony 201, w której znajduje sie przekladnia zebata. Na osi 205 jest zaklinowane drugie kolo zebate 204, które z kolei zazebia sie z nastepnym kolem zebatym 206 zaklinowanym na wydrazo¬ nej osi 209, Miedzy kolem zebatym 206 a kolem zebatym 202 znajduje sie lozysko oporowe 218.Przez odpowiedni dobór liczby zebów kól 202, 203, 204 i 206 mozna ustalic stosunek predkosci wirowania plaszcza 32 do predkosci wirowania rynny wylotowej 34; ten stosunek w omawia¬ nym przypadku wynosi 1:4. Biorac pod'uwage, ze plaszcz i rynna wylotowa 34 wiruja z rózny¬ mi predkosciami, umieszczenie rynny 34 jest tak dobrane, ze. jej dolny koniec lezy powyzej po¬ wierzchni opisywanej przez ramiona 31. Aby stworzyc mozliwosc doprowadzenia zaladowy¬ wanego materialu do sprezynujacego loza, na ramionach 31 jest umocowana stozkowa blacha 213, przykrywajaca z malym luzem równiez stoz¬ kowa blache 30 w sposób pokazany na rysun¬ ku. Lopatki 214 — 21T, w tym przypadku wszy¬ stkiego cztery sztuki, sa na stale umocowane do plaszcza 32 w ten sposób, ze ich dolne kon¬ ce sa tak polozone ponad sprezynami 28 i stoz- . kowa blacha 30, ze pozostaje mala wolna prze¬ strzen. W razie potrzeby lopatki te moga byc zamocowane na stozkowej blasze 213 i siegac prawie az do okregu wirowania dolnego konca rynny wylotowej 34. Tak jak to bylo opisane na podstawie fig. 1 i 2, rynna zbiorcza 121 wspól¬ pracuje z kazda z lopatek 214 — 217. Korzyst¬ ne jest, ze stosujac to urzadzenie, mniejsze sta¬ je sie niebezpieczenstwo, ze przedmioty wycho¬ dzace jeden po drugim z rynny wylotowej 34, beda wzajemnie na siebie oddzialywac, a zatem mozna bedzie pracowac przy wiekszej przepu¬ stowosci urzadzenia. PL