Opublikowano dnia 1 sierpnia 1958 r. fOft/m C9 BIBLIOTEK POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 41524 tffcc,SS/OM KI. -W "W Inz. Artur Jehn Lódz, Polska Pompa zasilajaca z regulowana wydajnoscia np. do silników spalinowych, pras lub napedów hydraulicznych Patent trwa od dnia 22 sierpnia 1957 r.Wynalazek dotyczy pompy zasilajacej, posiadajacej ciagla regulacje wydaj¬ nosci i pionowy uklad napedu,sluzaca np. do silnikówspalinowych, pras lub na¬ pedów hydraulicznych.Duza ilosc pomp wysokocisnieniowych wtryskowych z ciagla regulacja po¬ siada poziomy uklad napedu, a tloki ich w czesci górnej sa zaopatrzone w krzywki sterujace, polaozone z rowkiem, wyrównywujacym cisnienie przed i poza tlokiem. Uklad takich elementów tloczacych jest szeregowy. Dolna czesc tlocz¬ ka posiada dwa wystepy, które wchodza w tulejke kola zebatego, luzno osadzo¬ nego na tulei tloka. Te kola zebate sa polaczone z zebatkami, których przesu¬ wanie powoduje osiowe obroty tloków, a tym samym - zmiane polozenia krzywek w stosunku do otworów wlotowych w tulejkach tloków, co w konsekwencji pociaga/ za soba zmiane wydajnosci pompy.Wykonywanie elementów tloczacych z tlokami zaopatrzonymi w krzywki i wy¬ stepy sterujace jest rzecza trudna i wymagajaca duzego nakladu pracy. Poza tym« tjkofci te ze wzgledu na wystepy wymagaja zuzycia duzej ilosci cennej stali* Ze wzgledu na mala powierzchnie pracujaca tloka miedzy krzywka a koncem tlo¬ ka nastepuje równiez w krótkim czasie zuzycia sie tych elementów tloczaoyoh, ¦\ ustawianie zas ioh szeregowo zwieksza gabaryt i wage calej pompy? W razie umieszczenia zbiornika z ciecza pompowana ponizej poziomu samej pompy musza one byó zaopatrzone w dodatkowe pompy zasilajace niskocisnieniowe. Porusza* nie tloków w elementach tloozacych, umieszczonych szeregowo, jest dokonywane za pomoca indywidualnych krzywek, zamocowanyoh na wspólnym wale, sterowanie zad tloków równiez wymaga indywidualnych urzadzen.Przedmiotem wynalazku jest pompa 4**llajaoa, w której usuniete sa wady pomp. opisanych wyzej, przez zastosowanie elementów tloczacyoh, tj. pomp z tlokami pelnymi / bez krzywek i wystepów sterujacyoh / o skokach nastawnych, co daje mozliwosc regulowania wydajnosci pompy. Poza tym elementy tloczace sa rozmieszczone w ukladzie promieniowym w stosunku do liczby cylindrów sil¬ nika i sa napedzane za pomoca jednego urzadzenia napedowego, obracajaoego sie w plaszczyznie poziomej.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony tytulem przykladu i schematycz¬ nie na rysunku, na którym fig* 1 wyobraza pompe w pionowym przekroju podluz¬ nym, fig. 2 - przekrój wzdluz linii a - i. na fig. 1, fig. 3-r odmiane na¬ rzadu wysokiego cisnienia w wiekszej podzialce i w przekroju podluznym, fig. 4 - przekrój wzdluz linii B - B na fig. 1, a fig. 5 -odmiane pompy za¬ silajacej, zwlaszcza do pras lub napedów hydraulicznych, Ir przekroju podluz¬ nym. •«— Pompa posiada kadlub J., w srodku którego umieszczony jest znany element ssaco - tloczacy niskiego cisnienia, zawierajacy tuleja £,u^cowana na ka¬ dlubie 1, w której porusza sie tlok i, z osadzonym na nim w doiei pierscie¬ niem ^, skosnie Scietym i wspólpracujacym z walkiem ^apei^sya ^# ^óry Jest obracany za pomoca silnika i na który nasadzona jest znana taJrcza obrotowa £ z garbem 2# W górnej czesci tloka ^ osadzony jest zawór tloczacy, skladaja¬ cy sie z kulki 89 ze sprezyny 2 or&z gniazda zaworu ja.Tlo1c;2;'Je8* odpycha.