Opublikowano dnia 20 lipca 1959 r. 4l POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42041 KI. 4 g, 46 Fabryka Lamp Górniczych") Katowice, Polska Urzqdzenie da wytwarzania dysz do palników acetylenowych Patent trwa od dnia 14 listopada 1958 r.Trudnosci przy wytwarzaniu ceramicznych dysz do palników acetylenowych polegaja na tym, ze nalezy z plastycznej masy porcelano¬ wej, przeznaczonej do wypalania, uformowac precyzyjnie zadany ksztalt przedmiotu, a na¬ stepnie przez naklucie iglami wykonac w nim wloskowate-kanaliki o scisle okreslonym wza¬ jemnym polozeniu, które warunkuje wlasciwy ksztalt plomienia. W ustalimy sposób formuje sie najpierw slepe przedmioty na prasach ob¬ slugiwanych recznie lub mechanicznie, a na¬ stepnie przenosi sie je recznie do urzadzenia przekluwajacego. Nawet przy najdelikatniej¬ szym chwytaniu palcami naraza sie niewypalo- ne dysze na odksztalcenie, co powoduje duzy procent odpadów przy/koncowej kontroli goto¬ wego produktu. Praca w taki sposób wymaca L *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Jan Szczygiel. wiele robocizny oraz spscjalnej starannosci i delikatnosci postepowania.Wynalazek polega na skonstruowaniu urza¬ dzenia samoczynnego, które z surowca w po¬ staci odcinków walca z masy porcelanowej wy¬ twarza dysze wytloczone i przeklute, gotowe do wypalania. Ponadto urzadzenie wedlug wy¬ nalazku zbiera samoczynnie nadmiar plastycz¬ nego surowca, pozostajacy po wytloczeniu po-* szczególnej dyszy i formuje z niego odcinki walca, stanowiace surowiec do dalszej (prze¬ róbki na tym samym urzadzeniu. Istotna ce¬ che urzadzenia wedlug wynalazku, a zarazem jego wielka zalete, stanowi przekluwanie dy¬ szy podczas jej przebywania w gniezdzie ma¬ trycy, w którym zostala wytloczona. Dzieki te¬ mu"; dysze prz"ed wypaleniem nie sa narazone na deformacje, a wymagany scisle okreslony kie¬ runek kanalików jest zapewniony. Urzadzenie wedlug wynalazku znacznie zmniejsza robociz-ne przy wyro*bie~ dysz, a przede wszystkim zmniejsza ilosc odpadów i szczególnie ekono¬ micznie wykorzystuje mase porcelanowa.Urzadzenie wedlug wynalazku w swej isto¬ cie sklada sie z poziomej, obrotowej ranatrycy wielogniazdowej oraz bloku opuszczanego, Umieszczonego w górze ponad nia. Matryca jest zaopatrzona w przyrzad, j blokujacy ja w pozycjach, odpowiadajacych podzialowi kato¬ wemu, o jedno gniazdo. Posiada ona od dolu przyrzad zamykajacy sposród gniazd, w któ¬ rym nastepuje formowanie dyszy, oraz. przy¬ rzad do przekluwania, dzialajacy na dysze juz uformowana i znajdujaca sie w innym gniezdzie niz to, w którym w danej chwili na¬ stepuje formowanie. Górny blok jest zaopa¬ trzony w stempel formujacy dysze, w wyrzut- nik wypychajacy gotowa dysze z innego gniaz¬ da matrycy, szczotke do czyszczenia 'jeszcze innego gniazda oraz narzady wywolujace przy opuszczeniu blcka dzialanie innych narzadów, nie zwiazanych z blokiem, lecz z matryca i jej podstawa, jak n£. narzad powodujacy dziala¬ nie przyrzadu zamykajacego gniazdo, narzad „ powodujacy dzialanie przyrzadu przekluwaja¬ cego, narzad powodujacy obrót matrycy o kat odpowiadajacy jednemu gniazdu oraz narzad potrzasajacy rynna, która odbiera gotDwe dy¬ sze z matrycy. Stempel formujacy dysze jest wewnatrz wydrazony i posiada otworki," przez które nadmiar tloczywa w chwili formowania dyszy przedostaje sie do wnetrza stempla i for¬ muje sie w postaci walca. Wytlaczany ze stem¬ pla walec obcina przystosowany do tego nóz na odcinki, stanowiace surowiec do dalszej pracy.Dzieki takiemu uksztaltowaniu urzadzenia i jego elementów, za kazdym opuszczeniem blo¬ ku górnego, jeden odcinek walca z surowego tloczywa zostaje uformowany w jednym z gniazd na slepa dysze, równoczesnie w innym gniezdzie zostaje przekluta poprzednio uformo¬ wana dysza, a z jeszcze innego gniazda zosta¬ je wypchnieta na potrzasana rynne gotowa i • przekluta dysza, inne zas gniazdo po oczy¬ szczeniu szczotka pozostaje gotowe do zalado¬ wania nowym odcinkiem tloczywa.Przyklad urzadzenia wedlug wynalazku przedstawiony jest schematycznie na rysunku, przy czyim fig. 1 przedstawia urzadzenie w rzu¬ cie poziomym, po usunieciu czesci znajduja¬ cych sie powyzej plaszczyzny CC zaznaczonej na fig. 2, fig. 2 — przekrój przez plaszczyzne pionowa AA zaznaczona na fig. 1, fig. 3 — przekrój przez plaszczyzne pionowa AA za¬ znaczona