Wynalazek dotyczy urzadzenia do prasowania zlomu, w którym kawalkami zlomu napelnia sie komore do prasowania i silacza w niej zlom, formujac go w paki. Do prasowania sluzy, jak w znanych maszynach, conajmniej jeden stem¬ pel, poruszajacy sie w komorze, oraz przykrywa, która opuszcza sie po napelnieniu komory zlo¬ mem, zamykajac w ten sposób komore z równo¬ czesnym scisnieciem kawalków zlomu.Znane prasy tego rodzaju moga przerabiac tylko kawalki zlomu o wielkosci, nie przekra¬ czajacej wymiarów komory. Jezeli trafiaja sie kawalki wieksze, to przed zaladowaniem prasy trzeba je rozdrobnic, np. przez ciecie palnikiem.Ta praca wstepna wymaga wiele czasu i jest kosztowna, a zakres jej stale wzrasta, poniewaz na zlom przeznacza sie coraz wieksze ilosci du¬ zych przedmiotów np. w postaci nadwozi i czesci wagonów kolejowych.Wynalazek ma za cel stworzyc taka prase do stlaczania zlomu i formowania go w paki, która moglaby przerabiac zlom o wymiarach, przekraczajacych znacznie wymiary komory do prasowania bez wstepnego ciecia wzglednie roz¬ drabniania zlomu w inny sposób. Podczas gdy w znanych prasach komore do prasowania za¬ sila sie zazwyczaj z przechylnej niecki, prasa wedlug wynalazku posiada urzadzenie napel¬ niajace, skladajace sie z otwartej skrzyni ze stemplem, podsuwajacym material i majacej wlot do komory do pracowania powyzej prze¬ strzeni, w której zachodzi prasowanie, naprzeciw sciany oporowej. Ta skrzynia zasilajaca pozwala na utworzenie przestrzeni do napelniania, mo¬ gacej przyjmowac kawalki zlomu o wymiarach, znacznie przekraczajacych wymiary komory dó prasowania. Po otwarciu przykrywy komory do prasowania jest bowiem do dyspozycji na przy¬ jecie stempla przestrzen, której dlugosc równa jest dlugosci skrzyni zasilajacej i szerokosci komory do prasowania. Jezeli skrzynia zasilaja¬ ca jest napelniona duzymi kawalkami zlomu 1stempel podsuwajacy jest wysuniety do przodu, to kawalki te miedzy stemplem i sciana oporo¬ wa, lezaca naprzeciw niego, zostaja sprasowane przez odksztalcenie na mniejsze, pasujace juz do komory prasowania.Jak w znanych prasach, tak i w prasie wedlug wynalazku, przykrywa komory do prasowania w polozeniu otwarcia moze tworzyc dalszy ciag tej komory ku górze. Byloby przy tym mozliwe uzywac otwarta przykrywe, jako powierzchnie oporowa w wspomnianym sensie. Jednakze otrzymuje sie znacznie korzystniejsze urzadze¬ nie, jezeli jako sciane oporowa stosuje sie scia¬ ne nieruchoma, a przykrywe umieszcza sie z bo¬ ku. Sciane komory do prasowania, lezaca na przeciw przykrywy, korzystnie jest równiez pro¬ wadzic do góry tak, ze powyzej wlasciwej ko¬ mory do prasowania powstaje, przy otwartej pokrywie, komora, w której lezy nagromadzony material, dostarczony ze skrzyni zasilajacej, za¬ nim zostanie on przy zamknieciu przykrywy scisniety i calkowicie przesuniety do komory do prasowania.Celowo jedna boczna krawedz przechylnej po¬ krywy lezy w jednej plaszczyznie z dolna kra¬ wedzia ujscia skrzyni zasilajacej, a mianowicie tak, ze przy zamknietej