Wynalazek dotyczy sposobu oczyszczania me¬ tali, zwlaszcza sposobu swiezenia surówki przy- wytwarzaniu stali o jakosci ojfcwiadajacej co najmniej stali otrzymywanej ^w piecach plo¬ miennych.Stale otrzymywane w piecach plomiennych wykazuja, ogólnie biorac, lepsza jakosc od stali thomasowskiej lub bessemerowskiej i moga byc stosowane tam, gdzie stawia sie wyzsze wyma¬ gania. Zasadniczymi wadami sposobu wytwa¬ rzania stali w piecach plomiennych w porówna¬ niu z wytwarzaniem stali konwertowej sa jed¬ nak wysokie koszty instalacji pieców, dlugi czas trwania wytopu oraz znaczne inne koszty.W nowszych czasach przyjely sie sposoby tak zwanego swiezenia górnym dmuchem, które ma¬ ja na celu wykorzystanie gospodarczych i ru- chowo-tectaicznych zalet metod konwertowych z jednoczesnym wyeliminowaniem ich wad.Dzieki zastosowaniu jako czynnika swiezacego czystego tlenu lub gazów o duzej zawartosci tlenu otrzymuje sie stal o wysokiej jakosci wolna od zawartosci azotu, dajaca sie porówny¬ wac z stalami otrzymanymi w piecaeh plomien¬ nych. Sposób taki jest przedmiotem patentu austriackiego nr 175585, wedlug którego przez nadmuchiwanie strumienia tlenu na powierz¬ chnie roztopionej surówki w obecnosci topników tworzacych zasadowy zuzel otrzymuje sie ogra¬ niczone pole reakcji, w którym skladniki su¬ rówki jak krzem, fosfor, Wegiel i mangan, ule¬ gaja utlenieniu. Wedlug tego sposobu utrzymu¬ je sie w konwertorze taki stosunek glebokosci kapieli do jej powierzchni, aby strumien gazu, skierowany na powierzchnie kapieli powodowal oplywanie roztopionego wsadu od miejsca reakcji do dolu i nastepnie wzdluz scian konwertora ponownie ku górze. Dzieki temu oplywaniu na¬ stepuje szybsze wyrównywanie temperatury w roztopionej kapieli, co zapobiega zniszczeniu wylozenia ogniotrwalego przez przegrzewanie.Calkowite zapotrzebowanie ciepla procesu swie-zenia pokrywane jest cieplem wywiazujacym sie vf egzotermicznym ^utlenianiu skladników surówki i czesciowo zelaza.Wynalazek jest dalszym rozwinieciem zasa¬ dy swiezenia górnym dmuchem z ruchem oply¬ wowym. Opiera sie on na stwierdzeniu, ze przy zachowaniu okreslonych warunków swiezenia, majacych z jednej strony na celu osiagniecie mozliwie wysokiej temperatury w strefie reakcji, a z drugiej czasowa i miejscowa zmiane lub przesuniecie strefy reakcji, mozna osiagnac znacznie lepsze wyniki. Istotna cecha wynalaz¬ ku polega na tym, ze w strefie reakcji utrzymu¬ je sie tak wysoka temperature, ze metaliczne skladniki kapieli czesciowo przechodza w stan pary. Korzystnie temperatura ta powinna wy¬ nosic co najmniej 2500°C. W tak wysokiej tem¬ peraturze utlenianie skladników towarzyszacych zelazu zachodzi bardzo szybko a impulsy ruchu kapieli sa bardzo silne. Utrzymywanie zadanej temperatury w polu reakcji mozna zapewnic w prosty sposób przez odpowiednie regulowa¬ nie cisnienia i ilosci wdmuchiwanego tlenu.Dalsza istotna cecha wynalazku polega na tym, ze przez zmiane wielkosci i/lub