Wynalazek dotyczy urzadzenia do nadawania ksztaltu i przytrzymywania glowic maszynowo uzwajanych stojanów maszyn elektrycznych, umozliwiajacego latwa wymiane nawinietego stojana w stojaku na nie nawiniety stojan.W celu maszynowego uzwajania stojanów maszyn elektrycznych stosowano dotychczas rózne urzadzenia, w których druty byly przy¬ trzymywane w swym ostatecznym polozeniu az do ukonczenia calego nawijania albo do chwili wykonania poszczególnych grup cewek lub czes¬ ci cewek. Urzadzenia, w których mozliwe jest nawijanie poszczególnych cewek czesciowych albo grup cewek • i które po wykonaniu tych czesci nawojowych musza byc przestawione lub wymienione, sa znane w postaci wzorników i form. Przy wytwarzaniu nawojów jednowar¬ stwowych pietrowych osadzono nieruchomo w osobnych magazynach po obydwu stronach pakietu stójanowego, w ukladzie gwiazdzistym, wsporniki nawojowe, usuwane z glowic dopiero po calkowitym uzwojeniu stojana. Rozmieszczenie poszczególnych grup cewek w róznych plaszczy¬ znach bylo mozliwe dzieki temu, ze np. druty pierwszej plaszczyzny nawijano na osobnych blachach wspornikowych, a druty drugiej plasz¬ czyzny byly przytrzymywane przez wsporniki nawojowe. Wymiana nawinietego stojana na stojan nie nawiniety byla jednak klopotliwa, a usuwanie i wkladanie maszynowe wsporników moglo byc dokonywane tylko za pomoca skom¬ plikowanych urzadzen.Przedmiotem wynalazku jest dalsze rozwi¬ niecie takich magazynów, których wspomifci mozna usuwac dopiero po calkowitym nawinie¬ ciu stojana. Celem wynalazku jest dokonywa-nie wymiany nawinietego stojana w stojaku na nie nawiniety stojan w sposób mozliwie prosty Wedlug wynalazku wsporniki umieszcza sie w' magazynach obrotowo tak, ze po nawinieciu stojana moga byc wychylane w przeciwnym osiowym kierunku wzgledem pakietu stojana poza zewnetrzna srednice glowic. W celu wspie¬ rania ruchu wychylnego, w przegubach wspor¬ ników przewidziane sa sprezyny. Osadzanie wsporników w magazynie moze byc najkorzyst¬ niej dokonywane za pomoca drutu. Równoczes¬ nie drut ten sluzy do ulozyskowania tarcz zeba¬ tych, które moga byc przekrecone za pomoca • osadzonego w magazynie pierscienia nagwinto¬ wanego, dzieki czemu wsporniki przed rozpo¬ czeciem nawijania daja sie doprowadzic do nor¬ malnego polozenia wbrew dzialaniu sprezyn.Cale urzadzenie magazynowe mozna wyko¬ nac nieduzym nakladem, jesli wszystkie wspor¬ niki maja ten sam ksztalt. Potrzebne sa wtedy blachy wspornikowe, aby umozliwic rozmiesz¬ czenie polaczen czolowych w kilku plaszczyz¬ nach, zwlaszcza w dwóch plaszczyznach. Blachy te trzeba usunac przed wychyleniem wsporni¬ ków. Moze to odbywac sie automatycznie za pomoca osobnych chwytaków. Wedlug wyna¬ lazku, obrotowe ulozyskowanie wsporników nie ogranicza sie do opisanego urzadzenia z blacha¬ mi wspornikowymi, lecz dotyczy równiez innych urzadzen, w których usuwanie wsporników jest wymagane dopiero po dokonaniu nawiniecia stojana.Urzadzenie wedlug wynalazku uwidocznione na fig. 1 rysunku.Majacy byc nawiniety pakiet stojanowy 1 uje¬ ty za centrujace krawedzie plaszcza 2, umieszcza sie w magazynach 3 i 4, po czym zamocowuje sie go za pomoca bagnetowego pierscienia 5.Umocowanie stojanów o róznej ^szerokosci umo¬ zliwia wymienny pierscien 5. Magazyny 3 i 4 sa osadzone przesuwnie na kadlubie maszynowym • 6. Miedzy magazynami 3 wzglednie 4, a pier¬ scieniami 7 przewidziane sa nagwintowane obro¬ towo pierscienie 8, za pomoca których urucho¬ miane byc moga tarcze zebate 9. Tarcze zebate 9 i wsporniki 10 sa obrotowo ulozyskowane w magazynach 3 i 4 za pomoca drutów 11.W przegubach wsporników 10 przewidziane sa sprezyny 12 w celu wspierania ruchu wychylne¬ go tych wsporników. Kilka wspornikowych blach 13, rozmieszczonych na obwodzie jest nasunie¬ tych na wsporniki tak, aby czolowe polaczenia uzwojenia mogly byc rozmieszczone w dwóch plaszczyznach. Podstawka 15 sluzy do zdejmo¬ wania i przytrzymywania pakietu stojanowego.Na fig. 2 uwidoczniony jest wspornik 10, na fig. 3 — tarcza zebata 9, a na fig. 4 — sprezyna 12.Jesli przeznaczony do uzwojenia stojan ma byc wlozony do stojaka, wsporniki zajmuja na razie polozenie, wkazane na rysunku linia prze¬ rywana. Magazyny sa odsuniete od siebie nieco dalej, anizeli uwidoczniono na fig. 1. Przez przekrecenie nagwintowanych pierscieni, wspor¬ niki sa doprowadzane do normalnego polozenia za pomoca tarcz zebatych, wbrew dzialaniu sprezyn.Nastepnie wklada sie pakiet stojanowy i za¬ kleszcza sie go miedzy magazynami za pomoca pierscienia bagnetowego. Przed zakonczeniem nawijania tarcze zebate winny byc z powrotem przekrecone za pomoca nagwintowanych pier¬ scieni, aby nie uniemozliwic ruchu wychylnego wsporników po dokonaniu uzwojenia stojana.Po wsunieciu blach wspornikowych na wspor¬ niki, wklada sie uzwojenie za pomoca specjal¬ nych prowadników drutu. Zasada dzialania tych prowadników moze byc przy tym dowolna; na ogól drut jest prowadzony za pomoca ramion, znanych juz w róznych wykonaniach i wklada¬ ny do rowków i do urzadzenia podtrzymujacego polaczenia czolowe.Po dokonaniu uzwojenia stojana, przed ru¬ chem wychylnym wsporników trzeba najpierw usunac blachy wspornikowe. Moze to byc do¬ konane automatycznie w ten sposób, ze specjal¬ ne chwytaki laczy sie odpowiednio z blachami wspornikowymi, które wtedy blachy te wycia¬ gaja z glowic w kierunku bocznym wzgledem pakietu stojanowego. Na fig. 1 jest tego rodza¬ ju chwytak 14 uwidoczniony. Usuwanie blach wspornikowych moze byc tez dokonane recznie za pomoca kleszczy. Przy ruchu magazynów w przeciwnym, osiowym kierunku, wzgledem pa¬ kietu stojanowego, przy wlasciwym ksztalcie wsporników i wlasciwie polozonym punkcie ich obrotu, wsporniki sa wychylane poza zewnetrz¬ na srednice glowic, przy czym sprezyny wydat¬ nie wspieraja ruch wychylny. Uwolniony od wsporników stojan zostaje przyjety przez pod¬ stawe 1'5 i moze byc wtedy wymieniony na nie nawiniety stojan. — 2 — PL