przykrywie wspomniana krawedz przykrywy lezy ponizej dolnej kra¬ wedzi ujscia skrzyni.Moze sie zdarzyc, ze kawalki lezace w skrzyni zasilajacej nie dadza sie jeszcze przy przesu¬ nieciu stempla uformowac do wielkosci, odpo¬ wiadajacej wymiarom komory do prasowania.Wynalazek uwzglednia i ten przypadek. Bocz¬ na krawedz przykrywy i lezaca z nia w jednej plaszczyznie krawedz skrzyni zasilajacej moga mianowicie byc wykonane w postaci ostrzy tak, ze kawalki, które przez ruch stempla nie zostaly doprowadzone jeszcze calkowicie do wymiarów komory do prasowania; zostaja obciete przy zamykaniu przykrywy.Przykrywa moze byc zaopatrzona powyzej krawedzi tnacej w przedluzacz, który przy zam¬ knietej przykrywie zamyka ujscie skrzyni za¬ silajacej. Przedluzacz ten nie dopuszcza, by przy zamknietej przykrywie, podczas napelniania, zlom dostal sie na zewnatrz — na przykrywe.Poza tym mozna, przy zamknietej przykrywie, za pomoca podsuwania stempla, zgniatac wstep¬ nie zlom, lezacy w skrzyni zasilajacej, podczas gdy material, znajdujacy sie w komorze, ulega wlasciwemu prasowaniu.Korzystnie jest ze stemplem podsuwajacym laczyc rozciagajaca sie z ty*u zasuwe, zamyka¬ jaca skrzynie zasilajaca. Zasuwa ta chroni . prowadnice stempla i jego naped przed uszko¬ dzeniem przez zlom, a prócz tego umozliwia doprowadzenie zlomu do skrzyni w sposób ciagly, jezeli na brzegu skrzyni zasilajacej umiesci sie pewnego rodzaju lej, który przyjmuje przejsciowo zlom przy wysunietym do przodu stemplu podsuwajacym i calkowicie lub czes¬ ciowo zamknietej skrzyni zasilajacej.Przy zamknietej przykrywie przednia jej kra¬ wedz lezy korzystnie w pewnej odleglosci od sciany bocznej, polozonej na przeciw przykrywy.W ten sposób unika sie zakleszczania przykrywy przez kawalki zlomu, jakie moglyby dostac sie miedzy krawedz przednia i przeciwlegla sciane.Jezeli pracujacy w komorze do prasowania stempel prasujacy wykonany jest tak, ze tloczy zlom od wspomnianej sciany do wnetrza, to ka¬ walki, które po zamknieciu przykrywy znajduja sie miedzy krawedzia przednia i przeciwlegla do niej sciana, beda po ponownym otwarciu przykrywy latwo wysuwane przez stempel z tej stfrefy do wnetrza tak, ze przy powtórnym zamknieciu przykrywy zostana sprasowane. Po¬ dobnie jak stempel podsuwajacy, tak i stempel do prasowania, pracujacy w komorze do praso¬ wania, moze byc zaopatrzony w zwrócony ku tylowi przedluzacz w ksztalcie zasuwy, który umozliwia przedostawanie sie kawalków zlomu za stempel.Przyklad wykonania przedmiotu wynalazku uwidoczniony jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia perspektywiczny widok prasy w jej najprostszej formie, fig. 2 — widok z góry, fig. 3 — przekrój wzdluz linii III — III na fig. 2, fig. 4 — przekrój wzdluz linii IV — IV na fig. 3 przy zamknietej przykrywie, fig. 5 — przekrój jak na fig. 4, lecz przy otwartej przykrywie i fig. 6 — w zmniejszonej skali maszyne wedlug wynalazku z napedami hydraulicznymi i urza¬ dzeniem rozrzadczym dla obslugujacego.Prasa sklada sie z komory 10, zamknietej u