miejscowe przesuniecie strefy reakcji podczas dmuchania, prad oplywowy przez kapiel zostaje miejscowo przelozony lub przesuniety tak, ze odplywajace ze strefy reakcji czesc kapieli, zawierajacej nadmiar tlenu oraz otaczajace strefe reakcji czesci zuzla o miejscowej nadmiernej zawar¬ tosci skladników utlenionych towarzyszacych zelazu, moga sie równowazyc z pozostalymi czastkami kapieli lub zuzla przy temperaturze ponizej temperatury strefy reakeji dzieki czemu unika sie przeswiezenia, a otrzymana stal nie zawiera fosforu, azotu i tlenu.Proponowana zgodnie z wynalazkiem zmiana lub przesuniecie silnie Ogrzanej strefy reakcji przy równoczesnym przeprowadzaniu ruchu oplywowego ma szczególne znaczenie z naste¬ pujacych wzgledów.W miejscu zetkniecia sie strumienia tlenu z kapiela metalowa nastepuje utlenianie sklad¬ ników surówki i zelaza. Tworzenie sie tlenków zelaza, co jest nieuniknione, jest o tyle szkodli¬ we, ze z jednej strony czesc wchlonieta przez zuzel stanowi strate metalu, a z drugiej strony pogarsza ona wlasciwosci wytwarzanej stali.Przebieg procesu swiezenia powinien byc prze¬ to regulowany tak, aby zawartosc tlenku zela¬ za w zuzlu nie przekraczala pewnej wielkosci, a ilosc tego tlenku wchlonieta przez metal byla ponownie mozliwie w najwiekszej mierze zuzy¬ wana tak, aby na koncu procesu swiezenia stop zawieral jak najmniej tlenu. Miedzy tymi obo¬ ma wymaganiami istnieje pewna zaleznosc, po¬ niewaz zawartosc tlenu w stopie zalezy takze od zawartosci FeO w zuzlu.Przy swiezeniu tlenem z zastosowaniem ruchu oplywowego wedlug austriackiego patentu nr 175585 tlen doprowadzany w nadmiarze do stre¬ fy reakcji powinien byc ponownie zuzywany poza ta strefa przez utlenianie skladników su¬ rówki, majace wlasciwosci redukujace, jak krzem, wegiel i mangan. Te skladniki o wlasci¬ wosciach redukujacych, które równoczesnie podczas swiezenia powinny byc w calosci lub czesciowo usuniete, reaguja jednak z rózna szybkoscia i stwierdzono, ze krzem usuwany jest z kapieli najszybciej, a nastepnie wegiel i mangan. Jezeli swiezy sie kapiel do niskiej zawartosci C, to zuzywanie tlenu doprowadza¬ nego w nadmiarze do strefy reakcji jest mozli¬ we tylko wtedy, gdy kapiel zawiera takze do¬ stateczna ilosc manganu. Jezeli zawartosc man¬ ganu spada za nisko, np. ponizej 0,30%, to od¬ powiednio wysoka zawartosc tlenu w kapieli w koncu procesu swiezenia jest nie do uniknie¬ cia i w razie koniecznosci, ze wzgledów techno¬ logicznych, wytwarzanie stali o niskiej zawar¬ tosci tlenu nalezy dodawac manganu w postaci zelazomanganu.Zgodnie z powyzszym przy swiezeniu tlenem •wdmuchiwanym z góry mangan odgrywa bar¬ dzo wazna role, gdyz jezeli podczas swiezenia pozostaje on w dostatecznej ilosci zdolny do reakcji, to mozna uniknac szkodliwego nadmia¬ ru tlenu w gotowym, wyswiezonym, metalu lub mozna zapewnic mala zawartosc tlenu w goto¬ wej stali. ¦, ~ Przez zmiane lub przesuniecie goracej strefy reakcji zgodnie z wynalazkiem