Wynalazek dotyczy tasmy lub pasa bez kon¬ ca stosowanych w urzadzeniach ssacych, np. w maszynach papierniczych. Tasmy takie lub pasy posiadaja na swej powierzchni rowki sa dziurkowane i wykonane sa z gumy lub podob¬ nego materialu.W praktyce tasmy te umieszczone sa w ma¬ szynie poprzecznie i oparte na parze walków, które utrzymuja naciagniete oba równolegle biegi tasmy — górny i dolny. Górna czesc tasmy mo¬ ze przesuwac sie nad górna powierzchnia skrzyn¬ ki ssacej lub skrzyn ssacych, a pod powierzch¬ nia ruchomej siatki drucianej lub filcu albo innych srodków podtrzymujacych papier, tka¬ nine lub podobny material, a wilgoc wyciagana jest do skrzyni lub do skrzyn ssacych poprzez wspomniane srodki podtrzymujace i poprzez otwory w tasmie. Wspomniana siatka drucia¬ na lub filc napedza tasme tak, ze szybkosc siatki czy filcu jest zsynchronizowana z szyb¬ koscia tasm, dzieki czemu unika sie miedzy ni¬ mi tarcia, a przez to zmniejsza znacznie ich szybkosc zuzywania sie. Przyklady urzadzen ssacych tego typu, przystosowanych do maszyn papierniczych, podane sa w patentach brytyj¬ skich nry 421604 i 622644.W tych urzadzeniach ssacych wspomniana tasma gumowa bez konca lub podobne, posia¬ da na górnej powierzchni ciagle lub nieciagle rowki, od których dna az do dolnej powierz¬ chni tasmy prowadza otwory odwadniajace.Te rowki, umieszczone wzdluz tasmy, a wiec w poprzek maszyny, tworza powierzchnie zbie¬ rajace wilgoc, która przedostala sie przez siat¬ ke druciana lub inny narzad podtrzymuja¬ cy. Zebrana wilgoc odprowadzana jest przez wspomniane otwory do skrzyni ssacej. Zazwy¬ czaj tasmy wyrabiane sa na trzpieniu o prze¬ kroju kolowym jako rury bez konca i bez szwu, o jednakowej grubosci, a nastepnie w zewnetrznej ich powierzchni tworzy sie rowki.Rowki te wyrabia sie przez szlifowanie, zwla-szcza gdy nie sa one ciagle;: Otwory w dnie rowków twdfey sie przez dziurkowanie. a Jak\jo opHajtk dokladnie w podanych wyzej internach, przeplyw przez otwory odwadniaja- ^e^powinien byt dostosowany do otworów wle¬ wowych w górnej powierzchni skrzyni ssacej, nad która biegnie tasma. Jest przeto zrozumia¬ le, ze kazde przesuniecie tasmy w poprzek ma¬ szyny zmniejsza, a w skrajnych przypadkach eliminuje calkowicie zgranie otworów, nie tyl¬ ko przeszkadzajac przeplywowi wilgoci przez tasme, co zaklóca proces suszenia, ale takze powodujac obciazenie prózni w zamknietych lub czesciowo zamknietych otworach, i hamu¬ jac w tych punktach tasma.Jak podano nizej, skrzywienie tasmy, wywo¬ lujace zmiane zgrania otworów.w róznych jej czesciach powoduje nierówne suszenie papft- ru, a sama tasma dalej krzywi sie lub wycia¬ ga na skutek hamujacego dzialania przy wlo¬ tach prózni, co powoduje nierówne zuzywanie sie tasmy i górnej powierzchni skrzyni ssacej.W przemysle papierniczym wystepuje obec¬ nie stala daznosc do przyspieszania produkcji, co z kolei wymaga szybszego ruchu drucianej siatki formujacej, a poniewaz tasma i siatka musza sie poruszac razem, przeto i wspomnia¬ ne tasmy bez konca powinny poruszac sie szyb¬ ciej. Stwierdzono jednak, ze jezeli szybkosc ruchu poprzecznego znanych tasm bez konca zwiekszyc powyzej pewnej