dolu i z boków, posiadajacej wewnatrz stempel 11, który wypelnia calkowicie przekrój komory i przy calkowitym cofnieciu tworzy jedna jej sciane. Stempel 11 prowadzony jest przez prety 12 i napedzany tlokiem 13. Drugi stempel 14 po¬ rusza sie prostopadle do pierwszego i przez ot¬ wór 15 w scianie bocznej 16 wchodzi do wnetrza komory. Naprzeciw czolowej powierzchni stemp¬ la 14, w scianie 17 komory, znajduje sie otwór 18, który moze byc zamykany przez zasuwe 19.Do napedu stempla 14 sluzy tlok 20. Zasuwa 19 — 2 —poruszana jest przez tlok 21. W miejscu, ozna¬ czonym na rysunku liczba 22, osadzona jest na komorze wahliwie przykrywa 23, za pomoca której komora moze byc zamykana. Przykrywa poruszana jest tlokiem 24. Hydrauliczne tloki i cylindry do napedu wspomnianych elementów przedstawione sa na fig. 6 i beda nizej opisane.Przypuscmy, ze komora wypelniona jest licz¬ nymi kawalkami zlomu, który wystaje nad ko¬ more do prasowania, a wiec ponad przestrzen, w której dzialaja stemple 11 i 14. Celem ufor¬ mowania paki zamyka sie najpierw przykrywe 23, która sciska zlom od góry. Nastepnie przesu¬ wa sie do przodu stempel 11, który sciska zlom z jednego boku tak, ze ograniczony on jest tylko do przestrzeni lezacej przed czolowa powierzch¬ nia stempla 14. Przy zamknietej zasuwie 19 prze¬ suwa sie teraz do przodu stempel 14 i sciska zlom w drugim kierunku bocznym, po czym otwiera sie zasuwa 19 i utworzona pake zlomu wypycha stemplem 14 przez otwór 18 na zew¬ natrz. W opisanym powyzej zakresie praca ma¬ szyny wedlug wynalazku odpowiada pracy pras znanych.Powyzej komory do prasowania znajduje sie ujscie podluznej skrzyni 25, nazywanej dalej skrzynia zasilajaca. W otwartej u góry skrzyni zasilajacej umieszczony jest ruchomy stempel 26, wypelniajacy calkowicie przekrój skrzyni.Stempel 26 prowadzony jest przez prety 27 i na¬ pedzany tlokiem 28. Do dalszego prowadzenia sluza, zgodnie z fig. 1, listwy 44 na górnych krawedziach bocznych scian skrzyni. Na dalszych figurach rysunku listwy te, dla uproszczenia, sa pominiete. Przy ujsciu skrzyni 25 krawedz 29 dna lezy powyzej zakresu dzialania stempli 11 i 14, a mianowicie w-jednej plaszczyznie z kra¬ wedzia boczna 30 przykrywy 23. Krawedzie 29 i 30 posiadaja ostrza nozycowe 31 i 32. Os 22 przykrywy 23 jest przy tym tak umieszczona, ze ostrze 32 przykrywy slizga sie przy zamykaniu przykrywy obok ostrza 31 na ksztalt szczek ali¬ gatora.Przykrywa 23 posiada przedluzenie 33 w ksztalcie sciany, które rozciaga sie od krawedzi 30 do góry i przy zamknietej przykrywie za¬ myka ujscie 25 skrzyni, utworzone przez kra¬ wedz 29 i krawedzie boczne 34.Jak to uwidoczniono na fig. 4, przy zamknie¬ tej przykrywie powierzchnia czolowa 35 przy¬ krywy, znajdujaca sie w odleglosci 36 od prze¬ ciwleglej sciany 37, przedluza ku górze sciane komory do prasowania, utworzona przez stem¬ pel U. Otwarta przykrywa 23, podobnie jak sciana 37, tworzy górne przedluzenie sciany 38 komory do prasowania (fig. 5). Wreszcie równiez sciana 39, lezaca naprzeciw ujscia