osiaga sie o wie¬ le szybsze i skuteczniejsze zuzywanie nadmiaru tlenu i skuteczniejsze samoodtlenianie, niz to bylo mozliwe dotychczas;, zawartosc manganu w kapieli metalowej pozostaje do konca proce¬ su swiezenia wyzsza, poniewaz warstwa zuzla w ksztalcie pierscienia, otaczajaca kazdorazo¬ wo strefe reakcji, posiadajaca miejscowe nad¬ mierne stezenia tlenku manganu, moze peraturze ponizej temperatury strefy reakcji wyrównywac sie z pozostalymi czesciami kapie¬ li zuzla. Z czesci zuzla, zawierajacych miejsco- ' we nadmierne stezenie tlenku manganu, tlenek ten jest bowiem stale redukowany do manganu i ponownie wprowadzany do stopu, ten mangan reaguje z nadmiarem tlenu, zawartym w cze¬ sciach kapieli odplywajacych ze strefy reakcji1 2 —i sprzyjaja samoodtlenianiu sie, zachodzacemu poza strefa reakcji.Jak wspomniano wyzej wedlug wynalazku temperatura w strefie reakcji powinna byc utrzymywana mozliwie wysoka, poniewaz w wy¬ sokiej temperaturze swiezenie zachodzi szybciej i wywolywane sa mocniejsze impulsy powodu¬ jace oplywowy ruch kapieli. Impulsy te sa wy¬ wolywane w pierwszym rzedzie- przez ozywio¬ ne wywiazywanie sie tlenku wegla. Tempera¬ tura w strefie reakcji powinna wynosic 2700 — 3500°C. Osiaga sie ja dzieki umieszczaniu dyszy wdmuchujacej w odleglosci mniejszej niz 1 m od powierzchni roztopionej kapieli tlenu w ilos¬ ci wiekszej niz 160 m* na godzine i tone wsadu.Na podstawie jasnego, czerwonego zabarwienia dymu mozna optycznie rozpoznac osiagniecie wymaganej, wysokiej temperatury, a dla do¬ kladniejszej regulacji stosuje sie pyrometry optyczne. Wysoka temperatura w strefie reakcji dziala dodatnio przy wytwarzaniu bardzo czystych gatunków stali o wysokiej jakosci, poniewaz w wysokiej temperaturze czesc zwiazków zelaza, utworzonych w strefie reakcji, odparowuje i nie jest pochloniona przez rozto¬ piona kapiel metalowa.Regulowanie wedlug wynalazku ruchu oply¬ wowego' kapieli przez zmiane strefy reakcyjnej moze odbywac sie w ten sposób, ze zmienia sie ciagle lub okresowo ilosc lub cisnienie wdmu¬ chiwanego tlenu. Na przyklad zmniejszanie lub podwyzszanie ilosci tlenu o okolo 20 — 30 m3 na godzine i tone w odstepach dwu- do cztero- minutowych powoduje zmniejszenie dzialania pulsujacego i powiekszenie strefy reakcyjnej, co wplywa korzystnie na odtlenianie. Przy takim okresowym wdmuchiwaniu tlenu mozna przy okresowej zmianie cisnienia ilosc tlenu tak zmniejszyc, ze strumien tlenu przenika tylko warstwe zuzla. Pulsujace zwiekszanie i zmniej¬ szanie strefy reakcji mozna takze osiagnac przez przesuwanie dyszy w kierunku pionowym.Ruch oplywowy kapieli moze tez byc wedlug wynalazku regulowany przez miejscowe prze¬ suwanie strefy reakcji w ten sposób, aby pio¬ nowo umieszczona dysze wdmuchujaca tlen po¬ ruszac wzdluz drogi kolowej, eliptycznej lub prostej. Wazne jest przy tym, aby w kazdym punkcie tej drogi dysza wdmuchujaca tlen znaj¬ dowala sie pod katem prostym do powierzchni kapieli