Opublikowano dnia 23 grudnia 1957 r. (rOU 9 '/» POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40505 KI. 42 c, 24/01 Poznanskie Zjednoczenie Budownictwa Przemyslu Drobnego *) Przedsiebiorstwo Panstwowe Poznan, Polska Libela Patent trwa od dnia 28 marca 1957 r.Przedmiotem wynalazku jest libela nadajaca sie do dokladnego okreslenia poziomu stosun¬ kowo dlugiego odcinka, na przyklad niwelo¬ wanego terenu, wznoszonego muru, stawianej konstrukcji i tym podobnych prac ziemnych i budowlanych.Libela wedlug wynalazku wyróznia sie tym, ze posiada celowo wykonane urzadzenie uchwy¬ towe z osadzona na nim libela, przy czym jest ono wyposazone w beben do nawijania lekkiej struny o duzej wytrzymalosci na rozerwanie tak ze po jej napieciu nie wykazuje ona zad¬ nego zwisu przy stosunkowo dlugich odcinkach, których poziomx chce sie skontrolowac.Libela wedlug wynalazku jest zaopatrzona w strune z zylki nylonowej, stylonowej lub po¬ dobnej o nieduzym ciezarze wlasnym, a duzej elastycznosci i wytrzymalosci na rozerwanie, przez co zylke taka mozna silnie naciagac *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa Wlodzimierz Hoff¬ mann, Teodor Liersch i Teodor Nowak. i uzyskiwac proste linie, praktycznie bez zwi¬ su na odcinkach ponad 20-metrowych.Libela wedlug wynalazku jest uwidoczniona przykladowo na rysunku, którego fig. 1 przed¬ stawia libele w widoku z góry, a fig. 2 — li- bele w widoku z boku.Libela wedlug wynalazku posiada osadzony na ramie 1 beben 2 do nawijania struny 14 w postaci zylki stylonowej lub nylonowej, przy czym zylka ta jest wyprowadzona z ramy 1 po¬ przez otwór dlawikowy 9 i zakonczona kólkiem 10. Beben 2 jest obracany za pomoca korbki 3 osadzonej wychylnie w swym uchwycie tak, ze przez przerzucenie korbki w polozenie 3' sluzy ona równiez do zatrzymywania kolowrotka.Otwór dlawikowy 9 struny posiada krazek z materialu elastycznego i podatnego, na przy¬ klad z gumy, który moze byc sciskany sruba 13, powodujaca zmniejszenie sie srednicy otwo¬ ru i scisniecie struny nylonowej, usuwajac ja¬ kikolwiek niepozadany luz. Rama 1 posiada jarzmo 7 wychylnie osadzone, zakonczone racz¬ ka uchwytowa 8, przy czym na osi bebna 2 jestesadzona obrotowo tarcza 4 z podzialka kato- W\# do ta) tarcor jest przytwierdzona libela 5, której *achyl«iie Wzgladem punktu zerowego - tarczy katowej 4 mozna wyregulowac w malych granicach za pomoca srubek 11. W ramie 1 jest osadzona zapadka 6, sluzaca do unieruchamia¬ nia tarczy 4 w pozadanym polozeniu. Rama 1 oraz jarzmo 7 i uchwyt 8, sluzace do napreze¬ nia wysunietej struny, wykonac mozna z lek¬ kiego metalu, np. aluminium, przy czym libela wedlug wynalazku moze sluzyc do wyznaczania poziomu, wszelkich nachylen i pionu w zalez¬ nosci od potrzeby.Przy wyznaczaniu poziomu wzglednie prze¬ noszeniu tak zwanego reperu, tarcze z podzial¬ ka 4 ustawia sie tak, ze zero znajduje sie w miejscu zapadki 6, jak to przedstawia fig. 2, nastepnie po otworzeniu korby, to znaczy prze¬ stawieniu jej z polozenia 3* w polozenie 3 (fig. i), rozwija sie strune na_zadana dlugosc, ciag¬ nac kólkiem 10 i przytrzymuje sie ja na pun¬ kcie wysokosciowym, napinajac strune przez ciagniecie za uchwyt 8f który podnosi sie wzgle¬ dnie opuszcza tak, aby oczko libeli wskazywalo poziom. Polozenie struny u wylotu dlawika wskazuje te sama wysokosc co poczatek struny.Chcac zbadac pion, tarcze 4 obraca sie o 90° wraz z libela 5, zatrzymujac ja zapadka 6 w polozeniu oznaczonym na tarczy liczba 90- i ciagnac strune ku dolowi górny operator tak nastawia raczke, by uzyskac ciagla linie, a pe¬ cherzyk w libeli przyjal wlasciwe polozenie.Jak juz na wstepie zaznaczono, zastosowanie tak wykonanej libeli jest bardzo szerokie, za¬ równo przy przenoszeniu punktów wysokoscio¬ wych na budowie, sprawdzaniu poziomów i pio¬ nów murów, zastepuje bowiem dlugie i ciezkie laty oraz poziomnice, przy czym moze równiez sluzyc do oznaczania spadów przy ukladaniu rur kanalizacyjnych, wyznaczaniu skarp przy robotach ziemnych, jak równiez spadów przy robotach drogowych, a przy mniejszych robo¬ tach niwelacyjnych moze zastepowac niwelator optyczny. Obsluga libeli jest bardzo prosta, nie wymaga zadnych kwalifikacji i zaoszczedza duzo czasu, a dzieki malym rozmiarom i malej wadze jest bardzo praktyczna w przenoszeniu i daje sie schowac do kieszeni. PL