Czlonowe przenosniki nieckowe stanowia u- znane przenosniki, które znalazly wielorakie zastosowanie w podziemnych pracach kopalnia¬ nych.Uklad czlonowy jest przewaznie badz taki, ze kazdy czlon obejmuje góra czlon sasiedni i jest objety dolem przez inny czlon sasiedni, badz tez taki, ze na przemian jeden czlon obejmuje góra z obuj stron czlony sasiednie, a nastepny czlon obejmuje czlony sasiednie dolem. Pierw¬ sza konstrukcja ze wzgledu na niesymetryczny uklad poszczególnych czlonów wzgledem ciegna stanowiac biegnacy w jednym kierunku lusko- waty uklad, nadaje sie mniej do przenoszenia w obi; kierunkach niz drugi uklad, który dzieki symetrycznemu ukladowi poszczególnych czlo»- nów wzgledem ciegna pozwala na jednakowo sprawne przenoszenie w obu kierunkach.W tej drugiej konstrukcji znane jest umo¬ cowywanie czlonów nieckowych w pewnych odj- stepach wzajemnych na jednym lub kilku cie¬ gnach oraz zaginanie czlonów na obu koncach w dól odpowiednio do odchylenia katowego w miejscu nawrotów. Takie niecki wsporcze podtrzymuja miedzy soba niecki mostkowe wypelniajace przedzial miedzy dwiema niecka¬ mi wsporczymi. Konieczne polaczenie miedzy nieckami wsporczymi i nieckami mostkowymi* które nie sa polaczone z ciegnem jak niecki wsporcze, wykonywano za pomoca wzajemnego zaczepienia szczelinowego, np. w ten sposób, ze niecki mostkowe, opierajace sie na nieckach wsporczych sa zaczepione na obu koncach, wy¬ stajacymi nasadkami lub podobnymi wystepami pod sasiednie niecki wsporcze, aby uniknac spadania niecek mostkowych na nawrocie lub na ciagu dolnym.Taka zasadnicza konstrukcja z nieckami wsporczymi przymocowanymi do ciegna i z pod¬ trzymywanymi przez nie nieckami mostkowymi daje w praktyce dobre wyniki, jednak w do¬ tychczasowym wykonaniu wymaga jeszcze ule¬ pszen pod wielu wzgledami. W szczególnosci pewne trudnosci sprawia dotychczasowe wza-jemhe laczenie szczelinowe in^cek wobec konie¬ cznych ruchów ^wzajemnych niecek wzgledem sie- bi£kV prostej i ni nawrotach. Potrzebne sa spe- cjalne\i^«cnia aby utrzymac niecki mostkowe w kierunku podluznym w polozeniu srodko- Wym. Dodac* jeszcze nalezy, ze otrzymanie do¬ kladnej dlugosci niecek, koniecznej ze wzgle¬ du na pewnosc dzialania polaczenia szczelino¬ wego, jest trudne pod wzgledem wykonania, albo kosztowne i zmudne wobec czego, jak poucza doswiadczenie, zbyt krótkie niecki mo¬ stkowe latwo wypadaja ze zlacza szczelinowe¬ go powodujac powazne zaklócenie ruchu. Przy¬ czynia sie do tego jeszcze naturalne wydluze¬ nie lancuchów zachodzace podczas pracy.Wynalazek dotyczy nieckowego przenosnika czlonowego z nieckami wsporczymi umocowa¬ nymi na jednym lub kilku) ciegnach w pewnych odstepach wzajemnych i zagietymi na koncach w dól odpowiednio do zalaman na nawrocie, podpierajacymi niecki mostkowe miedzy dwie¬ ma nieckami wporczymi. Wynalazek polega za¬ sadniczo na tym, ze niecki mostkowe wspiera¬ jace sie na nieckach wsporczych, zaczepiaja dolem niecki wsporcze wystepami stano¬ wiacymi obsady dla sworzni poprzecznych lub podobnych narzadów lacznikowych w polozo¬ nych pod nieckami wsporczymi polaczeniach przegubowych, które podtrzymuja niecki most¬ kowe na ich sasiednich nieckach wsporczych w kierunku podluznym z luzem, umozliwiaja¬ cym rózne co do wielkosci nakladanie sie wza¬ jemne niecek na prostej i na nawrotach. Dzieki temu w sposób najprostszy osiaga sie pewnosc, ze niecki mostkowe we wszelkich zachodzacych podczas ruchu polozeniach beda utrzymane na nieckach wsporczych i nie spadna. Latwe monto¬ wanie i wymontowywanie niecek wsporczych jest zapewnione dzieki zastosowaniu rozlaczal- hych sworzni poprzecznych, np. trzpieni na- preznych itd.Korzystnie jest, gdy umocowanie przegubowe niecek mostkowych, na nieckach wsporczych na jednym koncu niecki jest bez luzu, a na