tak, aby strumien tlenu padal prosto¬ padle. Przy ukosnym uderzaniu strumienia tle¬ nu nalezy bowiem liczyc sie z silniejszym dzia¬ laniem korodujacym ogniotrwalej sciany kon¬ wertora wskutek wysokiej temperatury uderza¬ jacego metalu. Przy miejscowym przesunieciu dyszy wdmuchujacej nalezy dla ochrony ognio¬ trwalego wylozenia scian konwertora zwracac równiez uwage na to, aby tor poruszania sie dyszy nie zblizyl sie w zadnym miejscu dp wy¬ lozenia konwertora na odleglosc mniejsza niz 0,5 m. Jezeli do swiezenia stosuje sie konwer¬ tor o przekroju kolowym, wówczas przy poru¬ szaniu dyszy po torze kolowym srednica tego toru powinna byc korzystnie co najmniej o 1 m mniejsza niz srednica konwertora. Przy pojem¬ nosci roboczej konwertora okolo 30 ton najod¬ powiedniejsze wymiary takiego konwertora sa: szerokosc w swietle na wysokosci zwierciadla kapieli okolo 2,5 m i glebokosc kapieli okolo 0,5 — Im. Najodpowiedniejsza srednica toru ru¬ chu kolowego dyszy wynosi wtedy 0,5 —1,5 m.Dla lepszego zrozumienia wynalazek wyjas¬ niony jest blizej w odniesieniu do ponizszych przykladów.Do swiezenia kapieli, metalowej stosuje sie konwertor o pojemnosci okolo 30 ton. Tego ro¬ dzaju typowy konwertor posiada zewnetrzny plaszcz cylindryczny z blachy stalowej lub po¬ dobnego materialu oraz okragla, np. pólkulista czesc denna, zespawana z plaszczem. W plaszczu oraz w czesci dennej znajduje sie wylozenie, skladajace sie z czesci trwalej i czesci wymien¬ nej. Wylozenie trwale (czesc zewnetrzna) skla¬ da sie z cegiel magnezytowych, a wylozenie wymienne latwo zuzywajace sie (czesc we¬ wnetrzna) jest wykonane z prasowanych cegiel z mieszaniny dolomitu ze smola, przy czym korzystne jest umieszczenie pomiedzy tymi warstwami wylozenia jeszcze trzecia warstwe posrednia z mieszaniny smoly i dolomitu. Zuzy¬ wanie sie takiego wylozenia moze byc dokladnie kontrolowane. Jezeli mianowicie wylozenie zu¬ zywajace sie zostanie zuzyte, to widoczne bedzie wylozenie posrednie. Jezeli i to zostanie zuzyte, wówczas widoczne jest wylozenie trwale, co oznacza, ze konwertor powinien byc wycofany z ruchu i na nowo wyposazony. Przy grubosci wylozenia szybko zuzywajacego sie wynoszaT cej okolo 250 — 300 mm mozna w konwertorze wykonac okolo 200 — 250 wytopów. Konwertor przygotowany i wyposazony w opisany wyzej sposób, przy wypelnieniu okolo w Vs jego po¬ jemnosci posiada glebokosc kapieli okolo 90 cm, szerokosc w swietle na wysokosci zwierciadla kapieli okolo 2,5 m. Te wymiary w polaczeniu ze sklepionym dnem sa typowym przykladem dla prze/prowadzenia oplywowego ruchu kapieli metalowej zgodnie z patentem austriackim nr 175535. W górnej czesci konwertor moze bycstozkowo zwezony, dzieki czemu nabiera on w calosci ksztaltu gruszki. Konwertor jest osa¬ dzony tak, ze daje sie przechylac w celu ulat¬ wienia jego napelniania i oprózniania. Napel¬ nianie konwertora roztopiona surówka moze odbywac sie z kadzi. Zlom i materialy tworzace zuzel, jak