Opublikowano dnia 7 stycznia 1958 r.IUl SD BIBLIOTEKAj * w POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40271 Inz. mgr Ernest Noiuak Chorzów, Polska Sposób zabezpieczania przeciwpozarowego i klimatyzacji wyrobisk górniczych oraz aparat bezpieczenstwa do stosowania tego sposobu Patent trwa od dnia 11 pazdziernika 1956 r.Dotychczas stosowane sposoby walki z poza¬ rami podziemnymi za pomoca tam, pociagów przeciwpozarowych, gasnic i wezy strazackich, ochrony pochlaniaczami itp. przewaznie zawo¬ dza i niedostatecznie chronia zalogi kopaln i same kopalnie przed skutkami pozarów. Za¬ nim nastapi zorientowanie sie o powstaniu i miejscu pozaru, zorganizowanie akcji prze¬ ciwpozarowej, dojscie do miejsca przechowania sprzetu przeciwpozarowego, dojscie do miejs¬ ca pozaru i rozpoczecie gaszenia ognia, pozar przybiera zywiolowe rozmiary a dymy trujace dochodza do wyrobisk odleglych o 3 km od miejsca pozaru w ciagu zaledwie 10 minut.Sposób wedlug wynalazku polega na wyko¬ rzystaniu podziemnej sieci wodnych rurocia¬ gów przeciwpozarowych do stworzenia w do¬ wolnych punktach trasy wodociagowej syste¬ mu zaslon wodnych lub mgly, wyzwalanych recznie, Cieplnie lub zdalnie za pomoca apara¬ tów bezpieczenstwa przeciwpozarowego. Zepew- nia to bezpieczne wycofanie zalogi, szybkie ugaszenie pozaru oraz stworzenie lepszych wa¬ runków klimatyzacyjnych wyrobisk górniczych.Na rysunku uwidoczniono przedmiot wyna¬ lazku .przy czym fig. 1 przedstawia sposób roz¬ mieszczenia aparatów bezpieczenstwa przeciw¬ pozarowego wzdluz trasy wodociagowej w wi¬ doku z góry i fig. 2 — przekrój poprzeczny wyrobiska z rurociagiem wodnym i aparatami bezpieczenstwa przeciwpozarowego, fig. 3 — przekrój podluzny aparatu bezpieczenstwa przeciwpozarowego, a fig. 4 — jego przekrój poprzeczny.Wedlug wynalazku siec wodnych rurociagów przeciwpozarowych, obejmujaca wszystkie czyn¬ ne wyrobiska górnicze, zaopatruje sie w sy¬ stem aparatów przeciwpozarowych, rozmiesz¬ czonych w odleglosciach wzajemnych okolo 100 m. Maja one za zadanie, w przypadku pow¬ stania miedzy nimi zarodku pozaru, natych¬ miast zaalarmowac zaloge i dyspozytora kopal¬ ni, szybko zdlawic ogien natryskami wodnymi i przez odciecie doplywu tlenu, przeciwdzialac odwróceniu kierunku powietrza a przez odcie¬ cie lub co najmniej ograniczenie odplywu mie-szaniny ppwicLrza i spalin od strony wylotowej znac/nie zmniejszyc* zawartosc w niej gazów trujacych * przez tó chronic zaloge przed za- ^tJapciem i niedopusclc do powstania ogni wtór- nycih. Zaslony wodne lub mgly wyzwalane recznie, cieplnie lub zdalnie aparatami bezpie¬ czenstwa przeciwpozarowego nie stanowia przeszkody przy poruszaniu sie ludzi ani dla akcji druzyn ratowniczych, natomiast kolejno wyzwalane umozliwiaja bezpieczna ucieczke zalogi i daja czas konieczny do rozwiniecia zor¬ ganizowanej akcji przeciwpozarowej. Aparaty bezpieczenstwa przeciwpozarowego umozliwiaja szybka zmiane systemu przewietrzania wyro¬ bisk kopaln, wedlug z góry ustalonego