Opublikowano dnia 20 czerwca 1958 r.P.\Tfv JO V A 3r 4 Ur¦•-¦!.; Huientowego j !• ¦'¦k ; »«:*^foUi'"'!3- POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr40883 KL 46 b1, 1/02 Prof- inz, mgr Kazimierz Szawlowski Kraków, Polska Rozrzqd krzywkowy zaworów wypustowych wysokopreznego silnika spalinowego (Diesla) okrelowego9 dwusuwowego, o przelotowym plukaniu cylindrów Patent trwa od dnia 19 maja 1956 r.Rozrzad zaworów silników spalinowych od¬ bywa sie zazwyczaj przy pomocy krzywek, umo¬ cowanych na walku rozrzadczym, napedzanym od walu korbowego przez przekladnie kól ze¬ batych. Dla silników okretowych nawrotnych wal rozrzadczy musi miec podwójne krzywki dla obydwu kierunków obrotów. Nawrót uzys¬ kuje sie przez przesuniecie walu rozrzadczego i skontaktowanie odpowiednich krzywek z rol¬ kami dzwigni, sterujacych zawory.W wielkich silnikach okretowych przesunie¬ cie walu rozrzadczego dokonuje serwotlok pod cisnieniem oleju. Dla wielocylindrowychl jed¬ nostek o rzedowym ukladzie cylindrów sila, przesuwajaca wal rozrzadczy, musi byc szcze¬ gólnie wielka, a mechanizm nawrotu, skladaja¬ cy sie z wielu czesci, jest wyjatkowo ciezkL Poniewaz nawrot obrotów dokonuje sie ze sta¬ nowiska maszynisty i jest on polaczony z roz¬ ruchem silnika, wiec dochodza jeszcze pomoc¬ nicze mechanizmy rozruchowe pneumatyczne lub hydrauliczne, które komplikuja calosc urza¬ dzenia.W silnikach dwusuwowych wolnobieznych o przelotowym plukaniu cylindrów, tj. prze¬ puszczaniu powietrza od szczelin w dolnych czesciach cylindrów przez zawory wypustowe w glowicach, dla nawrotu obrotów nalezy prze¬ stawiac krzywki, napedzajace zawory wypu¬ stowe.Niezaleznosc rozrzadu zaworów wypustowych od kierunku obrotów uzyskuje sie przez stero¬ wanie punktów rozrzadczych w odniesieniu do polozen tloków w cylindrach. W silnikach dwu¬ suwowych o przelotowym plukaniu cylindrów uzyskuje sie taki rozrzad za pomoca krzywek, pozostajacych pod wplywem ruchu wodzików korbowodowych. Takie urzadzenie stosuje, np.wytwórnia Werkspoor w Amsterdamie (Holan- wykonaniu tej wytwórni sa skomplikowane i otrzymuja naped od wahaczy, polaczonych z wodzikami korbowodów. Napedy od tych wa¬ haczy wykorzystuje wytwórnia dla indywidu¬ alnych pomp pluczkowych powietr«aych i pom¬ pek wtryskowych.Tych wad nie posiada rozrzad wedlug wyna¬ lazku, który daje nie tylko niezaleznosc stero¬ wania zaworów wypustowych silników dwusu¬ wowych od irierujaku obrotów, l«ez rfrwnaez mozliwosc doladowania cylindrów swiezym la¬ dunkiem powietrza. A wiec oirzyfl&ujje sie prosty rozrzad i zarazem wieksza moc z cylin¬ drów roboczych silnika.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na ry&unlcu, na który-m £j&. 