granicy, wówczas sily odsrodkowe, zwlaszcza w tasmie gumowej, gdy przesuwa sie ona po walkach slizgowych, sa wystarczajace do spowodowania jej rozcia¬ gania sie. Tasma moze wtedy wybrzuszyc sie na podtrzymujacych ja walkach, które na sku¬ tek tego przestaja o&racac sie, a tasma zaczy¬ na poruszac sie w sposób nie kontrolowany, przez co zgranie otworów odwadniajacych z wspomnianymi otworami wlotowymi skrzyni ssacej staje sie calkowicie przypadkowe. To oczywiscie obniza wydajnosc urzadzenia ssace¬ go- Normalne naprezenia w tasmie dzialaja w kierunku nadania jej przekroju kolowego, tak jak byla wykonana. Na skutek tego kazda zmiana naprezenia i kurczenia sie tasmy przy schodzeniu z podtrzymujacych ja walków i po¬ wracania na nie, powoduje przez wspomniane wybrzuszenie szarpniecia równoleglych czesci tasmy. Nie tylko to szarpanie jest jednak szko¬ dliwe, ale równiez to, ze gdy tasma zostanie raz rozciagnieta, to rozciagniecie to moze po¬ zostac trwale i tasma nie wraca do pierwotne¬ go stanu, zmuszajac do kosztownej wymiany na nowa tasme.Glównym przeto celem wynalazku jest usu¬ niecie tej wady tasmy, wystepujacej przy wiek¬ szych szybkosciach i umozliwienie stosowania skrzyn ssacych wspomnianego typu w maszy¬ nach pracujacych z duzymi szybkosciami, wy¬ maganymi przez nowoczesny przemysl papier¬ niczy.Stwierdzono równiez w praktyce, ze na sku¬ tek róznych warunków, w jakich uzywane sa tasmy, np. pod wplywem zmian temperatury w halach maszyn i (albo), zmian w chemikaliach stosowanych przy wyrobie papieru, tasmy moga niekiedy rozciagac sie, a niekiedy kurczyc, przy czym zmiany te moga zachodzic we wszystkich kierunkach. Nawet w tej samej maszynie tas¬ my moga rozciagac sie lub .kurczyc w róznym stopniu w róznym czasie, np. na skutek róznych warunków temperatury.To kurczenie sie i rozciaganie jest czesto drugim powodem wspomnianego wyzej czescio¬ wego lub calkowitego nie dopasowywania sie otworów odwadniajacych do odpowiednich otworów w górnej czesci skrzyni ssacej. Zjawi¬ sko to wystepuje zwykle najmniej w srodko¬ wej czesci, a w najwiekszym stopniu na kon¬ cach, przeto przerwy, w dzialaniu ssacym na papier jiie sa równomierne, co powoduje, ze papier zostaje wysuszony nierównomiernie.Poza tym niejednakowy wzrost nacisku atmo¬ sferycznego na tasme zaklóca bieg tasmy, a nawet moze spowodowac jej zatrzymanie. Kie¬ dy w rezultacie siatka druciana zaczyna sie przesuwac po tasmie, w obu tych elementach ma miejsca normalnie duzy stopien zuzywania sie. Nawet gdy zgranie otworów jest naruszo¬ ne tylko czesciowo, dodatkowe obciazenie na skutek cisnienia atmosferycznego powoduje nadmierne i nierówne zuzywanie sie dolnej powierzchni tasmy.Jest przeto równiez celem wynalazku usunie¬ cie lub pokonanie tego wydluzania sie i kurcze¬ nia tasmy, zaklócajacych normalne dzialanie urzadzenia ssacego.Przedmiotem wynalazku jest tasma lub pas bez konca, wykonana z gumy lub materialu posiadajaca na zewnetrznej powierzchni pewna liczbe rowków, rozmieszczonych wedlug z gó¬ ry wybranego wzoru, przy czym w kazdym rowku znajduje sie co najmniej jeden otwór przechodzacy na wylot, zas wewnatrz tasmy, lub pasa, umieszczone