drugim koncu posiada pewien luz. Dla otrzymania po¬ trzebnego luzu mozna zastosowac w znany spo¬ sób otwory podluzne lub widelki. Mozna jednak równiez latwo zastosowac sprezyste umocowa¬ nie przegubowe, np. w ten sposób, ze wystepy zaczepiajace dolem niecki wsporcze sa wykona¬ ne sprezyscie z jednej strony niecki mostkowej.W przypadku nieckowego przenosnika czlo¬ nowego z krazkami bieznymi na co drugiej, trzeciej lub dalszej niecce wsporczej jak rów¬ niez z lancuchem srodkowym albo lina dla ja¬ zdy na zakretach umocowanie przegubowe z lu¬ zem albo sprezyste polaczenie podluzne miedzy niecka wsporcza i niecka mostkowa powinno wedlug wynalazku najlepiej znajdowac sie na niecce wsporczej posiadajacej krazki biezne.Zaginanie pod katem, konieczne do jazdy na zakretach, moze wówczas, jak to juz jest zna¬ ne w nieckowych przenosnikach czlonowych in¬ nej konstrukcji, odbywac sie z obu stron nie¬ cek zaopatrzonych w krazki biezne, natomiast znajdujace sie miedzy tymi nieckami wsporczy¬ mi niecki wsporcze bez krazków bieznych oraz niecki mostkowe, wypelniajace odstepy miedzy nimi, przebiegaja na zakretach po cieciwie w polozeniu wyprostowanym.Gdy ciegno stanowi lancuch o ogniwach o- kraglych nalezy pod srodkiem kazdej niecki wsporczej umocowac nieruchomo w znany spo¬ sób poziome lub pionowe ogniwo lancucha. Ta¬ kie umocowanie jest korzystne, zwlaszcza pod¬ czas obiegu na nawrotach, gdyz wtedy nie mo¬ ga zachodzic zadne ruchy wzgledne miedzy lan¬ cuchem i niecka wsporcza, jak w znanych kon¬ strukcjach, w których poszczególne niecki albo niecki wsporcze posiadaja kilka punktów umo¬ cowania uszeregowanych na lancuchu tak, iz na skutek zgiecia lancucha na nawrotach zachodza przesuniecia podluzne miedzy punktami za¬ czepienia lancucha i nieckami.Korzystnie jest gdy srodek obrotu polaczen przegubowych znajduje sie pod poczatkiem za¬ giecia konca niecki wsporczej na osi ciegna lub na poziomie tej osi. Oprócz tego srodek obrotu polaczen przegubowych moze z korzy¬ scia znajdowac sie wewnatrz pólkola opisane¬ go przez zewnetrzny promien zagiecia pierwsze¬ go luznego ogniwa lancucha na osi lancucha lub wyzej. Poza tym proponuje sie, aby srodek obrotu polaczen przegubowych kazdej niecki wsporczej z sasiednimi nieckami mostkowymi znajdowal sie w obszarze kata, jaki tworza srodki obrotu stalego ogniwa lancucha wzgle¬ dem srodków sasiednich luznych ogniw z po¬ czatkiem i koncem zagiec niecki wsporczej.Wedlug tych wskazówek mozna znalezc bez tru¬ du zalezne pd dlugosci wzglednie uksztaltowa¬ nia niecek wsporczych i niecek korytkowych optymalnie najdogodniejsze polozenie zlacz prze¬ gubowych, aby te zlacza przy zmianie biegu, na prostej, przejsciu na nawroty i na samych nawrotach wykonywaly najmniejsze lub naj¬ korzystniejsze ruchy wzgledne.Szczególnie korzystna konstrukcja powstaje wtedy, gdy miedzy kazdym stalym ogniwem lancucha niecki wsporczej znajduje sie kilkaluznych, najlepiej piec luznych Ogniw lancucha pokrytych nieckami mostkowymi, przy czym kazda niecka mostkowa jest dluzsza od trzech ogniw lancucha a krótsza od pieciu.Niecki mostkowe powinny w znany skad¬ inad sposób posiadac wneki podluzne dla po¬ mieszczenia lancucha zgietego na nawrotach.Wedlug wynalazku niecki mostkowe moga rów¬ niez posiadac uksztalcalna lub sprezysta wklad¬ ke denna%z gumy lub tworzywa syntetycznego.Niecki mostkowe moga byc równiez wykonane w sposób uchylny lub odchjelny dla przyjecia zgiecia lancucha na nawrotach. Stosujac spre¬ zysta wkladke denna w obszarze przegiecia lan¬ cucha osiaga sie jeszcze ta zalete, ze gdy niecka jest zaladowana to na prostej sprezysta wkladka denna moze uginac sie w pewnym stopniu w dól az do oparcia na lancuchu srod¬ kowym, dzieki czemu uzyskuje sie pewne zwie¬ kszenie przekroju przenosnika.Wynalazek stawia