Opublikowano dnia 21 listopada 1958 r.?^TEAr *. rsIstieiSncwaspoliteiJ.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY sm Nr 41310 KL 20 c, 13 Biuro Projektów Zakladów Przeróbki Mechanicznej Wegla*) Przedsiebiorstwo Panstwowe Katowice, Polska Ztfmok hakowy do ryglowania odchylanych boków wózków kopalnianych Patent trwa od dnia 21 stycznia 1958 r.Przedmiotem wynalazku jest zamek hakowy cjo ryglowania odchylanych boków wózków ko¬ palnianych.Przy stosowaniu wózków kopalnianych o duzej pojemnosci korzystnie jest stosowac odchylane ich boki, gdyz wówczas odpada koniecznosc wy¬ wracania wózków przy wyladowywaniu ich za¬ wartosci i wystarczy obrócenie takiego wózka o kAt 55—60°, aby jego zawartosc przy odchylo¬ nym boku mogla byc latwo i szybko wysypana.Przy wychylaniu wózka na kolyskowym wywro- cie odchylany bok musii byc odryglowany, a po jego opróznieniu ponownie zaryglowany tak, aby bok ten nie mógl sie odchylic w czasie jazdy.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku' jest inz. mgr Adolf Hryniewiecki.Ryglowanie i odryglowywanie boku wózka uskutecznia sie w znanych dotychczas wózkach za pomoca czterech zamjrów, umieszczonych po dwa na czolowych sciankach wózka. W dotych¬ czasowych wózkach tego typu bok jego jeM na dole zaopatrzony w dwa zaczepy, tatóre przy zamknietym boku wózka sa zaryglowane dwoma hakami, stanowiacymi czesc skladowa kazdego z obu zamków. Haki te sa wykonane tak, ze pod¬ nosza sie one w czasie przechylania wózfca.Opisane wózki posiaTdaja jednak szereg nie¬ dogodnosci, polegajacych na niezamierzonym otwieraniu sie boków w czasie jazdy w chodni¬ kach kopalnianych, jak równiez bardzo czesto haki ryglujace po wysypandu zawartosci wózka nie zamykaja boków, co wymaga dodatkowego ich zamykania recznego.Niedogodnosci te usuwa zamek wedlug wy- nalazku, wyjasniony blizej na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 <. przedstawia przekrój pionowy tego zamka, fig. 2 — jego przekrój wzidluz linii A—A na fig. 1, a fig. 3 — Widok boczny zamka.Zamek wedlug wynalazku posiada skrzynke 1 przymocowana do czolowej sciany wódka. We¬ wnatrz skrzynki osadzony jest przegubowo na sworzniu 4 hak 2, którego haczykowaty koniec wystaje ze skrzynki 1. Do dolnej krawedzi boku wózka z obu stron przymocowane sa zaczepy 3.Bok wózka obraca sie dokola osi, umieszczonej na górnej podluznej krawedzi skrzyni wózka.W polozeniu zamkniecia plaski bok wózka zaj¬ muje pozycje pionowa. Gdy hak 2 jest zamkniety, co na fig. 1 pokazane jest linia pelna, bok wózka - nie moze sie otworzyc przypadkowo, np. wskutek wstrzasów. Sworzen 4 stanowiacy os obrotu haka 2 jest przymocowany do sciany zamka. Do tego haka jest przymocowany z jednej strony czop 5, który wchodzi do podluznego otworu wyko¬ nanego w suwaku 6, z drugiej zas strony — czop 7 jest osadzony w podluznym otworze su¬ waka 8. Hak 2 posiada na drugiej stronie sciecie katowe, w którym hak ten opiera sie na dzwig¬ ni katowej 9, obracajacej sie na czopie 10 przy¬ mocowanym do skrzynki 1, przy czym w po¬ ziomym