Opublikowano dnia 1 kwietnia 1958 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Zte z 4^/co Nr40840 ffl, 31 c, ?6/01 Eugeniusz Kaminski Warszawa, Polska Janusz Krawczyk Lódz, Polska Andrzej Petrykowski Warszawa, Polska Kazimierz Pilawski Warszawa, Polska Stefan Porazinski Warszawa, Polska Sposób wyrobu form do odlewania wtryskowego przedmiotów o skomplikowanych ksztaltach i duzej dokladnosci z tworzyw termoplastycznych i termoutwardzalnych Patent trwa od dnia 30 kwietnia 1957 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób wyrobu twarzanie przy pomocy tych form przedmiotów form do odlewania wtryskowego przedmiotów o skomplikowanych ksztaltach i duzej doklad- o skomplikowanych ksztaltach i duzej doklad- nosci- Do wykonania takich form konieczne jest nosci z tworzyw termoplastycznych i termo- Posiadanie specjalnych obrabiarek i narzedzi, utwardzalnych. jak np' koPiarek' frezerek, przeciagaczy itp.Szczególne trudnosci i duze koszty powstaja Wykonanie form do wtrysku tworzyw sztucz- przy wykonywaniu form do wtrysku kól zeba- nych termoplastycznych oraz form do prasowa- tych z gotowym uzebieniem, zwlaszcza . w tym nia tworzyw termoutwardzalnych jest kosztowne przypadku material uzyty do wyrobu formy wi- i skomplikowane, zwlaszcza jezeli chodzi o wy- nien byc twardy i odporny na scieranie.Zasadnicza trudnosc przy wyrobie wspomnia¬ nych form stanowi koniecznosc wykonania przy¬ najmniej dwóch Tyklaftek gniazda formy o duzej wielkesci w celu (Jokonania próbnych wtrysków i ustalenia na tej drodze korekcji wkladki dla uwzglednienia zmiennego dla kazdego wyrobu skurczu samego tworzywa. Poniewaz dokladne formy wykonuje sie dotychczas za pomoca spec¬ jalnie do tego celu przystosowanych przeciaga- czy, inne bowiem sposoby, jak np. nacinanie form na dlutownicy, nie pozwalaja uzyskac potrzebnej dokladnosci, przeto dla wykonania jednej wlasciwej formy, zapewniajacej np. otrzy¬ manie kola zebatego scisle odpowiadajacego rysunkowi, konieczne jest zastosowanie co naj¬ mniej dwóch kosztownych przeciagaczy.Niedogodnosci te usuwa sposób wedlug wy¬ nalazku, który odznaczajac sie prostota i tanio¬ scia zapewnia jednoczesnie duza dokladnosc i trwalosc wytwarzanych form. Polega on za¬ sadniczo na natryskiwaniu przy wyrobie formy metalu na wzorcowy model przedmiotu, maja¬ cego byc wytwarzanym za pomoca tej formy po uprzednim pokryciu tego modelu warstwa ochronna, zapobiegajaca przywieraniu tego me¬ talu do modelu wzorcowego; zeszlifowuje sie nastepnie ten metal na zadana szerokosc wienca i srednice wymagana dla formy, po czym z tak przygotowanej wkladki wyciska sie wspomniany model wzorcowy, otrzymujac gotowa forme o dowolnie skomplikowanym obrysiu.W celu bardziej dokladnego wyjasnienia isto¬ ty sposobu wedlug wynalazku podano ponizej, tytulem przykladu, kolejne czynnosci, jakie na¬ lezy wykonac przy wyrobie formy do odlewania kól zebatych.Z poczatku za pomoca zwyklych narzedzi wykonuje sie dokladne kolo zebate wzorcowe, scisle odpowiadajace danemu rysunkowi, lecz o wiekszej szerokosci jego wienca. Nastepnie na to kolo wzorcowe nanosi sie przez zanurzenie lub smarowanie powloke z materialu zapobie¬ gajacego przywieraniu do tego kola metalu natryskiwanego zaraz potem na ten wzorzec.Warstwe ochronna stanowi dowolny tluszcz lub olej maszynowy albo tez olej sylikonowy. Na tak przygotowane wzorcowe kolo zebate natrys¬ kuje sie warstwe metalu na grubosc zapewnia¬ jaca dostateczna wytrzymalosc wkladki przy umieszczaniu jej w formie. Jako metal natrys¬ kowy najlepiej jest stosowac stal weglowa, lub stopowa o wiekszej zawartosci wegla, gdyz war¬ stwa V tego Todzaju stali wykazuje twardosc okolo 40 HRc, co zapewnia duza trwalosc formy.Tak wykonana wkladke poddaje sie szlifowaniu, zeszlifowujac metal natryskany na kólko wzor¬ cowe na grubosc równa szerokosci wienca kola odlewanego w tej formie i na srednice wyma¬ gana dla posiadanej formy, po czym z tej goto¬ wej juz wkladki wyciska sie wspomniane zebate kólko wzorcowe.W przypadku, gdy skurcz miesci sie w gra¬ nicach tolerancji skurczu gotowego wyrobu, po¬ wyzej opisana wkladka moze juz byc^ stosowana jako gotowa forma, w przeciwnym natomiast razie nalezy wykonac próbny wtrysk w celu usta¬ lenia skurczu i dokonania korekcji kólka wzor¬ cowego. Na podstawie danych uzyskanych po tym próbnym wtrysku poprawia sie odpowiednio wspomniane kolo wzorcowe, uwzgledniajac usta¬ lony uprzednio skurcz i nadajac (temu kolu sze¬ rokosc wieksza ód przewidzianej konstrukcyjnie, po czym postepuje sie ponownie tak, jak podano juz powyzej, stosujac to poprawione zebate kólko wzorcowe. PL PL