Dotychczas znane maszyny do spa¬ wania szwów dzialaja za posrednictwem elektrodo w krazkowych, uruchamianych recznie lub za posrednictwem napedu motorowego, który to sposób pracy po¬ woduje rozmaite wady. Materjal, znaj¬ dujacy sie pod krazkiem w goracym plastycznym stanie, dziala, idac za sila styczna krazka, jako strefa przenoszaca sile tak, ze przy perturbacjach w ruchu posuwowym materjal zostaje wyrwany ze szwu w ksztalcie brózd. Wyrwany materjal osiada na krazku spawajacym i wywoluje przy najblizszym obiegu prze¬ palenie szwu. Oprócz tego materjal od¬ chodzacy ztylu krazka spawajacego znaj¬ duje sie jeszcze w stanie rozzarzonym, a wiec nie posiada wcale wytrzymalosci.Wskutek napiec w materjale szew zo¬ staje czesto natychmiast po spojeniu zno¬ wu rozerwany. Jezeli na materjale znaj¬ duje sie chocby tylko cienka warstewka tlenu, to warstewka ta topi sie zwlaszcza przy zelazie. Warstewka tlenu dziala wówczas na podobienstwo smaru miedzy krazkiem i materjalem i powoduje sli¬ zganie sie krazka oraz wyrywanie gora¬ cego materjalu ze strefy szwu. Wskutek tych wad spawanie blach starym sposo¬ bem jest znacznie utrudnione. Zwlaszcza zas spawanie blach o grubosci wiekszej niz 1 mm bylo w ciaglym toku pracy mozliwem tylko pod warunkiem czystosci powierzchni materjalu i krazków, co moglo byc wykonane tylko zrzadka.Obecny wynalazek usuwa braki uzy¬ wanego dotychczas spawania szwów7 za posrednictwem elektrodów krazkowych.Sposób dzialania jest nastepujacy: Elektroda krazkowa posuwa sie sko-kami w ten sposób, ze albo materjal zo¬ staje przesuwany skokami miedzy kraz¬ kami, albo przy spajaniu miedzy elek¬ troda w ksztalcie rogu oraz elektroda krazkowa ta pierwsza jest posuwana sko¬ kami, albo wreszcie, przy zastosowa¬ niu krazka wedrujacego na elektrodzie w ksztalcie rogu, ten pierwszy posuwa sie skokami. Przesuw skokami odbywa sie w nastepujacy sposób: Krazek otrzymuje krótkie pchniecie tak, ze toczy sie naprzód na pewna od¬ leglosc, okreslona przez grubosc mate- rjalu. Po przebiezeniu tej drogi krazek staje nieruchomo, i wówczas na poczatku tej pauzy zostaje wlaczony prad spawa¬ jacy. Wskutek tego czesc szwu, znaj¬ dujaca sie pod krazkiem, zostaje na¬ grzana do spawalnosci tak, ze szew przez cisnienie krazka zostaje spojony, poczem prad spawajacy zostaje wylaczony auto¬ matycznie. Zanim teraz nastapi nowy posuw krazka, ostatni spoczywa jeszcze krótka chwile na tylko co spojonem miejscu, azeby spojenie pod cisnieniem oraz przez odpowiednie cieplo przez ostudzana woda elektrode zostalo o tyle ostudzonem, ze osiaga niezbedna wytrzy¬ malosc, by nie byc rozerwanem po opusz¬ czeniu strefy spawajacej, wskutek napre¬ zen w materjale.Ten sposób roboty posiada nastepu¬ jace zalety: Poniewaz przed osiagnieciem stanu spawalnosci plastycznej zadna sila styczna nie przenosi sie na materjal, lecz, dopóki materjal jest spawalnie goracy, elektroda spoczywa w odpowiedniem miejscu, prze¬ to wyrywanie materjalu ze szwu jest Usuniete. Poniewaz szew opuszcza strefe swego tworzenia sie w stanie stwardnia¬ lym, przeto nie moze byc rozerwany przez rozsuniecie lub inne natezenia.Ochladzanie kazdorazowo spojonej dlugosci szwu pod spoczywajaca elek¬ troda, a wiec przy czesciowem niedo¬ puszczeniu powietrza, powoduje bardzo nieznaczne utlenienie szwu; wskutek tego wedlug niniejszego sposobu mozna nie- tylko spawac bez zarzutu utleniona silnie blache, lecz równiez mozna po spojonych juz szwach przesuwac elektrode, nie oba¬ wiajac sie przepalenia. To jest bardzo wazne przy spawaniu szwów pierscie¬ niowych, gdzie taki powtórny przesuw jest nieunikniony, i co przy dawnych spo¬ sobach wywolywalo zwykle przepalenie szwu na miejscach dotknietych przez powtórny przesuw.Zwlaszcza zas sposób ten nadaje sie do zupelnie pewnego spawania blach grubszych od I-go mm przez jednora¬ zowy tylko przesuw elektrodów, ponie¬ waz rozrywanie sie tylko co spojonego szwu, jakie mialo miejsce przy poprzed¬ nich sposobach spawania tych blach wsku¬ tek kurczenia sie, niema wiecej miejsca, raczej szew juz zaraz za krazkiem po¬ siada calkowita moc.Na zalaczonym rysunku jest przedsta¬ wiony schematycznie przyklad sposobu wykonania wynalazku.Wedlug fig. 1 i 2 krazek jest prze¬ suwany skokami za posrednictwem kola zaporowego 2 i hamulczyka 3. Hamul- czyk otrzymuje ruch od mimosrodu 4 za posrednictwem zlaczki 5. Punkt zacze¬ pienia zlaczki moze byc mniej lub wie¬ cej przesuwany za posrednictwem preta 6 oraz sruby 7 w kierunku promieniowym wzgledem punktu wahan walu 8, na którym znajduje sie hamulczyk, tak, ze posuw moze byc nastawiony zmiennie o calkowite czesci podzialu zebów.Fig. 3 przedstawia przyklad wykona¬ nia ruchu wlaczeniowego i zaporowego.W tym wypadku zlaczka 5 jest prze- stawialna w kierunku dlugosci i posiada pewien nastawialny skok martwy (jalo¬ wy), regulowany przez przestawienie na¬ kretki 9.Wskutek przesuwu zlaczki zostaje zamkjiiety za posrednictwem styku zlacz¬ kowego 10—11 przy ruchu jalowym ha- mulczyka prad spawajacy. Przy tern urza¬ dzeniu mozna przez zwiekszenie mar¬ twego skoku zwiekszyc okres spoczynku w porównaniu z okresem posuwu tak, ze przy jednakowej szybkosci obrotu walu glównego dla trwania spawania w spo¬ czynku ma sie do rozporzadzenia mniejszy lub wiekszy czas. PL