RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr42072 KI. 42 c, 1/01 Warszawskie Okregowe Przedsiebiorstwo Miernicze*) Warszawa, Polska Statyw do geodezyjnych pomiarów przemyslowych Patent trwa od dnia 19 czerwca 1958 r, Przy nowoczesnym systemie budowy duzych zakladów przemyslowych dominuje maksymal¬ ne wykorzystanie elementów prefabrykowanych, konstrukcji stalowych, stalowo - betonowych lub zelbetowych. Stosowane w budownictwie slizgowe szalowania pionowe i poziome wyma¬ gaja wspóludzialu geodety, który wyznacza na budowie odleglosci osi poszczególnych elemen¬ tów w plaszczyznie poziomej oraz wysokosci ich zalozenia, a nastepnie po montazu kontro¬ luje prawidlowosc realizacji.Obserwacje i pomiary geodezyjne wykonuje sie niejednokrotnie na znacznych wysokosciach ze stanowiska, które stanowi czesc przemyslo¬ wych konstrukcji nosnych i które z natury *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa inz. Ryszard Warpe- c-how.ski, inz. Stanislaw Batkiewicz, inz. Jan Szczuka, Aleksander Sulkowski i Edward Ja¬ kubiec. swej jest powierzchniowo bardzo male. Z tego powodu czesto niemozliwe jest ustawienie in¬ strumentu na statywie normalnym, wówczas technik ustawia teodolit lub niwelator bezpo¬ srednio na konstrukcji przemyslowej i wyko¬ nuje obserwacje lezac, a wiec w pozycji niedo¬ godnej, zwiekszajacej niebezpieczenstwo pracy i obnizajacej jej dokladnosc. Jednoczesnie istnieje mozliwosc upadku drogich instrumen¬ tów geodezyjnych, a wiec ich zniszczenia. Je¬ zeli nawet dysponuje sie dostatecznie szero^ kim miejscem na ustawienie statywu, wówczas przy najmniejszym potraceniu nózek statywu zwieksza sie niebezpieczenstwo upadku instru¬ mentu.Niezaleznie od powyzszych trudnosci dla wykonania pomiarów odksztalcen konstruk¬ cji przemyslowych w plaszczyznie poziomej oraz w plaszczyznie pianowej — technik wy¬ konuje najpierw pomiary teodolitem, a po ich przeprowadzeniu dopiero pomiary niwelato- *~ ^tatyw^(B^t3g^y)ialazku ^t^idt3t}e -wymie¬ niane wyzej niedogodnosci. Istota wynalazku polega na tym, ze statyw posiada dwa stoliku na dwóch poziomach do równoczesnego" 'us-ta-^ wienia na nim — teodolitu i niwelatora; co po¬ zwala na równoczesne wyznaczanie polozenia punktów konstrukcji przemyslowych w trzech wymiarach. Statyw zajmuje miejsce o wymia¬ rach 25 cm X 25 cm, a wiec mozna go ustawic w kazdym poziomym miejscu konstrukcji prze¬ myslowej. Statyw umozliwia podwyzszenie przebiegu celowej /osi teodolitu na wysokosc 70 cm oraz osi celowej niwelatora na wysokosc 40 cm ponad konstrukcja przemyslowa, na której ustawiony jest statyw. Wówczas tech- ,. nik siedzac na tej konstrukcji moze dosc wy- rgo^J^^&pj^^ co przy lacznym wykorzystaniu pasa ochronnego daje zabezpie¬ czenie stanowiska pracy.: MPrzedmiat wynalazku jest uwidoczniony na rysunku, prz.y ^czym^ fig. -1 przedstawia statyw „ wedlug wynaitntó w "widoku z 1doku, fig; 2 — w widoku z- przodu, a fig. 3 — w widoku z.gó¬ ry.Statyw jest wykonany z blachy zelaznej i spawany z któaKczeie^y- Statyw sklada sia z. wyzszego stolika a do teodolitu, pod otworem którego jest uchwyt sruby i sruba zaciskowa c do unieruchamiania teodolitu na stoliku i za¬ wieszenia pionu do centrowania. Na nizszym stoliku b ustawia sie niwelator. Pod otworem -w. stoliku b jest uchwyt &ruby i sruba zacisko¬ wa d do unieruchomienia niwelatora na stoli¬ ku, W czesci dolnej statyw posiada sruby e, kompensujace nierównosci podloza statywu i zacisk ze sruba f do umocowania statywu na szynie podsuwnicowej.Przy geodezyjnych pomiarach konstrukcji przemyslowych ustawia sie statyw na odpo¬ wiednio wybranym miejscu. Na stoliku a sru¬ ba c umocowuje sie teodolit, a pod ta sruba zawiesza sie pion. O ile statyw nie moze byc umocowany do konstrukcji przemyslowej, a • miejsce na to pozwala, wówczas naprowadza sie pion nad wskazany punkt na konstrukcji przez przesuwanie calego statywu wraz z teo¬ dolitem. Nastepnie srubami e eliminuje sie wahania statywu ze wzgledu na nierównosci podloza. Drobne korekty naprowadzenia pionu nad wskazany punkt na konstrukcji przemy¬ slowej wykonuje sie, po zwolnieniu sruby zaci- skrwej e przez przesuwanie teodolitu na stoli¬ ku a w granicach otworu w tymze stoliku. Na¬ stepnie ponownie zakreca sie srube zaciskowa o i poziomuje teodolit w zwykly sposób. Na stblikub ustawia sie niwelator, przykreca sru¬ ba zaciskowa d oraz poziomuje sie go w zwy¬ kly sposc/b. W razie potrzeby mozna niwelator przesuwac na stoliku b w granicach otworu w tymze stoliku. Po wykonaniu wyzej opisanych czynnosci teodolit i niwelator sa przygotowa¬ ne do wykonywania pomiarów geodezyjnych konstrukcji przemyslowej.Gdy sprawdza sie lub wyznacza geodezyjnie przebieg osi szyny podsuwnicowej, wówczas statyw, wedlug wynalazku, umocowuje sie do glówki lub szyjki tej szyny za pomoca wmonto¬ wanego w statyw, zacisku ze sruba /. Ze Wzgledu na rózne -wymiary szyn podsuwnico- wych stosowanych w budownictwie przemy¬ slowym, umocowanie statywu wymaga pod¬ kladania wzdluz glówki lub szyjki szyny, sy¬ metrycznie po obu jej stronach dwóch jedna¬ kowej grubosci klocków l drewnianych o wy¬ miarach, zaleznych w przyblizeniu od wymia¬ rów szyny. Dlugosc klocka równa sie szeroko¬ sci bocznej scianki statywu. Klocki wypelnia¬ ja wolne przestrzenie miedzy szyna i bocznymi sciankami statywu. Zacisk ze sruba / przycis¬ ka klocki do szyby i boków statywu oraz umozliwia umocowanie statywu zawsze cen- trycznie nad szyna. Komplet klocków o róz¬ nych grubosciach z okuciami do zawieszania klocków wewnatrz na bocznych, sciankach sta¬ tywu lub w skrzynce, w której przechowuje sie statyw po pracy, nalezy do wyposazenia statywu. / Zacisk ze sruba / wraz'z para klocków sta¬ nowi wedlug wynalazku uchwyt statywu do szyny podsuwnicowej. Uchwyt statywu zasto¬ sowany przy pomiarze szyny zabezpiecza cal¬ kowicie statyw i sprzegniete z nim instrumen¬ ty od upadku i zniszczenia podczas wykonywa¬ nia pomiarów geodezyjnych. PL