jest nierozciagliwe, od¬ porne na kurczenie sie lecz gietkie wzmocnie¬ nie scisle zwiazane z tworzywem tasmy lub - 2 -pasa, przy czym wzmocnienie to jest tak umie¬ szczone, ze nie narusza sie go przy pózniejszym formowaniu .rowków oraz oddalone jest od miejsc, w których wykonywane sa wspomniane otwory w .dnach rowków, a jezeli nie jest od tych miejsc oddalone, to wykonane jest z two¬ rzywa zezwalajacego na przeprowadzenie otwo¬ rów poprzez to wzmocnienie.Wspomniane wzmocnienie chroni tworzywo tasmy lub pasa przed rozciaganiem sie lub kur¬ czeniem, które bez tego wzmocnienia mogloby zachodzic.Wzmocnienie moze skladac sie z wielu od¬ dzielnych czlonów, biegnacych wzdluz tasmy, to znaczy w poprzek maszyny albo moze sta¬ nowic jeden czlon w postaci siatki (zamknie¬ tej lub otwartej), rozciagajacej sie przez cala powierzchnie tasmy. W tym ostatnim przypad¬ ku siatke moze stanowic tkanina o malej ab¬ sorpcji wody i o wystarczajacej mocy, wyko¬ nana z wlókien naturalnych lub sztucznych, albo jednych lub drugich, ale najlepsza posta¬ cia wynalazku jest siatka z drutu metalowego.Jezeli wspomniany wyzej przewidziany wzór rowków sklada sie z równoleglych rowków cia¬ glych biegnacych wzdluz tasmy, z wystajacy¬ mi miedzy nimi czesciami powierzchni lub ze¬ brami, wtedy oddzielone wzmocnienia w po¬ staci splecionych drutów lub podobnych ele¬ mentów moga byc umieszczone w niektórych lub we wszystkich zebrach, jak równiez oprócz nich lub zamiast nich moga byc umieszczone ipne wzmocnienia w nizszej czyli wewnetrznej czesci tasmy. W przypadku jednak stosowania siatki, nalezy ja umieszczac w nizszej czesci tasmy tak, aby byla ponizej rowków i nie zo¬ stala obnizona podczas ich tworzenia. Równiez # przypadku rowków nieciaglych, biegnacych zygzakowatymi szeregami, gdy nie ma cia¬ glych zeber miedzy nimi, wzmocnienie nieza¬ leznie od rodzaju powinno byc równiez ze wzgledu na te rowki umieszczone w nizszej czesci tasmy'.Wzmocnienie z siatki moze byc jedno lub wielowarstwowe, zawsze jednak powinno byc umieszczone w nizszej czesci tasmy, aby znaj¬ dowalo sie pod rowkami/wykonanymi w gór¬ nej jej powierzchni.W szczególnie korzystnych odmianach wy¬ nalazku stosuje sie siatki z drutu metalowego, podobnego np. do drutu Fourdrinier. Taka siat¬ ke uprzednio ócynowuje sie i nastepnie wiaze do niej scisle gume, np. znana pod nazwa gu¬ my sciaganej (angielskie okreslenie „Tiegum"), bedaca stosunkowo czysta guma, bajfdziej miek¬ ka niz guma stosowana jako glówne tworzywo tasmy, a przeto mogaca przenikac , szczeliny siatki i powodujaca dobre zwiazanie, z siatka.Nastepnie do.tej gumy natlacza sie zwykly ma¬ terial stosowany do^ wyrobu tasm. W ten spo¬ sób wzmocnienie zostaje scisle zwiazane zarów¬ no mechanicznie, jak i chemicznie z caloscia tasmy, a zastosowanie bardziej miekkiej gumy wyklucza mozliwosci powstawania worków po-# wietrznych przy siatce, które moglyby powodo¬ wac korozje i oslabienie. Wzmocnienie uzyte jest wystarczajaco malo elastyczne do zabez¬ pieczenia przed skrzywieniem sie tasmy wsku- tefc kurczenia sie i rozciagania, a równoczes¬ nie nie ogranicza gietkosci tasmy podczas prze¬ chodzenie je} po walkach