na fig. 1, przy czym uwidocz¬ niono przyrzad do przekluwania, fig. 4 — gniazdo matrycy wraz z walcem z masy porcelanowej, fig. 5 — gniazdo matrycy w chwi¬ li tloczenia, fig. 6 — w znacznym powiek¬ szeniu przekrój gotowej dyszy wytloczonej oraz przeklutej.Urzadzenie posiada pocJstawe 1, na której zamocowany jest czop laczacy 2. Na tym czo¬ pie nasadzona jest tarcza prowadzaca 3, do¬ krecana nakretka 4. Miedzy tarcza prowadzaca a podstawa umocowana jest matryca obrotowa wielogniazdowa 5, z która jest zlaczona po¬ dzielnica 6. W matrycy znajduja sie gniazda 7 oraz taka sama liczba otworów, sluzacych do zablokowania matrycy przez zaczep kulkowy 8, wmontowany w tarcze prowadzaca 3. U pod¬ stawy czopa laczacego 2 umocowany jest suw- liwie podajnik 9, na którym znajduje sie za¬ padka 10 sprezyny srubowej U, doprowadzaja¬ cej podajnik 9 do pozycji wyjsciowej. Podaj¬ nik 9 jest polaczony z blokiem górnym 15 za pomoca tasmy stalowej 12 regulowanej sruba 14. Do zmiany ruchu poziomego na pionowy sluzy kolo tasmowe 16. Do narzadów porusza¬ jacych sie w poziomie przymocowana jest szczotka 13, która czysci zamykadlo 18, wymie¬ nione w dalszym ciagu.Na podstawie 1 (fig. 1 i 2) umieszczona jest dzwignia 17, osadzona wahliwie na sworzniu 19. Na jednym ramieniu niesie ona zamykadlo 18, które dociska sie od spodu do matrycy wówczas, gdy drugie ramie dzwigni 17 zostaje nacisniete przez popychacz 21, zamocowany su- wliwie w prowadnicy 22, zaopatrzonej w amor¬ tyzator gumowy 23. Dzialanie sprezyny srubo-* wej 20 ustawia dzwignie w poprzedniej pozy¬ cji, to znaczy otwiera gniazdo matrycy. Narza¬ dy 21, 22, 23 sa zamocowane na górnym bloku 15, wobec tego dzialaja one wówczas, gdy blok znajduje sie w swej dolnej pozycji. Na tym sa¬ mym ibloku górnym 15 umocowany jest stem¬ pel do formowania 24. Jest on wewnatrz pusty i posiada w dolnej czesci, wchodzacej do gnia¬ zda matrycy, kanaliki, przez które nadmiar tloczywa uchodzi z matrycy do pustego wne¬ trza oraz w górnej czesci otwór boczny, z któ¬ rego wytlacza sie tloczywo, tj. masa porcela¬ nowa, przyjmujac postac walca. Wysuwajacy sie walec z tloczywa ulega obcinaniu za po¬ moca noza 25, przechodzacego przed tym otwo¬ rem. Nóz ten jest umocowany na zebatce 26, zaopatrzonej w ogranicznik sprezynowy 27, - 2 -uklad zebów jest taki, aby nóz przesuwal sie przed ptworem, przy co piatym opuszczeniu bloka górnego, gdyz jak sie okazalo nadmiar tloczywa zebrany przy formowaniu pieciu dysz odpowiada ilosci tloczywa zawartej w jednym surowym odcinku, sluzacym do formowania dyszy.Na fig. 1 i 3 uwidoczniony jest przyrzad przekluwajacy 28, jego wysokosc polozenia re¬ guluje sie sruba 29, umocowiana na podstawce 30. W bloku górnym 15 umocowany jest uchwyt 31 z krzywka 32, która powoduje ruch waha¬ cza 33, osadzonego wahliwie w punkcie 48 i zaopatrzonego w krazek 34, który wspóldzia¬ la z krzywka 32, powodujac ruch wahacza, a za jego posrednictwem ruch ramienia 36, zwiazanego z wahaczem sworzniem 35.. Ramie 36 powoduje ruch igiel za posrednictwem prze¬ kaznika ramiennego 37, umocowanego wahli¬ wie wraz z ramionami 46, niosacymi igly 47.Sprezyna srubowa 38 powoduje powrót wyzej wymienionych narzadów, jak 37, 46, 47 do po¬ zycji wyjsciowej. Przy opuszczaniu bloku gór¬ nego 15, krzywka 32 odchyla krazek 34 w jed¬ na strone. Po zejsciu krzywki nizej, krazek wraca do pozycji srodkowej, a przy powrocie krzywki na skutek podnoszenia bloku 15 ta sama krzywka odchyla krazek 34 w druga strone. Dzieki temu kazdemu opuszczeniu i podniesieniu bloku 15 towarzyszy przeklucie uformowanej dyszy jedna, a nastepnie druga sposród igiel 47.Na fig. 3 uwidocznione sa na dalszym planie umocowane w bloku górnym 15: szczotka sru¬ bowa 39 do czyszczenia gniazd matrycy, wy¬ rzutnia gotowych dysz 40 oraz trzpien 41 z kól¬ kiem 42, jako urzadzenie, które potrzasa ryn¬ ne 43 (fig. 1) zawadzajac o skosny garlb 44.Na fig. 4 uwidoczniony jest w gniezdzie 7 matrycy 5 walek z masy porcelanowej 45, któ¬ ry na fig. 5 pod dzialaniem formujacym stem¬ pla 24 oraz dzieki odpowiedniemu ksztaltowi gniazda 7 matrycy* 5 przyjal juz postac, jaka ma posiadac gotowa dysza. Poniewaz jest to ta sama substancja, która uwidoczniono na fig. 4 w postaci walka 45, ma ona na fig. 5 to samo oznaczenie 45.Fig. 6 przedstawia w kilkakrotnym powiek¬ szeniu przekrój gotowej dyszy. PL