planu lub doraznych potrzeb w czasie akcji przeciw¬ pozarowej. Ponadto sposób zabezpieczania prze¬ ciwpozarowego i klimatyzacji wed/ag wynalaz¬ ku moze byc wykorzystany do lokalnej popra¬ wy warunków klimatyzacyjnych wyrobisk, gdyz mozna doraznie i krótkookresowe recznie lub v.zdalnie wyzwalac zaslony wodne, ograniczajace ilosc powietrza do okreslonych wyrobisk na ko¬ rzysc wyrobisk potrzebujacych wiecej powie¬ trza, ochladzajace i nawilgacajace powietrze ko¬ palniane oraz zmniejszajace jego zanieczysz¬ czenie pylem i gazami szkodliwymi.Aparat bezpieczenstwa przeciwpozarowego wedlug wynalazku sklada sie z trójnika I, za¬ budowanego do rurociagu wodnego nastawnie w plaszczyznie prostopadlej do osi rurociagu, czwórnika 2 i dwóch dysz 3, 4, osadzonych na¬ stawnie w plaszczyznie prostopadlej do osi apa¬ ratu i tworzacych zaslony wodne. Jedna z tych dysz jest. tarczowa obejmujaca caly przekrój wyrobiska, a druga stozkowa o duzym zasiegu dzialania natrysków wodnych wzdluz osi wyro¬ biska. Ponadto aparat posiada odciazony tlo¬ czek 5, zamykajacy przelot do dysz, zamocowa¬ ny na drazku tlokowym 6, z osadzona na nim sprezyna srubowa 7, wyzwalacz cieplny 8, elek¬ tromagnes 9 do zdalnego wyzwalania zaslon wodnych, ramke podporowa 10 i kontakt sy¬ gnalizacyjny 11.Przeloty do dysz 3, 4 sa zwykle zamkniete tloczkiem dociskanym sprezyna 7, a elektroma¬ gnes 9 podlaczony do zródla pradu za pomoca dwóch zyl kabelka w oplocie azbestowym na napiecie 24 V. Zaslony wodne moga byc wy¬ twarzane recznie przez wybicie wyzwalacza cieplnego 8, samoczynnie przez ogrzanie wy¬ zwalacza 8 goracymi gazami lub tez zdalnie za pomoca elektromagnesu 9, podlaczonego do punktu centralnego oddzialu lub kopalni.W przypadku powstania pozaru miedzy dwo¬ ma aparatami bezpieczenstwa, gorace gazy przeplywajace z pradem powietrza ogrzewaja wyzwalacz 8, który ulegajac odksztalceniu po¬ woduje za pomoca sprezyny 7 przesuniecie tlocz¬ ka 5 i otwarcie przelotów do dysz 3, 4, two¬ rzacych zaslony wodne, odcinajace lub ograni¬ czajace doplyw tlenu i odplyw gazów do za¬ rodku pozaru lub od niego. Stozkowa zaslona wodna dziala poza tym natryskami duzej ilos¬ ci wody na peryferie miejsca powstania ognia.Para wodna i niedomiar tlenu sprzyja dlawie¬ niu ognia. Nadmierna ilosc pary w przestrzeni pomiedzy czynnymi aparatami bezpieczenstwa wraz ze spalinami na ogól plynie w kierunku wylotowym powietrza, powodujac wyzwolenie dalszych zas!on wodnych, a w przypadku zmia¬ ny kierunku przeplywu gazów, uruchomi za¬ slony wodne od strony dolotowej powietrza.Tworzeniu sie zaslon wodnych towarzyszy szum wytryskujacej wody i zdarcie kontaktu 11 sygnalizacji alarmowej, obejmujacej wyro¬ biska i ewentualne stanowiska dyspozytorskie.Poniewaz stanowiska dyspozytorskie moga obej¬ mowac system aparatów bezpieczenstwa za po¬ moca obwodów sterowniczych, przez to dyspo¬ zytor zostaje natychmiast powiadomiony, w którym wyrobisku powstal pozar i moze szybko spowodowac akcje przeciwpozarowa. PL