i nie wyklucza moz¬ liwosci przebijania przez tasme otworów od¬ wadniajacych.Przyklady przedmiotu wynalazku opisane sa w odniesieniu do rysunku, na Ictórym fig. 1 przedstawia szkic perspektywiczny urzadzenia ssacego, tego typu, fig. 2 — widok perspekty¬ wiczny czesci tasmy o korzystnej postaci wy¬ konania, fig. 3 — podluzny przekrój czesci tas¬ my uwidocznionej na fig. 2, fig. 4 —widok z gó¬ ry tasmy przedstawionej na fig. 3, fig. 5 — prze¬ krój poprzeczny wzdluz Unii 5 — 5 na fig. 4, fig. f r— powiekszony przekrój poprzeczny wewne¬ trznej czesci tasmy, ukazujacy, warstwe miek¬ kie] gumy wokól siatki wzmacniajacej, a fig. 7 —» przekrój poprzeczny innej odmiany tasmy z wzmocnieniami zarówno w górnej jak i w nizszej czesci tasmy. ? Zgodnie z fig. 1 urzadzenie ssace sklada sie z tasmy 1 bez konca, umieszczonej na równo¬ leglych walkach 2, 3, podtrzymywanych w lo¬ zyskach w ramach 4, 5 przystosowanych dg osadzenia np. w ramie maszyny, sluzacej do wyrobu papieru. Wewnatrz tasmy 1 umieszczo¬ na jest jedna lub wieksza liczba skrzyn, ssa¬ cych, w których próznie wytwarza sie przez przewody prózniowe 7 i które zaopatrzone sa w prózniomierze 8. Górna powierzchnia skrzy¬ ni ssacej posiada wzniesione plytki zaopatrzo¬ ne w szereg otworów 9, prowadzacych do wne¬ trza skrzyni i zgranych z otworami w tasmie, jak to nizej opisano.Z fig. 1 wynika jasno, ze jezeli tasma 1 prze¬ sunie sie wzdluz osi walków 2 i 3; np. na sku¬ tek opisanego wyzej rozciagniecia sie lub .wy¬ brzuszenia, to wszystkie otwory tasmy zostana czesciowo lub nawet calkiem odsuniete od od¬ powiadajacych im otworów 9 w skrzyni ssa¬ cej. Poza tym, jezeli tasma rozciaga sie lub - 3 -kurczy w kierunku osiowym, tak, ze odstap miedzy otworami w tasmie itaje sie wiekszy lub mniejszy od odstepu miedzy otworami 9 w skrzyni ssacej, wówczas równiez narusza sie zgranie otworów tasmy z otworami skrzyni, przy czym naruszenie to bedzie najmniejsze w poblizu srodka-tasmy, a najwieksze na jej brze¬ gach* Moze nawet nastapic calkowite zamknie¬ cie otworów na koncach tasmy, powodujace . Wieksze parcie atmosferyczne na te czesci tas¬ my, co moze spowodowac skrzywienie tasmy # i nierówne suszenie papieru. Na fig. 1 rowki w tasmie sa przedstawione jako ciagle i rów¬ nolegle ale nie jest to konieczne, a inny przy¬ klad przedstawiony jest na fig. 2 — 5.Zgodnie z fig. 2— 5 tasma 1 ma rowki nie¬ ciagle iO w szeregach równoleglych, umieszczo¬ nych w szachownice (fig. 4). Rowki te zachodza poza konce przyleglych rowków tak, ze nie tworza sie proste zebra w poprzek tasmy. Row¬ ki sa wykonane przez szlifowanie wirujaca szlifierka tarczowa. W srodku kazdego rowka 10 wykonany jest otwór 11, przechodzacy na wylot i sluzacy do odwadniania.Wewnatrz dolnej czesci tasmy, pod wszyst¬ kimi rowkami 10, umieszczona jest siatka dru¬ ciana 12, Siatka ta moze byc wykonana np. z drutu 50x40, z cynowanego bronzu fosforowego, cynowanego zelaza lub mosiadzu, przy czym korzystnie jest, aby druty na obwodzie tasmy biegnace w kierunku ruchu tasmy bez konca byly skrecone lub splecione, podczas gdy od¬ rebne od nich druty biegnace wzdluz tasmy od jednego otwartego konca do drugiego, byly