1 praed&tfiwia pimowy widok rozrzadu z przodu i czesciowo w prze¬ kroju, fig. 2 — odmiane tego urzadzenia rów¬ niez w pionowym widoku z przodu i czesciowym przekroju a lig. 3 szczegól dzwigni napedzaja¬ cej zawory wypustowe w widoku z przodu.Krzywka rozrzadcza, napedzana bezposrednio od wahacza wodzika lub od korby walka roz- rzadczego, sklada sie z dwóch podstawowych cze¬ sci a mianowicie — wlasciwej wahliwej krzywki 1 oraz wydtaizwiej nierterujaoej prowadnicy 2.WahJUwa krzywka 1 jest osadzona na sworz¬ niu w dwu listwach 3 prowadnicy 2. W tych listwach sa lukowe wyciecia 4, wspólsrodkowe z osia obrotu krzywki 1, w których przesuwaja sie kolki 5 wahliwej krzywki. Obydwie listwy 3 prowadnicy 2 obejmuja wiec krzywke 1 i two¬ rza jej oslone. Do kolków 5 sa doczepione spre¬ zyny 5, które lacza elastycznie wahliwa krzyw¬ ke 2 z prowadnica 2. Sprezyny 6 maja zadanie sprowadzanie krzywki 1 po jej wychyleniu do pozycji sterowniczej. Lukowe wyciecia 4 w lis¬ twach 3 ograniczaja przesuniecia kolków 5 w skrajnych polozeniach. Dzialanie rozrzadu za¬ worów wypustowych jest nastepujace: £*0dc£&£ Tiiciau prowadnicy 2 w dói, (w tym czasie tlok w cylindrze silnika idzie'' równiez w dól), krzywka 1 w pozycji sterowniczej zacze¬ pia swoim .garbkiem 7 rolke 8 dzwigni dwura- miennej 9, polaczonej mechanizmami z zawora¬ mi wypustowymi silnika i nastepuje otwarcie tych zaworów. Zawory powinny zaczac otwierac sie pod katem okolo 80 % mierzonym na kole korby silnika przed dolnym martwym poloze¬ niem tloka w cylindrze. Garbek 7 posiada taki profil, ze najwyzsze otwarcie zaworów przypa¬ da o okolo — 15° do 20° przed martwym poloze¬ niem tloka u dolu. A zatem, w martwym po¬ lozeniu dolnym tloka zawory wypustowe sa juz przymkniete, gdyz rolka 8 dzwigni 9 jest juz wówczas na opadajacym luku profilu garbka 5 krzywki I.W ruchu powrotnym prowadnicy 2 rolka 8 •dzwigni 9 naciska na garbek 5, wskutek czego krzywka 1 zaczyna sie wychylac, a garbek 5 za¬ czyna chowac sie miedzy listwy 3 prowadnicy 2.Zawory wypustowe silnika zamykaja sie, gdyz rolka 8 przyjmuje swoje pdem*tne polozenie.Przesuwajaca sie w góre prowadnica 2 a z nia wychylajaca sie. krzywka 1 opuszcza wreszcie rolke 8 1 wówczas sprezyny 6 sprowadzaja krzywke 1 do ponownej pozycji sterowniczej.Z opisanego dzialania wahliwej krzywki wy¬ nika, ze otwarcia i zamkniecia zaworów wy¬ pustowych silnika sa niesymetryczne w odnie¬ sieniu do dolnego martwego polozenia tloka w cylindrze. Zawory wypustowe otwieraja sie pod katem okolo 80° przed martwym poloze¬ niem tloka, zas zamykaja sie zaraz po martwym polozeniu tloka. Poniewaz szczeliny dla wlotu powietrza do cylindra obejmuja u dolu caly obwód cylindra, a ich otwarcia i zamkniecia sa symetryczne w odniesieniu do dolnego martwe¬ go polozenia tloka, (okolo 40° przed i po mar¬ twym polozeniu tloka), wiec po zamknieciu za¬ worów wypustowycii istnieje jeszcze wlot po¬ wietrza przez szczeliny i wskutek tego wlotu cylinder uzyskuje wieksze naladowanie powie¬ trzem, a w rezultacie mozemy wiecej spalic wtrysnietego paliwa i uzyskac wieksza moc z cylindra. Prowadnice 2 napedza korba na wal¬ ku nozrzadczym (korba wstawiona na klinach miedzy okraglymi kryzami') lub wahacz wo¬ dzika korbowodowego.