ramieniu tej dzwigni wykonany jest otwór, w którym jest osadzony czop sworznia 11, prowadzony z malym luzem w tuiei 12 przy-, spawanej do skrzynki 1 zamka.Na pionowym ramieniu dzwigni 9, znajduje si«e przyspojone do niej ucho 13, Za pomoca którego dzwignia ta jest polaczona przegubowo ze sworz¬ niem 14, stanowiacym trzon sprezyny srubowej 15, która jednym koncem opiera sie o dmo cy¬ lindra 16 przykreconego do skrzynki 1, drugim zas jest oparta na widelkach sworznia 14. Spre¬ zyna 15 przyciska zatem stale pionowo ramie dzwigni 9 do haka 2.Obok cylindra 16 znajduje sie cylinder 17 przeznaczony dla sprezyny 18, sluzacej do przy- . ciskania suwaka 8 tak; aby jezyczek tego suwaka, wysiegal ze szczeliny w skrzynce 1.Na rysunku hak 2 w podlozeniu zaryglowania boku wozu pokazany jest*linia pelna, w poloze¬ niu zas otwartym — linia przerywana. Gdy za¬ ladowany wózek, zamknietymi hakami 2, do¬ chodzi do kolyskowego wywrotu, pedal wywrotu zaczyna w pewnym 'momencie naciskac na swo¬ rzen 11, powodujac olbrót dzwigni katowej 9, dookola czopa 10 i tym samym odchylenie pio¬ nowego ramienia tej dzwigni i wyjscie z kato¬ wego sciecia. Z chwila doijscia sworznia 11 do pionowego suwaka 6, zaczyna on podnosic hak za pomoca czopa 5 do góry, co jest mozliwe z tego powodu, ze tylny koniec tego haka ma droge wolna, pionowe bowiem ramie dzwigni 9 jest odchylone w bok na prawo. Wskutek otwar¬ cia siie haka 2 bok wózka pod naciskiem wegla odchyla sie i wózek zostaje rozladowany. bok wózka po powrocie wywrotu do polozenia poziomego spadnie do polozenia pionowego, uderza on zaczepem 3 o jezyki suwaka 8, po¬ wodujac jego przesuniecie w prawo oraz scisnie¬ cie isprezyny 18. Jednoczesnie suwak 8 za pomo¬ ca czopa 7 wprawia hak 2 w ruch wychylny i wtedy hak sie zamyka i blokuje zaczep 3, Z chwila dojscia haka 2 do krancowego poloze¬ nia poziomego, pionowe ramie dzwigni 9 wsku¬ tek dzialania sprezyny 15, zaskakuje pod tylny koniec haka 2 i blokuje go tak, ze nie moze sie otworzyc nawet przy duzych wstrzasach wózka.Nalezy zaznaczyc, ze blokowanie haka 2 za po¬ moca dzwigni 9 odbywa sie przymusowo z chwi¬ la dotjsci$ tego' haka do polozenia poziomego, natomiast w znanych konstrukcjach mozliwe jest zamkniecie sie haka bez nalezytego zablo¬ kowania, które nie jest zwiazane kinetycznie z hakiem i zalez- od wielkosci sily uderzenia zaczepów boku wózka o jezyk suwaka oraz od sprezyny przesuwajacej dzwignie blokujaca.W urzadzeniu/wedlug wynalazku sila sprezyny 15 moze byc nieznaczna, gdyz sluzy ona jedynie do przezwyciezenia tarcia dzwifenl katowej 9 przy 'jej obrocie na czopie 10 oraz tarcia w tulei 12. Jezeli chodzi o sprezyne 18 tb jej stosowanie nie jest konieczne i moze byc nawet pominiete; sluzy ona bowiem jedynie do ulatwienia otwar¬ cia zamka przy wyladowywaniu wózka.W zamku hakowym wedlug wynalazku pokry¬ wa zamka jest przykrecona czterema srubami i dwiema nakretkami i po odkreceniu tych srub i nakretek ulatwiony jest dostep do wnetrza zamka, dzieki czemu jego naprawienie moze byc szybko dokonane. PL