Opublikowano dnia 21 sierpnia 1958 r. «** ^ i£* i !3 L - ^- •- Mi r*.^- r^. |ftfc.ilt*?r l ¦^y.^j**L POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40733 KI. 42 p, 4 Katowickie Przedsiebiorstwo Transportowe Budownictwa Przemyslowego *) Katowice, Polska Reduktor napedu liczników pojazdów samochodowych Patent trwa od dnia 7 sierpnia 1956 r.Przedmiotem wynalazku jest dwukierunkowy reduktor napedu liczników pojazdów samochodo¬ wych.Dotychczas stosowana do napedu liczników po¬ jazdów samochodowych linka elastyczna, ulega¬ jaca czesto zerwaniu, wzglednie bez wiekszych trudnosci umyslnie uszkadzana, nie zapewniala w pelni sprawnego dzialania licznika w pojez¬ dzie. Stosowanie linki dio napedu liczników po¬ jazdów samochodowych uniemozliwialo nadto rejestrowanie przez licznik kilometrów przeje¬ chanych przez pojazd samochodowy na wstecz¬ nym biegu.Istota wynalazku jest zastosowanie do napedu liczników pojazdów samochodowych w miejsce linki elastycznej zlacza sztywnego, napedzanego z dwukierunkowego reduktora, posiadajacego sa¬ moczynne urzadzenie zabezpieczajace wlasciwy kierunek obrotów napedu kilometromierzy oraz nieprzerwane ich dzialanie równiez w przypadku poruszania sie pojazdu na wstecznym biegu.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Witold Florczak.Reduktor dwukierunkowy wedlug wynalazku usuwa calkowicie szkodliwe skutki rwania sie elastycznych linek napedowych liczników i lik¬ widuje koszty wynikle z koniecznosci ich wymia¬ ny lub poprawy, bowiem posiada w miejsce linki elastycznej sztywny pret do napedu licznika oraz urzadzenie pozwalajace na niezmienne dzialanie licznika kilometrowego przy ruchu pojazdu do tylu.Reduktor dwukierunkowy wedlug wynalazku zostal przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 uwidacznia jego przekrój podluzny, fig. 2 — przekrój poprzeczny wodnoibieigu, fig. 3 zas — schemat polaczenia reduktora z ukladem nape¬ dowym pojazdlu.Reduktor wedlug, wynalazku sklada sie z ka¬ dluba / zamknietego pokrywa 13, w którym umieszczone sa na lozyskach slizgowych trzy waffld: wolnobiegu 17, sprzeglowy lSt oraz posred¬ niczacy 19. Na walkach tych osadzone sa czolowe kola zebate, przy czym na walku wotoobiegu 17 jest umieszczony lozyskowo na tulei 8 wolnotoieg kulowy 6 tkwiacy we wnetrzu kola zebatego 7, na walku posredniczacym umieszczone sa sztywnokolt 2 i 2Q;& ni w£ll|l sprzegowym 15 kolo /#.Pomiedzy So^erii 7*a kolem 2 umieszczone jest na czopie i zazebione z nimi kolo rewersowe 3.Walek sprzeglowy 15 wsparty jest za pomoca czo¬ pa 9 o walek wolnobiegu 17 i sprzezony z nim jednokierunkowym, klowo-zebatkowym sprzeg¬ lem czolowym 10, którego tarczki sa dociskane do siebie za pomoca srubowej sprezyny oporowo- idociskowej 11, umieszczonej pomiedzy wewnetrz¬ na czescia jedlnej z tarczek a tuleja wisporcza sprzegielka 12. Do napedu reduktora sluzy umie¬ szczone na zewnatrz jego korpusu stozkowe kolo zebate 4, polaczone z walkiem 17 zsl pomoca klowego zlacza 5. Do polaczenia reduktora z licz¬ nikiem sluzy sztywny pret napedowy umocowa¬ ny w otworze 16 o kwadratowym przekroju, znajdujacym sie w wychodzacym na zewnatrz korpusu redaktora koncu walka 15. Wolmobieg kulowy 6 wylacza sie samoczynnie przy ruchu pojazdu do tylu i sprzega kolo 7 z walkiem 17.Sprzeglo 10 posiada tarczki o zebach skosnych, daijacych zazebianie jednokierunkowe, tj. przy zgodnym kierunkowo ruchu obu walków 17 i 15 w czasie pojazdu do przodu, a w przypadku ru¬ chu pojazdu do tylu, bedac w ruchu do siebie przeciwnym, slizgaja sie po swej powierzchni, rozdzielajac tym samym oba walki. Sliziganie sie tarczek sprzegla wymaga cofania sie jednej jego tarczki na odleglosc równa wysokosci umieszczo¬ nych na niej zebów. Takie cofanie tarczki umozli¬ wia sprezyna oporowo-dociskowa // oraz tuleja wislporcza 12.Przebieg dzialania reduktora opisano ponizej.Przy ruchu pojazdu do przodu stozkowe kolo ze¬ bate 4 do napedu reduktora zostaje wprawione w ruch wskutek pracy zespolów ukladu naped- wego pojazdu. Ruch ten zostaje przeniesiony przez zlacze klowe 5 na walek wolnobiegu 17 oraz na walek sprzegowy 15, które zespolone sa ze soba czopem lozyskujacym 9 oraz jednokierunkowym, klowó-zebatkowym sprzeglem czolowym 10, osa¬ dzonym na tulei wsporczej 12, a sprzeganym dzialaniem sprezyny oporcwo-dociskowej //.Ruch walka sprzeglowego 15 zostaje przeniesio¬ ny na koncówke wielcfclinowa preta napedowego licznika (na rysunku nie uwidoczniony) poprzez kwadratowego przekroju zlacze wnekowe 16.,W tym czasie kolo zebate 18 walka 15 obraca sie w zgodnym z nini kierunku. Przez stale zazebie¬ nie kola 18 z kolem 20, walek posredni 19 otrzy¬ muje ruch odwrotny, a wraz z nim kolo zebate 2, które z kolei wprawia w obrót kierunkowo zgod¬ ny z ruchem walków 17 i 15 rewersowe kolo ze¬ bate 3, a poprzez to kolo w ruch odwrotny kolo zebate 7 wolnobiegu. Ruch przeciwbiezny kola 7 wolnobiegu w stosunku do ruchu walków 17 i 15 umozliwia tuleja slizgowa 8, przy czym wolnobieg kulowy 6 znajduje sie w tym czasie w obroto¬ wym ruchu jalowym.Pzy ruchu pojazdu do tylu ruch obrotowy kola stozkowego 4, uzyskany jak poprzednio, jest skie¬ rowany w kierunku przeciwnym poprzez zlacze klowe 5 na calosc ukladu walków pednych i kól zebatych reduktora. Uzyskany wskutek tego przeciwny ruch walka wolno-blegu 17 oraz osa¬ dzonych na nim wystepów kleszczacych wolno¬ biegu kulowego 8 powoduje natychmiastowe wy¬ laczenie wolnobiegu wskutek skleszczenia jego klinów kulkowych z wewnetrzna powierzchnia obwodowa kola zebatego 7 wolnobiegu. Kolo ko¬ ronowe 7 zniajdiujace sie przez moment w ruchu przeciwbieznym, zostaje samoczynnie zatrzyma¬ ne, a poprzez nie caly uklad przeniesienia 3-2- 19-20-18-15-16 z tym jednakze, ze natychmiast rozpoczyna przeciwny ruch obrotowy, przy czym kolo 3 zapewni ukladowi przeniesienia 2-19-20- 18-15-16 identyczny kierunek obrotów jak przy ruchu pojazdu do przodu, czyli ze zapewni nie¬ zmiennosc kierunku obrotów walka sprzeglowe¬ go 15, ¦ a zatem i kierunku napedu licznika po¬ jazdu. PL