-Odmiana rozrzadu, uwidoczniona na fig. 2, polega na tym, ze krzywka rozrzadcza 10 jest wykonana na wahliwej prowadnicy U, polaczo¬ nej ze ¦stala prowadnica 12 za pomoca sprezyny 13. f*od wahliwa prowadnica 11 jest szeroka rolka 14, która utrzymuje dystans miedzy pro¬ wadnicami i po której przesuwa sie wahliwa prowadnica 11. Dól wahliwej prowadnicy przy koncu posiada lukowe wyciecie o srednicy, od¬ powiadajacej srednicy rolki 14. Otóz jezeli oby¬ dwie prowadnice przesuwaja sie w dól, — sta¬ la — 12 w tulejowatej komorze rurowej i wah¬ liwa — 11 po rolce 14, pod koniec przesuwu, (okolo 80° przed martwym dolnym polozeniem tloka), krzywka 10 nabiega na rolke 15 dwu- ramlennej dzwigni 16 i wskutek tego zawory — 2 —Wpustowe sil!ftlk& Otwieraja sie. Najwieksze Otwarcie zaworów wypustowych, podobnie jak w poprzednio opisanym mechanizmie, przypada przed zwrotnym polozeniem prowadnic (okolo 15° do 20° przed martwym polozeniem dolnym tloka w cylindrze). W chwili najwiekszego otwarcia zaworów wahliwa prowadnica 11 w swoim przesuwie opada .wskutek wyciecia w jej spodzie na rolke 14 i wskutek tego opadniecia, krzywka 10 usuwa sie z pod rolki 15 dwuramien- nej dzwigni 16, a zawory wypustowe zostaja szybko zamkniete.W ruchu powrotnym prowadnic U i 12 rolka 14 naciska na wyciecie w wahliwej prowadnicy, totez dla ulatwienia Wydostania sie rolki 14 z tego wyciecia na linie prosta, wahliwa pro* wadnica 11 posiada spód 17, przesuwny pod napieciem sprezyny 18. Wyciecie jest w tym przesuwnym spodzie, a w pierwszej cliWili ru¬ chu zwrotnego obydwu prowadnic 11 i 12 rolka 14, naciskajac na wyciecie, nieco je przesuwa, po czym wahliwa prowadnica unosi sie i dalsze posuwanie sie na rólce 14 odbywa sie po linii prostej. Sprezyna 13 utrzymuje staly kontakt miedzy spodem wahliwej prowadnicy a rolka;.Ta sprezyna, jak widac z fig. 2, laczy konce obydwu prowadnic 11 i 12.Efekt takiego sterowania otwarc zaworów wypustowych silnika jest analogiczny do po¬ przednio opisanego. Wskutek szybkiego zamknie¬ cia zaworów wypustowych* uzyskuje sie dolado¬ wanie cylindra, a w rezultacie zwiekszenie mocy silnika.Dla bardzo wysokich skoków otwarc zaworów wypustowych wysokosc garbka krzywki 10 wy¬ pada stosunkowo wielka, a zatem dla schowania tego garbka i zamkniecia zaworów wypustowych musialoby wyciecie w spodzie wahliwej pro¬ wadnicy 11 byc stosunkowo wielkie i glebokie.Takie glebokie wyciecie w ruchu powrotnym dawaloby duzy opór przy wydostawaniu sie rolki 14 na prosta bieznie, a wahania prowad¬ nicy 11 bylyby tez duze. Dla unikniecia tego, dzwignia zaworowa, przedstawiona na fig. 3, sklada sie z dwu czesci, a mianowicie stalej 19 i wahliwej 20. Wahliwe ramie 20 z ramieniem stalym 19 jest polaczone sprezynami 21 i opiera sie o wystep 22 stalego ramienia.Otóz w ruchu powrotnym obydwu prowadnic 11 i 12, nie potrzeba aby wahliwa prowadnica przy koncu ruchu w dól opadla do calkowitego usuniecia garbka krzywki 10 z pod rolki 23 wa- hliwego ramienia 20 dla zamkniecia zaworów wypustowych. Jezeli nawet garbek krzywki 10 w ruchu powrotnym prowadnic nieco wystaje i zahaczy rolke 23, zawory wypustowe zamkna sie, gdyz wahliwe ramie 20 usunie rolke 23 z wystajacego garbka krzywki 10. Sprezyny 21 sprowadzaja wahliwe ramie dzwigni 20 do kon¬ taktu z stalym ramieniem 19, opierajac je o wy¬ step 22 stalego ramienia. PL