skrzyni za¬ silajacej 25, jest tak daleko poprowadzona ku górze, ze trzy czesci 23, 37 i 39 ograniczaja po¬ lozona powyzej komory do prasowania prze¬ strzen prostokatna, otwarta ku górze i w strone ujscia skrzyni zasilajacej.Na stemplu podsuwajacym 26 umocowana jest zasuwa zamykajaca w postaci plyty 40, rozcia¬ gajacej sie od stempla ku tylowi i, przy stemplu podsunietym do przodu* przykrywajacej w ten sposób czesc skrzyni zasilajacej, polozona za stemplem. Na górnym brzegu skrzyni zasilajacej 25 znajduje sie lejowate przedluzenie, utworzo¬ ne przez ukosne sciany 41 i 42.Podobnie jak na stemplu podsuwajacym 26, tak i na stemplu prasujacym 11 umocowana jest zasuwa zamykajaca w postaci plyty 43, która przy stemplu przesunietym do przodu przykrywa przestrzen polozona za stemplem.Prasa dziala w sposób nastepujacy. Przy cof¬ nietym stemplu podsuwajacym 26 i otwartej przykrywie 23 napelnia sie w odpowiedni spo¬ sób skrzynie zasilajaca 25 zlomem, np. za pomo¬ ca przenosnika tasmowego 45, przechodzacego przez skrzynie. Wielkosc kawalków zlomu, jakie moga byc przyjmowane przez skrzynie zasilaja¬ ca, jest przy tym ograniczana tylko przez od¬ step miedizy stemplem 26 i sciana 39. Gdy skrzy¬ nia 25 jest napelniona, przesuwa sie do przodu stempel 26 tak, ze kawalki, które ze wzgledu na wielkosc nie moga bez przeszkód spasc do komory do prasowania 10, ulegaja odksztalceniu i zmniejszeniu miedzy stemplem 26 i sciana oporowa 39. Jezeli kawalki te daly sie) tak uformowac, ze spadaja do komory do prasowa¬ nia, wówczas, po calkowitym opróznieniu skrzy¬ ni zasilajacej 25, zamyka sie przykrywe 23, i dalszy tok pracy jest taki, jak opisano wyzej.Jezeli jednak za pomoca stempla 26 kawalki nie zostafty doporwadzone do wymiarów komory do prasowania i siegaja jeszcze czesciowo do skrzy¬ ni zasilajacej, wówczas zamyka sie czesciowo przykrywa 23, sciskajac przy tym do dolu czesci wystajace nad krawedzia 29 tak^ ze przy skró¬ ceniu ich dlugosci zostaja one pociagniete do dolu i przy ponownie otwartej przykrywie mo¬ ga byc przez stempel 26 przesuniete dalej i do¬ prowadzone do komory do prasowania 10. Jezeli ta czynnosc nie wystarcza, to zamyka sie calko¬ wicie przykrywe 23 i ostrza nozycowe 31 i 32 obcinaja wszystkie czesci wystajace tak, ze czesci obciete i lezace pod przykrywa spadaja 3 —do komory do prasowania. Gdy przykrywa zo¬ stanie ponownie otwarta, mozna kawalki, po¬ zostale w skrzyni do zasilania, przesunac do przodu. Jezeli ich wymiary sa nadal zbyt duze, wówczas ponawia sie zamykanie przykrywy tak dlugo, az wreszcie wszystkie kawalki pasuja do komory do prasowania.Przy zamknietej przykrywie sciana 33 zamyka czesc skrzyni zasilajacej 25. Podczas napelniania skrzyni kawalki zlomu nie moga sie dostac na zewnetrzna powierzchnie przykrywy. Zreszta przy zamknietej przykrywie kawalki, nie dluzsze niz odstep miedzy cofnietym stemplem podsuwa¬ jacym i sciana 33, moga wtedy byc wstepnie stloczone za pomoca stempla 26 w oparciu o sciane 33, podczas gdy zlom z poprzedniego na¬ pelnienia