2- ? * Opublikowano dnia 27 stycznia 1958 r. trOl "% - - 'ilowego POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40607 KI. 42 g, 2/03 Wytwórnia Wyrobóiu Plastycznych „Piast" *) Warszawa, Polska Czujnik do lermoregulocii Patent trwa od dnia 6 lutego 1957 r.Przedmiotem wynalazku jest czujnik sluzacy do regulacji i utrzymania temperatury grzania na okreslonym poziomie.Budowa znanych czujników do termoregula- cji polega na wykorzystaniu wspólczynników rozszerzalnosci cieplnej takich materialów, jak bimetale, ciecze i gazy, badz opiera sie na za¬ sadzie przyrzadów z termoelementami.Budowa czujnika wedlug wynalazku jest oparta na zasadzie róznicy wspólczynników rozszerzalnosci cieplnej zestawu dwóch ele¬ mentów znanych metali w polaczeniu z prze¬ kladniami przeniesienia mechanicznego. Czuj¬ nik wedlug wynalazku pozwala na utrzymanie okreslonego poziomu temperatury z dokladnos¬ cia do 1—2°C. Jest to mozliwe dzieki zasto¬ sowaniu zespolu wielostopniowych przekladni mechanicznych.Uklad schematyczny czujnika wedlug wyna¬ lazku jest przedstawiony na rysunku.Czujnik sklada sie z elementu grzejnego, tj.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Witalis Rynkiewicz. zestawu dwóch metali o duzej róznicy wspól¬ czynników rozszerzalnosci cieplnej, np. z gru- bosciennej toczonej rurki aluminiowej a, oraz wewnatrz niej umieszczonego rdzenia stalowe¬ go b, który jednym swym koncem jest zamo¬ cowany na stale z dolnym koncem rurki a za pomoca trzpieni 112. Rurka i rdzen moga po¬ siadac dowolna dlugosc. Zestaw ten jest wysta¬ wiony na dzialanie temperatury, która czujnik ma regulowac. Pod wplywem dzialania tem¬ peratury obydwa elementy rozgrzewaja sie i wskutek róznej rozszerzalnosci cieplnej jeden z nich wydluza sie wiecej (rurka aluminiowa), a drugi mniej (rdzen stalowy). W rezultacie swobodne konce (nie polaczone ze soba) rur¬ ki a i rdzenia b daja róznice dlugosci, która za pomoca jedno, dwu lub wielostopniowej przekladni mechanicznej jest dowolnie uwielo- krotniana, co daje dostateczny stopien czulos¬ ci czujnika.Pozostalymi elementami czujnika sa dwura- mienne dzwignie c i d, które na stykach wyj¬ sciowych e, zaleznie od dlugosci ramion po¬ szczególnych dzwigni, daja wielokrotne po-wiekszenie róznicy wydluzenia liniowego rurki a w stosunku do rdzenia b lub odwrotnie. Je¬ den ze styków wyjsciowych e (na rysunku — górny) poprzez obudowe przyrzadu jest zwiaza¬ ny z górnym koncem rurki aluminiowej a, dru¬ gi styk natomiast (na rysunku — dolny) — poprzez przekladnie dic jest polaczony z wol¬ nym koncem (górnym) rdzenia stalowego b.Przyjeta przykladowo dlugosc rurki i rdze¬ nia, przy zastosowanych przekladniach obu dzwigni w stosunku 1:24 i temperaturze zalo¬ zonej 100°C, w wyniku daje na stykach robo¬ czych e okolo 2,0 mm rozwarcia styków, uwzgledniajac w tym odchylenie zachodzacych wyrównan temperatury w calej konstrukcji czujnika.Regulowanie temperatury za pomoca czujni¬ ka wedlug wynalazku odbywa sie w ten spo¬ sób, ze rurka a z umieszczonym wewnatrz rdzeniem b jest umieszczona w korpusie grzej¬ nika, np. elektrycznego, którego temperature ma regulowac. Styki e sa wlaczone szeregowo w obwód pradu grzejnego za pomoca izolowa¬ nych przewodów 5.Ustawienie czujnika wedlug wynalazku od¬ bywa sie za pomoca regulatora srubowego 3, zakonczonego jednym ze styków e. Regulator 3 przez pokrecenie go, to zbliza, to oddala je¬ den styk e od drugiego, gdyz jest on poprzez obudowe 4 polaczony z rurka a.Chcac ustawic czujnik tak, aby utrzymywal stale, np. temperature 200°C, nalezy ogrzac do 200°C polaczone ze soba elementy, to jest rur¬ ke a i rdzen b, a nastepnie pokrecajac regula¬ torem srubowym 3 ustawic wzgledem siebie styki e tak, aby dawaly najlzejszy osiagalny docisk, wystarczajacy do przeplywu przez nie pradu elektrycznego'. Wówczas po umieszczeniu czujnika w urzadzeniu grzejnym, przy mini¬ malnym przekroczeniu wzwyz temperatury po¬ nad 200°C, styki e sie rozwieraja i przerywaja doplyw pradu do urzadzenia grzejnego, nato¬ miast kiedy temperatura urzadzenia grzejnego spadnie nieco ponizej 200°C styki sie zwieraja i prad doplywa do urzadzenia grzejnego, wy¬ równujac temperature urzadzenia do 200fC. PL