PL42049B1 - - Google Patents

Description

Znaczenie welnopodobnych tworzyw sztucz¬ nych na bazie bialek podnioslo sie znacznie w ubieglych latach. Nalezy to zawdzieczac szczególnie tej okolicznosci, ze dzieki upro¬ szczeniu i uzupelnieniu znanych sposobów udalo sie wytworzyc sztuczne wlókna bialko¬ we, które w swoich wlasciwosciach podobne sa do welny, a ze wzgledu na zastosowanie nie¬ drogich materialów wyjsciowych i niskich ko¬ sztów wytwarzania sa tansze od welny. Z te¬ go powodu te welnopodobne wlókna sztuczne moga byc zastosowane jako ekonomiczne wel¬ nopodobne mieszane przedziwa.Jak wiadomo, wczesniej wytwarzano juz sztuczne wlókna z roslinnych surowców bial¬ kowych, szczególnie z globulin. W celu otrzy¬ mania roztworów przednych nadajacych sie do wytwarzania wlókien, stosowano przewaz¬ nie globuliny z soji i arachidów, a wiec z tro¬ pikalnych Jub subtropikalnych nasion olei¬ stych. Azeby z roslinnego bialka, wiec takze z globuliny, mozna bylo wytwarzac wlókna, bialko przeprowadza sie w ten sposób do roz¬ tworu, ze otrzymuje sie roztwór o odpowied¬ niej lepkosci i odpowiednim stezeniu bialka.Z otrzymanego roztworu nalezy wyprzasc wlókna albo nalezy go ustabilizowac.Przy wytwarzaniu sztucznych wlókien glo- bulinowych stosuje sie' normalnie alkaliczny roztwór globulin. Jak wiadomo globulina w roztworach alkalicznych ulega zmianom, które nie sa korzystne dla wytwarzanych wló¬ kien. Po rozpuszczeniu ma miejsce zelowanie roztworu albo w czasie stania lepkosc roztwo¬ ru spada w stopniu niekorzystnym dla proce¬ su tworzenia wlókien. Ze wzgledu na to, aze¬ by otrzymac odpowiedni material wyjsciowy do wytwarzania wlókien, ten alkaliczny roz¬ twór globuliny trzeba stabilizowac.Znane sa juz sposoby, w których stabilizacjeroztworów globuliny przeprowadza sie za po¬ moca alkoholu, lecytyny, weglowodanów itd.Sposobów tych nie mozna stosowac z jedna¬ kowym efektem do wszystkich rodzajów glo¬ bulin, i tak n«p. z globuliny nasienia sloneczni¬ ka nie mozna otrzymac wlókien sztucznych przy zastosowaniu wymienionych srodków po¬ mocniczych.Proponowano juz sporzadzanie alkalicznych roztworów globuliny w obecnosci srodków re¬ dukujacych. Znane srodki redukujace nie mo¬ ga byc stosowane z korzyscia, poniewaz albo nie wywoluja odpowiedniej redukcji, jak np.NaiSO*, albo jak w przypadku NatS nie mozna odpowiednio regulowac przebiegu redukcji.Tak wiec nawet przy uzyciu tych srodków po¬ mocniczych nie zawsze otrzymuje sie odpo¬ wiedni roztwór przedny do wytwarzania wló¬ kien, a jezeli nawet by sie udalo dzialanie re¬ dukcyjne wymienionych substancji utrzymac w takich granicach, ze powstajacy przy tym roztwór nadawalby sie do wytwarzania wló¬ kien, to jednak nie zaleca sie stosowanie tego, poniewaz pózniej w czasie koalugacji imoze na¬ stapic wydzielanie gazu, co wplywa ujemnie na jakosc otrzymywanych wlókien.Stwierdzono, ze mozna uniknac wad tych znanych sposobów redukcji i stabilizacji, je¬ zeli wodne pecznienie i alkaliczne rozpuszcza¬ nie globuliny przeprowadzi sie z dodatkiem kwasu tioglikolowego.Kwas tioglikolowy, w odpowiednim stezeniu, nadaje sie jako energiczny srodek redukujacy i powoduje w czasie pecznienia i rozpuszcza¬ nia znaczne i korzystne dla wytwarzania wló¬ kien zmiany w czasteczce globuliny, które to zmiany przebiegaja równolegle z korzystna dla wytwarzania wlókien denaturacja. Z powodu redukcji powstaja male czastki bialka, które sa .l*dobrze rozpuszczalne w alkaliach i w ten sposób mozna sporzadzic roztwory bialka, o wysokiej lepkosci i stezeniu, pTzy czym wielkosci czastek globuliny zmniejszaja sie w stopniu optymalnym dla wytwarzania wló¬ kien. Kwas tioglikolowy prowadzi do uzyska¬ nia optymalnego ciezaru czasteczkowego glo¬ buliny, który dzieki niemu zostaje ustabilizo¬ wany, jego dzialanie zalezne jest jedynie od jego stezenia i tym samym daje sie regulowac.