pojedyncze, nie skrecane.Pyzy wytwarzaniu tasmy nalezy najpierw pokryc siatke stosunkowo czysta, miekka mie¬ szanka gumowa tak, aby guma ta weszla we wszystkie szczeliny siatki i wypelnila je. Ta wewnetrzna warstwa gumy jest oznaczona na fig, 2 — 5 jako powierzchnia zakropkowana 13, a w powiekszonej skali uwidoczniona jest na fig, 6. Nastepnie na te warstwe wewnetrzna 12 naklada sie glówna mase tworzywa tasmy, za¬ wierajaca zwykle utwardzacze i wypelniacze, po czym calosc wulkanizuje sie razem.Otwory 11 wykonuje sie przez dziurkowanie, a siatka U jest taka, ze ulega przy tym równe¬ mu przecinaniu, bez uszkodzenia otaczajacej gumy.Jakkolwiek wykonanie rowków 10 i otworów 1J, uwidocznione na fig. 2 — 5, jest szczególnie korzystne, to jednak wynalazek otrzymuje równiez tasmy, o innym ulozeniu rowków i otworów, przy czym w kazdym rowku moze byc wiecej niz jeden otwór. Wspóldzialanie tych otworów z otworami w skrzyni ssacej jest wy¬ czerpujaco opisane w wspomnianych wyzej pa¬ tentach brytyjskich nry 421604 i 622644.W tasmach, w których miedzy równoleglymi szeregami przerywanych rowków lub miedzy równoleglymi rowkami ciaglymi sa podluzne czesci majace pelna grubosc tasmy, mozna czlo¬ ny wzmacniajace umieszczac jako oddzielne czlony podluzne w niektórych lub we wszyst¬ kich tych podluznych czesciach. Takie czTony moga miec np. postac podluznie plecionych lub skrecanych drutów. W przykladzie uwidocznio¬ nym na fig. 7 maja one postac podluznych dru¬ tów 14 jako uzupelnienie wzmocnienia siatko¬ wego 12 w dolnej Czesci tasmy. Niekiedy siat¬ ki mozna nie umieszczac, jezeli stosuje sie od¬ dzielne druty 14 albo mozna te oddzielne dru¬ ty stosowac zamiast siatki zarówno w dolnej jak i górnej czesci tasmy.Podczas pracy maszyn papierniczych, posia¬ dajacych urzadzenia ssace z tasma bez konca, czesto zdarza sie, ze gdy rowki umieszczone sa w poprzek maszyny, jak uwidoczniono na fig. 1, a zwlaszcza jezeli rowki sa stosunkowo dlugie, wówczas wierzcholki zeber miedzy sasiaduja¬ cymi rowkami maja sklonnosci do nierówno¬ miernego scierania sie, co powoduje powsta¬ wanie plytkich wglebien w górnej powierzch¬ ni. Przyczyna tego jest jak stwierdzono to, ze gdy tasma obiega walki, zmiana krzywizny i sklonnosc do wybrzuszenia sie powoduja, iz brzegi zebra zostaja nadmiernie przycisniete do dolnej powierzchni siatki drucianej, gdy ja na¬ potykaja, i gdy od niej oddalaja sie, przez co zuzywaja sie bardziej niz inne czesci górnej powierzchni.Tej wady nie wykazuje tasma wedlug wy¬ nalazku, poniewaz zamocowanie wzmocnienia w dolnej jej czesci zabezpiecza przed przesu¬ waniem sie^ w kierunku pionowym, czyli pod¬ noszeniem gumy w sasiedztwie wzmocnienia, a przeto wyklucza wspomniane odksztalcanie i eliminuje nierównomierne zuzywanie sie gór¬ nej czesci tasmy i przedluza czas uzytkowania.Pod stosowanym w niniejszym opisie okre¬ sleniem „guma", jako material z którego wy¬ konana jest tasma, nalezy rozumiec zarówno gume z kauczuku naturalnego, jak i syntetycz¬ nego oraz kompozycje. Wynalazek odnosi sie równiez do tasm z materialów termoplastycz¬ nych i z materialów utwardzonych na goraco pod cisnieniem. . . -¦4-* PL