oprócz tego propozycje u- mieszczenia uchwytu lancucha na nieckach wspdrczych pod srodkowa wygieta w góre wne¬ ka poprzeczna. Taki uchwyt lancucha moze byc kprzystnie wykonany w ten sposób, ze zaleznie od potrzeby moze byc zalozony lancuch srod¬ kowy lub dwa lancuchy symetrycznie wzgle¬ dem Srodka, np. w ten sposób, ze uchwyt lan¬ cucha posiada symetrycznie wzgledem osi srod¬ kowej przenosnika cztery w przyblizeniu pól¬ okragle wyciecia lub podobne oparcia dla o- gniw poziomych w odleglosci równej szerokosci ogniwa lancucha z odpowiednia plytka zacisko¬ wa, zamocowywana za pomoca zlacza srubowego lub podobnego.Na rysunku przedstawiono schematycznie przyklad wykonania wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia przekrój podluzny lub czesciowy widok z boku, fig 2 — widok z góry, fig. 3 — widok niecki wsporczej z krazkami bieznymi i prowa- dniczymi, fig. 4 — niecke wsporcza bez kraz¬ ków, patrzac w kierunku osi podluznej przeno¬ snika, fig. 5 — widok z boku odmiany niecki mostkowej i fig. 6 — przekrój podluzny przejs¬ cia przenosnika z drogi prostej na nawrót, jako przedluzenie fig. 1.Cyfra 1 oznacza lancuch o ogniwach okrag¬ lych na którym za pomoca plytek zaciskowych 2 i podpórek lancuchowych 3 sa umocowane niecki wsporcze 4. Umocowanie jest tego ro¬ dzaju, ze zamocowany czlon lancuchowy pozo¬ staje nieruchomy wzgledem niecki wsporczej we wszystkich polozeniach roboczych. Niecki wsporcze 4 sa zagiete na koncach w miejscu 5 w dól. Niecki te posiadaja oprócz tego srodko¬ wa wygieta w góre wtutka poprzeczna 6r pod która znajduja sie uchwyt lancuchowy 2, 3, Jak widac na fig 3 i 4 pod nieckami Wspor- czymj 4 znajduja sie szczeliny 7 oraz zakladane sworznie 8. Na tych figurach widac równiez, ze ten sam uchwyt lancuchowy 2, 3 pozostawia do wyboru umocowanie jednego lancucha srod¬ kowego 1 lub dwóch lancuchów l, la tui obok siebie.Przenosnik posiada krazki biezne 9, szyny 10 tych krazków, krazki prowadnicze 11 oraz ich szyny prowadnicze 12. Niecki mostkowe 13 nie maja zadnego polaczenia z lancuchem 1. Niec¬ ki te swymi koncami opieraja sie na zagieciach 5 niecek wsporczych 4. Wystepy 14 tych niecek, posiadajace na jednym koncu otwory podluzne 15 a na drugim koncu otwory okragle 16, sie¬ gaja do szczejin 7 niecek wsporczych i tworzac zlacza przegubowe wraz z trzpieniami poprzecz¬ nymi 8 wzglednie trzpieniami napreznymi. Do wneki podluznej 11 w nieckach mostkowych 13 moze wejsc lancuch 1 zagiety na nawrotach.Fig 5 przedstawia odmiane takiej niecki. Dno niecki mostkowej 13 nie jest stale wygiete w góre lecz posiada wkladke sprezysta 18, któ¬ ra, jak zaznaczono linia kreskowana moze na nawrotach ustepowac w góre odpowiednio do zgiecia lancucha, gdy natomiast niecka jest zaladowana na prostej moze w pewnym sto¬ pniu pod wplywem materialu przenoszonego wyginac sie w dól, jednak najwyzej tylko do oparcia na naprezonym lancuchu 1, jak zazna¬ czono równiez linia kreskowana.Nieckowy przenosnik czlonowy wedlug wy¬ nalazku wyróznia sie prosta i celowa konstruk¬ cja oraz prostota skladania i rozbierania. Niecki mostkowe sa pomimo to trzymane pewnie, tak iz nie moga spadac nawet gdy róznia sie nieco od wymiaru normalnego, zwlaszcza gdy sa nie¬ co krótsze. Jest to wazne ze wzgledu na eko¬ nomiczna produikcje seryjna. Tak samo pózniej¬ sze wydluzenia lancucha nie wywieraja szkod¬ liwego wplywu na pewnosc trzymania niecek mostkowych.Konstrukcja wedlug wynalazku moze sluzyc jako zabezpieczenie w razie pekniecia lancu¬ cha. Ponadto przy dostatecznie mocnym wyko¬ naniu czesci laczacych jest mozliwe urucha¬ mianie przenosnika bez zadnego lancucha lub podobnych ciegien zwlaszcza na krótszych od¬ leglosciach przenoszenia. W t(ym przypadku oczywiscie nie moze byc otworów podluznych albo luzu miedzy zlaczeniami.- I - PL