przerabiany jest w komorze do praso¬ wania.Napelnianie skrzyni 25, dzieki przykryciu przez plyte 40 i dzieki lejowatej nasadce 41, 42, moze odbywac sie w sposób ciagly, bez wzgledu na poszczególne fazy prasowania i ciecia. Gdy mianowicie stempel podsuwajacy 26 calkowicie lub czesciowo przesuniety jest do przodu, zlom spada na przykrywie 40 do kotliny utworzonej przez nasadke 41, 42 i lezy tam do chwili cofnie¬ cia stempla 26, po czym samoczynnie spada do skrzyni 25. Do napelniania moze sluzyc prze¬ nosnik tasmowy 45, umieszczony nad skrzynia 25 Plyty denne 46 na wysokosci górnej kra¬ wedzi skrzyni zasilajacej 25 zakrywaja napedy.Komora posrednia 36, utworzona miedzy czo¬ lowa krawedzia 35 przykrywy i sciana 37, za¬ pobiega zakleszczaniu przykrywy przez czesci zlomu. Jezeli kawalki zlomu przedostaly sie do komory posredniej $6, wówczas otwiera sie nie¬ co przykrywe 23 i przesuwa do przodu stempel 11 tak, ze podaje on zlom ku przodowi i uwalnia miejsce pod komora posrednia 36. Gdy przy po¬ sunietym ku przodowi stempla 11 kawalki wy¬ padaja z komory posredniej lub przy otwartej przykrywie 23 ze skrzyni zasilajacej 25 na dól, wówczas dostaja sie one na zasuwe zamykajaca 43, która uniemozliwia przedostanie sie ich za stempel 11. Przy cofnieciu stempla U kawalki, lezace uprzednio w komorze posredniej 36, spa¬ daja do komory do prasowania i moga byc spra¬ sowane z reszta zlomu w sposób wyzej opisany.Fig. 6, przedstawia prase wedlug wynalazku, rózniaca sie od uwidocznionej na fig. 1 — 5 tylko nieistotnymi szczególami budowy. Równo¬ czesnie na fig. 6 przedstawiono tez proste urza¬ dzenie hydrauliczne, które moze sluzyc takze przy pracy prasy, uwidocznionej na fig. 1 ~ 5.Na fig. 6 czesci maszyny, odpowiadajace czes¬ ciom wystepujacym na poprzednich figurach, oznaczone sa Jiiczbaimi zwiekszonymi odpowiednio o sto.Do napedu wiekszego stempla 111 sluza (fig. 6) dwa tloki 113, przesuwajace sie w cylindrach 41, Te cylindry wlaczone sa hydraulicznie równo¬ legle, to znaczy, ze obie komory z obu stron tloka w kazdym cylindrze polaczone sa ze soba bezposrednio przewodami 48 i 49. Jak zwykle przy cylindrach hydraulicznych, komora polozo¬ na na tej stronie, po której jest wyjscie tloka, ma mniejsza czynna powierzchnie parcia niz komora przeciwlegla. Jezeli w obu komorach jest jednakowe cisnienie, to tlok wypychany jest na zewnatrz i stempel 111 wsuwa sie do komory do prasowania 110, sprasowujac zlom. Jezeli zas cisnienie w tylnej komorze cylindra, posiadaja¬ cej wieksza czynna powierzchnie parcia, spadnie do zera, wówczas cisnienie w komorze o mniej¬ szej czynnej powierzchni parcia pcha tlok do tylu. To samo dzieje sie we wszystkich pozosta¬ lych cylindrach napedowych prasy. Komory z wieksza powierzchnia parcia nazywane sa dalej komorami glównymi, a komory o mniejszej po¬ wierzchni parcia — komorami powrotnymi.Urzadzenie hydrauliczne do napedu prasy sklada sie z pompy 51, napedzanej silnikiem 50, przewodu cisnieniowego 52 i przewodu ssacego 53 oraz zbiornika 54, mieszczacego