Opublikowano 7 ttyoatia Mt r* POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWE OPIS PATENTOWY Nr 40165 KI. 88 c, 1/07 Stanislaw Malysa Luków, Polika Karol Wiórkoirski Luków, Polska Silnik iriatroiug Patent trwa od dnia 17 maja 1956 r.Przedmiotem zgloszenia jest znany silnik wiatrowy z pionowa glówna osia obrotu i z platami czynnymi, osadzonymi symetrycznie na wlasnych osiach pionowych, zawieszonych na ramionach walu glównego, co umozliwia pla- netowe obroty tych platów w celu korzystnego ustawiania sie do kierunku wiatru.Silnik posiada swobodne wsparcie wirujacego walu glównego na przegubie i utrzymanie go w pozycji pionowej przy pomocy odciagów, przytwierdzonych do oprawy lozyska, osadzone¬ go na wierzcholku walu, co czyni zbednym wy¬ konanie wiez i mocnych fundamentów; prócz tego pietrowe rozmieszczenie platów czynnych po dwa lub trzy na jednym pietrze, co ujedno¬ stajnia moment obrotowy silnika, zmniejsza zaslanianie jednych plsftów przez drugie, poz¬ wala na otrzymanie róznych szybkosci obwodo^ wych -platów przez zastosowanie ramion walu glównego o róznej dlugosci na kazdym pietrze i umozliwia dostosowanie dzialania regulacji platów na kazdym pietrze do róznych szybkosci wiatru, wreszcie utrzymanie platów czynnych w ruchu planetowym^ jak równiez regulacje przy pomocy sterów i przekladni kól zebatych, od¬ dzielnych dla kazdej plaszczyzny, podwieszo¬ nych do konców ich osi obrotu.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na rysunku, na którym fig! 1 przedstawia czescio¬ wy schemat pionowy silnika, fig, 2 — schemat poziomy jednego plata czynnego w osmiu fa¬ zach, fig. 3 — schemat czesci silnika w dwóch rzutach, fig. 4 — plaszczyzne czynna w innym polozeniu. Na osi glównej W obrotu silnika umocowane sa ramiona r z lozyskami, w któ¬ rych osadzono sa osie W1 platów czynnych p, na których zawieszone sa skrzynki z przeklad¬ niami zebatymi g, zaopatrzone w stery s. Glów¬ na1 os obrotu W wsparta jest na przegubie h i utrzymana w pozycji pionowej odciagami o.Plat p wykonuje 1/2 obrotu wzgledem osi wlasnej w czasie jednego obrotu osi glównej W silnika. % ... # Strzalki wskazuja kierunek wiatru, obrotów silnika i platów. Wymagany ruch planetowy platów p osiaga sie przez zastosowanie sterów s i przekladni kól zebatych. Na fig. 3 pokazany jest przykladowy schemat tego urzadzenia w dwóch rzutach; na osi obrotu W1 kazdego plata osadzone jest na stale kolo zebate Zp zazebione przez kolo posrednie Z3 z kolem zebatym Z2, osadzonym na stale na osi W11 steru. Przeklad¬ nia1 kól Z2 : Zx = 1:2. Osie W" sterów i os W platu sa obrotowo osadzone w lozyskach obu¬ dowy kól zebatych g. Dzialanie tego urzadzenia polega na tym, ze gdy obudowa g jest nierucho¬ mo przyciagnieta sprezyna F do ramienia r walu glównego to ster s, ustawiajac sie zgodnie z kie¬ runkiem wiatru, utrzymuje os W11 i kolo zebate Z2 w bezruchu, a ramie r wraz z platem i jego osia W11 wprawione jest w ruch obrotowy, wspólsrodkowy z glówna osia silnika, wiec kolo zebate Zx wraz z osia W1 plata i platem wyko- , nuje ruch obiegowy (fig. 2).Regulacja silnika moze byc ciagla lub czes¬ ciowa.Regulacja ciagla polega na samoczynnym, cia¬ glym ustawianiu platów w przyblizeniu, lub zgodnie z kierunkiem wiatru. Osiaga sie to, we¬ dlug wynalazku, przez wykonanie steru z dwóch platów pionowych, nachylonych do siebie pod znacznym katem do osi (fig. 3 i 4). Napór wia¬ tru, dzialajac na taki ster, wytwarza moment obrotowy wzgledem osi obrotu plata ramieniem X, który pokonuje naciag sprezyny F i przen kreoa obudowe g, a wraz z nia plat p, az do polozenia, wskazanego na fig. 4, nastepnie przez przytwierdzenie do obudowy g ciezarka m na ramieniu r11. Wzrost sily osrodkowej przy wzroscie obrotów silnika powoduje obrót obu¬ dowy i plata, jak wyzej. Fig. 3 wskazuje wiec sytuacje plata i jego napedu w momencie, gdy regulator nie dziala, zas fig. 4 — najwieksze przekrecenie plata przez regulator; obie sytua¬ cje odnosza sie do fazy 5 na fig. 2.Dzialanie regulatora, az do polozenia piata, wskazanego na fig. 4, nie jest potrzebne, gdyz juz przy czesciowym wychyleniu obudowy g, platy zarówno z prawej jak i z lewej strony (fig. 2) ustawia sie pod jednakowym katem do kierunku wiatru i nastapi zrównowazenie sil, dzialajacych na platy po obu stronach osi obrotu silnika. Dalsze wychylenie obudowy wytworzy z lewej strony (fig. 2) hamowanie silnika.Regulacja czesciowa polega na zaryglowaniu steru s, nie przedstawionym na rysunku obudo¬ wy g i osi W1 plata w jedna sztywna calosc w polozeniu, przedstawionym na fig. 4. Plat po¬ zostaje zaryglowany w ciagu jednego lub wie¬ cej obrotów silnika, biegnac jalowo. Jezeli obro¬ ty silnika zmniejsza sie, nastepuje odryglowa- nie plata i zaryglowanie samej tylko obudowy g z ramieniem r (fig. 3), które moze nastapic w fazie 7 (fig. 2) i nastepuje ruch roboczy plata.Ciezar regulatora jest umieszczony w tym przy¬ padku na ramieniu plata i za posrednictwem przesuwnego pierscienia1, osadzonego na osi plata, dziala na dzwignie i rygle umieszczone w obudowie g.Budowa silnika wedlug wynalazku moze byc uzyta dla mocy srednich i wiekszych, równiez jako silnika wodnego do ustawienia w nieuje- tym korycie rzecznym. PL