wapno lub kamien wapienny mozna wprowadzac za pomoca" zsypów, umieszczonych w odpowiednich miejscach.Tlen niezbedny dla procesu swiezenia wdmu¬ chuje sie przez rure, korzystnie posiadajaca miedziana dysze i otoczona plaszczem chlodzo¬ nym woda, w celii zabezpieczenia jej przed uszkodzeniem przez dzialanie wysokiej tempe¬ ratury, na jaka jest wystawiona. Rura dyszowa umocowana jest pionowo na rusztowaniu, któ¬ re umozliwia przesuwanie rury do góry i do dolu, a korzystnie takze wykonywanie ruchu kolowego po wspólsrodkowym torze wewnatrz konwertora. Srednica tego toru powinna wy¬ nosic 0,5 —1,5 m. Srednica dyszy wynosi okolo 2,5 — 4 cm. Tlen wdmuchuje sie pod cisnieniem 4—15 atm. Przy srednicy dyszy 3,5 cm cisnienie tlenu wynosi np. 10 atm. Teoretyczne zuzycie tlenu do utleniania wegla zawartego w surów¬ ce oraz innych domieszek zawartych w surów¬ ce, wynosi 57 m3 na tone i wedlug wynalazku tylko nieznacznie przekracza. Jako tlen wedlug wynalazku rozumie sie gaz o zawartosci co naj¬ mniej 95°/o tlenu.Do wytwarzania stali mozna celowo stosowac surówke o nastepujacym skladzie przyblizonym: wegiel 3,8 — 4,2% krzem 0,2 — 1,5% mangan 0,6 — 2,8% fosfor 0,1 — 2,0% siarka maksimum 0,08% Surówke o tym skladzie wprowadza sie do konwertora w stanie roztopionym i dodaje 16 —18% zlomu. Ilosc zlomu zalezy od zawar¬ tosci krzemu i fosforu w surówce. Poniewaz utlenianie tych skladników przebiega silnie 'egzotermicznie, przeto przy wiekszej zawartos¬ ci tych domieszek mozna dodawac wieksze ilos¬ ci zlomu. Po napelnieniu konwertora surówka ustawia sie go pionowo i za pomoca np. zsypów dodaje materialy tworzace zuzel. Dla wytwo¬ rzenia zuzla mozna dodawac wapna i kamien wapienny w malych brylach. Ilosc CaO moze sie wahac od 3 do 12% w stosunku do cieklego metalu, oczywiscie w zaleznosci od skladu che¬ micznego swietnej surówki.Nastepnie rozpoczyna sie wdmuchiwanie tlenu w ten sposób, ze nastawia sie dysze tlenowa na wysokosc mniejsza niz 1 m, np. 60 cm nad po¬ wierzchnia kapieli i doprowadza, tlen pod cis¬ nieniem 12 atm w ilosci 5000 m3 (mierzonych w warunkach normalnych) na godzine, czyli 165 m3 na godzine i tone wsadu. W ciagu kilku sekund plomien tworzacy sie przy utlenianiu wegla zawartego w kapieli' i przy spalaniu tlenku wegla osiaga wysokosc 1—2 m nad otwo¬ rem konwentora i po uplywie pierwszej minu¬ ty dmuchania dlugosc jego wzrasta do 7 m.Jeszcze przed uplywem pierwszych trzech mi¬ nut dmuchania zwieksza sie doplyw tlenu do 180—200 m3 na godzine i tone, dzieki czemu powstaje bardzo goraca strefa reakcji o tempe¬ raturze 2700 — 3500°C. Wywiazujacy sie gwal¬ townie tlenek wegla nie moze uchodzic do góry, naprzeciw uderzajacego strumienia tlenu, co powoduje ruch oplywowy w kapieli. Czesc ka¬ pieli o nadmiernym stezeniu tlenu plynie do dolu i reaguje z partiami kapieli nie swiezonej i stosunkowo chlodniejszej* Gdy w strefie reakcji panuje w tym czasie temperatura w przyblizeniu 3000°C, kapiel wykazuje tem¬ perature okolo 1600°C. Skoro tylko rozpocznie sie ruch oplywowy kapieli, co z reguly naste¬ puje po okresie pierwszych trzech minut, a stre¬ fa reakcji osiagnie pozadana wysoka tempera¬ ture, wówczas zaczyna sie zgodnie z wynalaz¬ kiem sterowanie ruchu oplywowego kapieli przez okresowe zmieniania wielkosci strefy reakcji i/lub za pomoca miejscowego, bocznego przesuwania dyszy. Pionowa rure do wdmuchi¬ wania tlenu porusza sie wzdluz toru kolowego o srednicy 1,5 m z szybkoscia 10 — 35 m/sek. tak, ze rura ta w zadnym punkcie toru nie zbli¬ za sie do wylozenia ogniotrwalego wiecej niz na odleglosc 0,5 m.Oprócz bocznego przesuwania strefy reakcji stosuje sie tez okresowa zmiane wielkosci tej strefy w ten sposób, ze poczawszy od trzeciej minuty dmuchania doplyw tlenu w odstepach dwuminutowych, zwieksza sie i kolejno zmniej¬ sza o 30 m3^na tone i godzine. W ten sposób po 5 minutach ilosc doprowadzanego tlenu wzrasta do 230 m3, a po 7 minutach dmuchania spada ponownie do 160 m8 na tone i godzine. Okreso¬ we wahania moga przez krótki czas byc znacz¬ nie wieksze, np. mozna zmniejszac doplyw tlenu wielokrotnie na V4 do V2 minuty az do 30 m8 na tone i godzine, przy czym strumien tlenu jeszcze wtedy moze przebijac warstwe zuzla, a nastepnie kazdorazowo ponownie podwyzsza sie doplyw do wartosci ponad 160 m8 na tone i godzine.Przy opisanym wyzej sposobie pracy zgodnie z wynalazkiem, uderzona przez strumien tlenu — 4 —czesc kapieli, w której wskutek wiekszego po¬ winowactwa manganu do tlenu nastapilo sil¬ niejsze stosunkowo utlenienie manganu niz ze¬ laza bezposrednio po reakcji, w miare przesu¬ wania rury dmuchajacej, pokryta zostaje zuzlem, który wchlania utworzone tlenki i wykazuje miejscowe wyzsze stezenie manganu. Zasada ruchu oplywowego od srodka strefy reakcji ku dolowi i wzdluz scian ogniotrwalego wylozenia konwertora ponownie ku górze i do srodka stre¬ fy jest jednak przy tym utrzymywana tak, ze stale nowe czesci swiezonego metalu doplywa¬ ja do strefy reakcji. W ten sposób z kapiela doprowadzane sa takze substancje redukujace/ jak wegiel i krzem, które ponownie redukuja mangan z zuzla, przy czym wazna role odgry¬ wa tu miejscowe nadmierne stezenie. Zamiast kolowego ruchu rury wdmuchujacej tlen mozna tez stosowac ruch wahadlowy.Po okolo 8 minutach dmuchania mozna do kapieli dodac dalsze srodki tworzace zuzel, na¬ gromadzone z boku na zsypach. Mozna np. do¬ dawac wapna lub kamienia wapiennego w bry¬ lach. Materialy te ochladzaja zuzel i obnizaja jego temperature, nie obnizajac jednak tempe¬ ratury strefy reakcji. Takie ochladzanie ko¬ rzystne jest w przypadku swiezenia surówki zawierajacej fosfor, poniewaz przyspiesza od- fosforyzowanie. Takie materialy chlodzace i tworzace zuzel mozna dodawac az do 3 minut przed koncem dmuchania.W miare postepu procesu dmuchania jasny plomien stopniowo staje sie krótszy i ciemniej¬ szy, zaczyna migac, co oznacza zblizanie sie konca procesu swiezenia. Równiez