• Dalej wynalazek polega na tym, ze roztwór przedny szybko odpowietrza sie przez dodatek •malych ilosci.np. 0,5. — l,5°/o alkoholu oktylo- wego tak, ze nadaje sie on juz po 3—5 godzi¬ nach (w przeciwienstwie do okolo 24 godzin¬ nego czasu odpowietrzania w dotychczasowej praktyce) do wytwarzania wlókien i przez to stabilnosc roztworu przednego zostaje podwyz¬ szona w takim stopniu, ze roztwór ten nawet po 18—20 godzinach skladowania nie Ulega zadnym istotnym, zmianom. Alkohol oktylowy dziala przy tym obok znanej gliceryny jako srodek zmiekczajacy wlókna bialkowe.Sposób wedlug wynalazku przeprowadza sie np. nastepujaco: do otrzymania roztworu glo¬ buliny o 25°/o-wym stezeniu bialka specznia sie globuline z czescia wody, która potrzebna jest do wytwarzania roztworu przednego, ko¬ rzystnie w ilosci 75% z dodatkiem 0,1 — 0,7%, korzystnie 0,35% kTwasu tioglikolowego, w tem¬ peraturze pokojowej w ciagu 20—30 minut, nastepnie dodaje sie 12,5% — 14°/o-wego roz¬ tworu lugu sodowego, 0,5 — 1,5% alkoholu oktylowego i 0,35°/o gliceryny. Calkowite roz¬ puszczenie nastepuje w krótkim czasie, a po 3—5 godzinach dojrzewania nastawia sie lep¬ kosc roztworu przednego przez dodatek ko¬ niecznej dalszej pozostalej ilosci wody, wyno¬ szacej okolo 25%. Nastepnie z roztworu prze¬ dnego w znany sposób tworzy sie sztuczne wlókno.Gliceryne i alkohol oktyiowy mozna dodac juz w czasie procesu pecznienia, albo tez sub¬ stancje te .mozna dodawac w okresie miedzy pecznieniem a dojrzewaniem w dowolnym sta¬ dium przeróbki.Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest to, ze do przeróbki na sztuczne wlókno mozna sto¬ sowac z jednakowym efektem wszystkie ga¬ tunki roslinnych globulin, to znaczy nie tylko globuline z soji i arachidu lecz równiez z na¬ sion slonecznika, lnu, rzepaku, buraków i dy¬ ni, to znaczy z nasion oleistych roslin stref umiarkowanych. Przez dodatek- kwasu tiogli¬ kolowego osiaga sie to, ze lepkosc roztworu przednego wzglednie ciezar czasteczkowy glo¬ buliny, znajdujacej sie w roztworze prze¬ dnym moze byc doprowadzany do wartosci optymalnych wytwarzania wlókien oraz i to, ze roztwór globuliny nadaje sie do przedzenia w ciagu 18—20 godzin, przy czym nie nastepu¬ je tworzenie sie zelu i rozcienczanie w czasie stania roztworu oraz nie nastepuje w czasie koagulacji niekorzystne dla tworzenia wlókien wydzielanie sie gazu. Dalsza zaleta . sposobu jest to, ze dzieki dodatkowi alkoholu oktylowe¬ go zapewnia sie szybkie odpowietrzenie, przez - 2 -co znacznie zostaje skrócony czas dojrzewania.Dzieki znanemu dodatkowi gliceryny jako sub¬ stancji higroskopijnej, otrzymane wlókno staje sie miekkie i elastyczne, przez co jego zasto¬ sowanie w przemysle tekstylnym jeszcze bar¬ dziej wzrasta.. Przyklad: 250 g globuliny, otrzymanej z uwolnionego od oleju miewa z nasion slo¬ necznika, specznia sie w 470 cm3 wody, 3,5 cm3 kwasu tiogliikolowego i 3,5 cm3 gliceryny w temperaturze 20—25° C w ciagu 30 minut.Nastepnie dodaje sie 125 cm3 14%-w6go roz¬ tworu lugu sodowego i 10,5 cm3 alkoholu okty- lowego. Po calkowitym rozpuszczeniu sie glo¬ buliny, otrzymany roztwór poddaje sie dojrze¬ waniu w ciagu 4 godzin w temperaturze 20— 23° C i reguluje pozadana lepkosc przez doda¬ tek 155 cm3 wody. Otrzymany roztwór nadaje sie do wytwarzania wlókien. Wytwarzanie wlókien nastepuje, jak to jest przyjete w przy¬ padku sztucznych wlókien kazeinowych. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania sztucznych wlókien z globuliny, znamienny tym, ze wodne pe¬ cznienie i alkaliczne rozpuszczanie globuli¬ ny przeprowadza sie w obecnosci kwasu tioglikolowego. *
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze kwas tioglikolowy stosuje sie w steze¬ niu 0,1—0,7%, korzystnie 0,35% w stosun¬ ku do roztworu przednego.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, 2, znamienny tym, ze specznianie globuliny przeprowadza sie w temperaturze pokojowej w ciagu 20 — 30 minut. 4. Sposób wedlug zastrz. 1—3, znamienny tym, ze do produktów wyjsciowych dodaje sie, jako srodek zmiekczajacy i odpowietrzaja¬ cy, korzystnie 0,5—1,5% alkoholu oktylowe- go. 5. Sposób wedlug /zastrz. 1—4, znamienny tym, ze roztwór przedny poddaje sie dojrzewaniu w ciagu 3—5 godzin. 6. Sposób wedlug zastrz. 1—5, znamienny tym, ze jako material wyjsciowy stosuje sie glo¬ buline z nasion slonecznika albo z innych nasion oleistych ze strefy umiarkowanej. Textilipari Kutato Intezet Zastepca: irngr Józef Kaminski, rzecznik patentowy Bltk 1239 2.
4. 4.59 r. 100 B-5 PL