ciecz hydrau¬ liczna i do którego dolaczony jest przewód ssacy 53, Urzadzenie posiada równiez pulpit sterow¬ niczy 55 z piecioma dzwigniami recznymi. Spo¬ sób dzialania kazdego z pieciu poszczególnych napedów opisany bedzie w odniesieniu do na¬ pedu 47, 113 dla stempla 111. Cztery pozostale napedy pracuja w ten sam sposób.Przewód 52 rozgaleziony jest przez rozdzielacz 56 na szesc pojedynczych przewodów cisnienio¬ wych 57, 58, 59, 60, 61 i 62. Przewód 57 dolaczony jest wspólnie do pieciu, niewidocznych na ry¬ sunku, zaworów sterujacych na pulpicie 55. Za¬ wory te moga byc uruchomiane recznie za po¬ moca dzwigni sterujacych 63, 64, 65, 66 i 67 Kazdy z tych zaworów ma trzy polozenia. Np. zawór sterowalny dzwignia 63 laczy przewód cisnieniowy 57 z przewodem 68 lub zamyka prze¬ wód 68, albo laczy przewód 68 z przewodem 73, który przez rozdzielacz 78 laczy sie z bezcisnie¬ niowym przewodem 79, uchodzacym do zbiorni¬ ka 54.Przewód 58 polaczony jest za pomoca zlacza 80 z przewodem 48, a tym samym z komorami po¬ wrotnymi cylindra 47. Komory sa wiec stalepod cisnieniem. Przez zlacze 81 przewód 68 jest polaczony z przewodem 49, a przez to z komora¬ mi glównymi cylindra 47. Jezeli zawór stero¬ wany dzwignia 63 zamyka przewód 68, wówczas tloki 113 sa nieruchome i stempel 111 jest w spoczynku. Gdy zawór laczy przewód 68 z prze¬ wodem cisnieniowym 57, wówczas przewaza cisnienie w komorach glównych cylindra 47 i stempel 111 porusza sie do przodu. Jezeli zawór laczy przewód 68 z bezcisnieniowym przewodem 79, wtedy cisnienie dziala tylko w komorach powrotnych cylindra 47 i stempel 111 przesuwa¬ ny jest ku tylowi.Odpowiednio dzwignie 64, 65, 66 i 67 sluza do uruchamiania pozostalych napedów. Do napedu mniejszego tloka 114 w komorze do prasowania 110 sluzy tlok 120 z cylindrem 82, którego glówna komora polaczona jest z przewodem 69, a jego komora powrotna — z przewodem 59, podczas gdy dzwignia 64 sluzy do sterowania. Rura pro- wadnicza 83 sluzy do oparcia tloka 120. Dzwig¬ nia 65 przez swój zawór steruje napedem zasuwy 119, skladajacym sie z tloka 121 i cylindra 84.Komory tego cylindra sa odpowiednio polaczo¬ ne z przewodami 60 i 70.Do uruchomienia przykrywy 123 sluzy tlok 124 i cylinder 85, który osadzony jest wahliwie za pomoca poprzeczki 86 i czopa 87 w lozysku 88.Komory cylindra 85 polaczone sa przewodami 61 i 71, a do sterowania sluzy zawór, urucho¬ miany dzwignia 66. W podobny sposób dla stempla podsuwajacego 126 i jego tloka 128 prze¬ widziany jest cylinder 89, którego komory po¬ laczone sa przewodami 62 i 72. Do sterowania stempla podsuwajacego sluzy odpowiednio za¬ wór, polaczony z dzwignia 67 na pulpicie 55.Aparaty dodatkowe, nalezace zwykle do urza¬ dzenia hydraulicznego, jak przelewy, zawory zwrotne, zawory nadcisnieniowe, nie sa na ry¬ sunku uwidocznione. Fig. 6, ma za zadanie unaocznic, ze zaleca $ie stasowac oddzielnie i niezaleznie od siebie sterowane napedy dla pieciu ruchomych elementów prasy, aby obslu¬ gujacy mógl opanowac wszystkie powstajace sytuacje. PL