- ny w dól za pomoca sprezyny J^, opierajacej sie swym, drugimvkpncem o korek J2, posiadajacy otwory przepustowe Q i wkrecony w obudowe ^:^aiora ssacego, skladajacego sie ze sprezyny j£, dociskajacej kulke J6r zamykajaca otwór do¬ plywowy J2 w Jej obudowie J4.W kadlubie J. umieszczone sa promieniowo cztery pompki tloczaoe wysokie¬ go cisnienia, zawierajace tuleje J8,, w których poruszaja sie tloki J2- Tloki 19 od dolu opieraja sie o popychacze 20 z luzno osadzonymi w nich kulkami 21, wspólpracujac kolejno z garbem 2* Tloki J2. sa stale odciagane w dól za pomo¬ ca sprezyn 35. opierajacych sie od góry o kadluba, a od dolu w znany sposób o podkladke 36. nasunieta nad glówka 37 tloka 19.Liczba elementów tloczacych wysokiego cisnienia jest zalezna od liczby cylindrów silnika spalinowego.W srodku kadluba J. znajduje sie komora srodkowa 22, w której dolna czesc jest wypelniona olejem do smarowania, a górna czesc ciecza robocz.a, do- -2 -prowadzana kanalkami 23 do komór roboczych 24, znajdujacych sie w tulejach *\S.Komory robocze 24 sa zamyknleteod góry znanymi zaworami tloczacymi, umieszczo¬ nymi w obudowach 28, posiadajacych otwory wylotowe 22., z których, ciecz robo¬ cza, znajdujaca sie pod wysokim cisnieniem jest doprowadzana do miejsca prze¬ znaczenia.Skosnie sciety na dole pierscien £ wspólpracuje w znany sposób z walkiem napedowym £ za posrednictwem nakretki £0, od góry scietej równiez skosnie, przy czym ukosne te sciecia sa jednakowe.Tarcza obrotowa £ jest osaczona nalwale £. nastawnie za pomoca kulek 31.. umieszczonych promieniowo w rowku korka nastawnego £2, wkreconego w kadlub 1.Aby uniemozliwione bylo wykrecanie sie korka 32 z tego kadluba J., jest on zaopatrzony w gwint od góry plaski a od dolu trapezowy* Korek nastawny 32 /fig. 4 / posiada w swej dolnej czesci zeby j£f wspól¬ pracujace z zebatka ^4, umieszczona w kadlubie J,.Olej smarowy z komory srodkowej 22 jest doprowadzany do komór, w któ¬ rych poruszaja sie tloki J£, przez kanalki ^8.Uzupelnianie komory J2 w olej do smarowania dokonuje sie przez otwór, znajdujacy sie w kadlubie J. i szczelnie zamykany korkiem.W odmianie pompy tloczacej wysokiego cisnienia wedlug fig. 3, zamiast kanalków 2£ wykonane sa w górnej czesci tulejki 18, kanalki 23a. zamkniete za¬ worami ssacymi, skladajacymi sie z gniazda 22 zaworu, z grzybka lub kulki 40 oraz ze sprezynki 4j» przy czym z drugiej strony zawory te sa polaczone z ko¬ mora srodkowa 22. Zastosowanie tego zaworu stwarza odpowiednie warunki do ci¬ chej pracy pompy przez zmniejszenie depresji w komorze roboczej 24.Wyregulowanie wszystkich pomp tloczacyoh na Jednakowa wydajnoSó dokonu¬ je sie popychaczem 20 w znany sposób.Pompa wedlug wynalazku pracuje w sposób nastepujacy. Przy obracaniu sie walka napedowego £ nakretka £0 wywoluje ruch posuwistb-zwrptny tlbczka £, P°~ wodujac pompowanie cieczy do komory srodkowej 22. Wytwarzane pozadane olsnie¬ nie w komorze 22 jest regulowane przez dobór sprezyny JJ_. Osadzona na walku % tarcza £ swym garbem 2 wywoluje kolejno w pompach tlocznych rUch posuwisto- zwrotny tloczków J£, które pompuja cieoz robocza pod wyeokiM olsnieniem przez otwory 22. do miejsca przeznaczenia* Na fig. 5 przedstawiona jest inna odmiana pompy Zasilajacej, nadajacej sie zwlaszcza do pras i napedów hydraulicznych. Pompa posiada kadlub 42, w którym umieszczone sa promieniowo cztery pompki tloczace, zawierajace tuleje 16. w których poruszaja sie tloki J£. Tloki te opieraja sie o popychac ze 4£, wspólpracujace kolejno z pierscieniem 4£, luzno lezacym na znanej skosnie scietej tarczy obrotowej 45. osadzonej na wale napedowym j£« Tarcza obrotowa 4£ jest osadzona na wale 4£ nastawnie za pomoca kulek 2^, umieszczonych promieniowo w rowku korka nastawnego ^2, wkreconego w kad¬ lub 42. Pierscien 44 jest ulozyskowany w tarczy obrotowej w lozysku kulkowo- oporowym, posiadajacym kulki 4£. - 3 -Pompa wedlug fig. 5 pracuje w sposób nastepujacy. Przy obracaniu walka napedowego 4£ osadzona na nim tarcza obrotowa nadaje ruch falowy pierscienio¬ wi 44, który popycha kolejno popychacze 4£ poszczególnych pompek tloczacych.Przy stosowaniu odmian pomp wedlug fig. uzyskuje sie lagodne porusza¬ nie popychaczy 4J, pompek tloczacych, co wplywa na ciaglosc procesu pompowa¬ nia bez wstrzasów.Wydajnosc pompy wedlug fig. 5 jest równiez regulowana za pomoca korka 32.Pompy wedlug wynalazku moga znalezc zastosowanie w silnikach Diesla w zastepstwie skomplikowanych pomp dotychczasowych, w silnikach gaznikowycl} systemu Otto w zastepstwie gazników instalacji zaplonowej, równiez i w pra^- sach hydraulicznych i innych urzadzeniach, pracujacych pod wysokim cisnie¬ niem. PL