Opublikowano dnia 21 maja 1959 r.£ A Mii POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITE) LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 41936 KI. 80 b, 1/07 Przedsiebiorstwo Geologiczno-inzynierskie Górnictira i Energetyki *) Przedsiebiorstwo Panstwowe Kraków, Polska Dren lwirowo-cemenlowy Patent trwa od dnia 7 czerwca 1958 r.Prz drenu do odprowadzania jakiegos plynu np. wo¬ dy z masywu wodonosnego. Dren zwirowo-ce- mentowy wedlug wynalazku moze byc szeroko stosowany np. w pracach zwiazanych z melio¬ racja gruntów, w kopalnictwie. Dren zwirowo- cementowy wedlug wynalazku moze byc wy¬ korzystywany na dowolnych glebokosciach i w róznych .rodzajach gruntów. Do zalet wyna lazku oprócz uniwersalnosci naleza: mozliwosc produkcji w bazie prefabrykacytjnej lub co jest czasami szczególnie ekonomiczne w terenie i czego nie mozna dokonac z dotychczas sto¬ sowanymi drenami; taniosc podstawowych ma¬ terialów (zwir, cement, woda), potrzebnych dr wyrobu drenów, odpornosc na korozje, duza wytrzymalosc, eliminacja stosowania koniecznej dotychczas obsypki drenów stalowych oraz wie¬ ksza przepustowosc drenów wedlug wynalazku niz drenów-filtrów metalowych.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. mgr Bohdan Zakiewicz.Dren zv/irowo-cementowy wedlug wynalazki wprowadza jako element filtrujacy mase ma- kroporowata zwirowo-cemanitowa, z której wy¬ konana jest górna czesc drenu, w miejsce do¬ tychczas stosowanych perforowanych rur sta¬ lowych. Nowoscia równiez jest niejednolitosc materialu, z którego wykonany jest dren, po¬ niewaz dolna czesc drenu jest zrobiona ze szczelnego batonu. Material, z którego wyrabia sie dren wedlug wynalazku i technologia wy¬ robu lrenu pozwalaja na ewentualne latwe do¬ zbrojenie drenu, zwiekszenie srednicy drenu lub grubosci jego scianek, o ile wymagac tego beda wyjatkowe warunki terenowe jak np. ci¬ snienie górotworu, rodzaj plynu podlegajacego odprowadzeniu lub filtracji drenem wedlug wy¬ nalazku.Na rysunku przedstawiono tytulem przykla¬ du jeden segment drenu w przekroju prosto¬ padlym do osi drenu nieuzbrojonego zwirowo- cementowego. Dren w przekroju moze jednak przedstawiac nie tylko rure ale takze o odpo¬ wiednio dobranych parametrach wieloscianz otworem przelotowym. Przykladowo podany na rysunku dren nieuzbrojony ziwirowo-cemen- toiwy wedlug wynalazku, sklada sie z dwóch czesci: górnej 1, posiadajacej duza zdolnosc fil- lokacyjna i z dolnej 2 ze sfcazednego betonu, w stosunku do poziomej osi I—I. Górna czesc 1 drenu z masy maknaporowa/tej umozliwia przenikanie górotworu do wnetrza drenu ply¬ nu, który me mogac przez dolna mase drenu ze szczelnego betonu przedostac sie poza dren, splywa w dolnej nieprzepuszczalnej czesci dre¬ nu jak w rynnie. Górna czesc drenu z makro- porowatej masy 1 twirowo-cementowej wyko¬ nuje sie przez dobranie w odpowiednim stosun¬ ku wody, cementu, zwiru i ewentualnie w ra¬ zie potrzeby domieszek antykorozyjnych lub szybkowiazacych oraz przez odpowiednie ufor¬ mowanie w formach masy zwirowo-cemento¬ wej. Technologia formowania poszczególnych segmentów (dowolnej diugosci) drenu wymaga miedzy innymi: równoczesnego wypelniania formy cylindrycznej lub wielosciennej masa makroporowata zwirowo-cementowa i betonem szczelnym, przez co uzyskuje sie trwale pola¬ czenie obu mas czesci drenu 1 i 2, dzielac przy tym forme drenu na dwie czesci wzdluz osi drenu; dobrania takiej przesianej frakcji ziarn jaka odpowiada danemu rodzajowi gruntu oraz wymieszania tych ziarn z mlekiem cemento¬ wym, w którym ilosc cementu w sitosumku do wagi calej masy zwirowo-cementowej nie prze¬ kracza 25°/o. Ziarna skalne, uzywane do produk¬ cji górnej makroporowatej czesci drenu 1, sa spajane cementem odpowiednio dobranym do plynu, jaki ma byc filtrowany i odprowadzany przez dren. PL