ruch oply¬ wowy kapieli slabnie swiadczac o tym, ze pro¬ wadzone zgodnie z wynalazkiem odtlenianie ka¬ pieli poza strefa reakcyjna jest prawie ukon¬ czone. Po uplywie okolo 18 minut pobiera sie próbki zuzla i stali i konczy proces swiezenia przez odzuzlowanie i poprawienie palonym wapnem lub zimnym ziarnistym zuzlem. Stal spuszcza s^e nastepnie do kadzi o odpowiedniej pojemnosci, a z niej odlewa do form.Aczkolwiek w opisanym powyzej przykladzie wyjasniajacym stosowano dwojako sposób re¬ gulowania strefy reakcji, a mianowicie z jednej strony pulsujace zwiekszanie tej strefy przez przyrywana zmiane doplywu tlenu, a z drugiej strony miejscowe przesuwanie dyszy wzdluz kolowego toru, to jednak nalezy podkreslic, ze takze juz jeden z tych srodków sam zapewnia zadowalajace samoodtlenianie.Sposób wedlug wynalazku redukowania mozli¬ wie szybko utworzonego w strefie reakcyjnej tlenku manganu za pomoca domieszek kapieli i wykorzystywania przez to procesu samoodtle- niania poza strefa reakcji jest tak dalece ko¬ rzystny gospodarczo, ze przy jego stosowaniu przy jednakowej zawartosci manganu w goto¬ wej, swiezonej stali mozna uzyc surówki o za¬ wartosci manganu stosunkowo mniejszej, niz przy znanym sposobie swiezenia górnym dmu¬ chem. Na przyklad zgodnie z wynalazkiem* z su¬ rówki o zawartosci 1,7 —1,9% manganu moz^ otrzymac stal, zawierajaca w gotowym pro¬ dukcie wedlug analizy 0,05%C i 0,45% Mn. Przy znanym sposobie górnego dmuchu dla otrzyma¬ nia takiej stali trzebaby zastosowac surówke zawierajaca co najmniej 2 — 2,4% manganu.Sklad chemiczny stali otrzymywanych sposo¬ bem wedlug wynalazku zalezy od skladu ma* terialów wsadowych. Ogólnie biorac, z surów¬ ki o wyzej wspomnianym skladzie mozna otrzy¬ mywac stal o zawartosci manganu do 0,0%.Zawartosc fosforu moze byc obnizona do 0,005 — 0,04%, a w wiekszosci przypadków do 0,02%, Zawartosc siarki ulega takze obnizeniu, a mia¬ nowicie o okolo 50%. W ten sposób z surówki o zawartosci 0,045% siarki mozna wytwarzac stal zawierajaca 0,02 do 0,015% siarki. Zawar¬ tosc azotu w stali wytworzonej wedlug wyna¬ lazku jest wyjatkowo niska, poniewaz doprowa¬ dzany tlen zawiera tylko bardzo malo azotu.Typowe zawartosci azotu w stalach wyproduko¬ wanych sposobem wedlug wynalazku wynosza 0,002 i 0,006%. Zawartosc wegla w stali otrzy¬ manej wedlug wynalazku moze byc w sposób zadany regulowana. Np. mozna wytwarzac stal nie uspokojona o zawartosci 0,03—-0,2% wegla oraz stal uspokojona o zawartosci wegla az do 0,25% i wiecej.Sposób wedlug wynalazku zapewnia wielka swobode przy wytwarzaniu stali o wyjatkowo wysokiej jakosci, dorównujacej stali otrzymy¬ wanej w piecach plomiennych, a pod wieloma wzgledami nawet przewyzszajaca ja. Poza tym sposób wedlug wynalazku jest duzo tanszy za¬ równo pod wzgledem kosztów inwestycyjnych, jak i kosztów eksploatacyjnych. Przede wszyst¬ kim unika sie tu znacznych kosztów pieca plo¬ miennego oraz dlugiego trwania wytopu w ta¬ kim piecu. PL