Opublikowano dnia 1 narca 1957 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39529 Jerzy Cegielski vel Wozniak Warszawa, Polska KI. 77 c, 16/11 ^e ZA/48 Urzadzenie do sportów wodnych Patent trwa od dnia li czerwca 1955 r.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do sportów wodnych.Znane jest juz urzadzenie do sportu wodnego, skladajace sie z wiezy oraz polaczonego z wierz¬ cholkiem tej wiezy krzywego toru, po którym z tej wiezy sa spuszczane pojazdy wodne w ro¬ dzaju lódek, przy czym dolny koniec tego toru przebiega stycznie do górnego poziomu wody w basenie, wskutek czego wspomniany pojazd, z chwila opuszczenia toru plynie sila rozpedu po wodzie tego basenu.To znane urzadzenie nie daje jednak emocji sportowych, gdyz jadacy owa lódka nie kieruje i tym samym, to urzadzenie nie nadaje sie do jakichkolwiek wyczynów sportowych i wspól¬ zawodnictwa sportowego.Niedogodnosci te usuwa urzadzenie wedlug wynalazku, które rózni sie zasadniczo . z jednej strony ksztaltem toru, po którym poruszaja sie pojazdy wodne, z drugiej zas strony postacia tych wlasnie pojazdów. W urzadzeniu wedlug wynalazku dolny koniec toru albo przebiega na pewnej czesci swej dlugosci ponizej górnego poziomu wody w basenie, albo tez ten dolny koniec toru znajduje sie na pewnej wysokosci ponad woda, wskutek czego w pierwszym przy¬ padku pojazd na pewnej czesci dlugosci basenu plynie pod woda i dopiero nastepnie wyplywa na jej powierzchnie, w drugim natomiast przy¬ padku, pojazd opuszczajac tor przelatuje wedlug pewnej krzywej pewna przestrzen ponad woda i dopiero nastepnie plynie po wodzie. W zwiazku z takim wykonaniem toru calkowicie odmienna Jest równiez postac pojazdów stosowanych w urzadzeniu wedlug wynalazku w porównaniu z pojazdami w znanych dotychczas urzadzeniach tego rodzaju. Pojazdy urzadzenia wedlug wyna¬ lazku posiadaja mianowicie nie postac lódek, lecz postac otwartych torped wodnych.Wynalazek jest blizej wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok boczny tor¬ pedy urzadzenia wedlug wynalazku, fig. 2 — jej widok z góry, fig. 3 — przekrój poprzeczny tej torpedy wzdluz linii A— A* na fig, 1? fig. 4 przedstawia widok boczny pomostu startowego, fig. 5 — przekrój tego pomostu wzdluz ltoW•B^-B* na fig.* 4; fig. 6przedstawia aksronome- tryczny widok górnej czesci wiezy zjazdowej, fig. 7 i 8 • — ¦ dwie odmiany wykonania torów zjazdowych w widoku bocznym.Jak uwidoczniono na fig. 7 tor zjazdowy 1 przebiega na odcinku a ponadto ladem, nato¬ miast na odcinku b ponizej górnego poziomu 2 wody 3. Górny koniec tego toru 1 tworzy wierz¬ cholek wiezy startowej 4 o dowolnej budowie.Tor 1 jest utworzony w dwóch równoleglych najlepiej nieco" wkleslych torowisk 5, skladaja¬ cych sie ze sztywnego podloza np. drewnianego, na który sa nalozone warstwy igielitu lub inne¬ go odpowiedniego materialu. Miedzy tymi toro¬ wiskami 5 znajduje sie prostokatna prowadnica rurowa 6 zawierajaca na górnej swej powierzch¬ ni szczeline ^rowadnicza 7. Do górnego konca : toru 1 przylega pomost startowy 8 sluzacy do ustawiania ha nim zjazdowego pojazdu torpedo¬ wego,, oraz do,zaladowywania zjazdowca wzgled¬ nie zawodnika' do torpedy oraz do uruchamiania tej ostatniej. Ten pomost startowy zajmuje nor- ) malnie polozenie poziome, jest jednak osadzony przegubowo na wale 9, bedac utrzymywany przez wsporniki 10, do których przylegaja schod¬ ki U. Do pomostu 8 po obu jego podluznych bokach przymocowana jest pewna liczba piono¬ wych uchwytów 12, w których osadzone sa rolki toczne 13, miedzy zas tymi dwoma szeregami rolek tocznych znajduje sie, równiez przymoco¬ wana do pomostu 8 prostokatna prowadnica ru¬ fowa 14 z górna szczelina 15. Odleglosc miedzy obu szeregami rolek tocznych 13 odpowiada odle¬ glosci obu torowisk 5 toru 1, rozmieszczenie zas i wymiary prowadnicy 14 odpowiadaja rozmiesz¬ czeniu i wymiarom prowadnicy rurowej 7 to¬ ru 1.Jak juz wspomniano, pomost startowy 8 jest normalnie utrzymywany w polozeniu poziomym, a dopiero po wejsciu do torpedy zawodnika z- staje odchylony dokola walu 9 az do zajecia takiego polozenia katowego, ze tworzy on pro¬ stolinijne przedluzenie górnego konca toru 1. Po¬ most startowy 8 spoczywa mianowicie w jego po¬ lozeniu poziomym na wysiegniku 20 wspornika 219 umocowanego na pomoscie zwiazanym w do¬ wolny sposób z górna czescia wiezy zjazdowej 4.W celu zapobiezenia przypadkowemu przechyle¬ niu sie pomostu startowego 8 wraz z ukladana torpeda na jego rolkach tocznych 13 we wspor¬ niku 21 osadzony jest wysuwny czop 40, który w polozeniu wsunietym zaczepia o tylny koniec 42 torpedy. Ponadto w celu uniemozliwienia przy¬ padkowego zsuniecia sie torpedy w dól przy jej przechyleniu tylny koniec 17 pomostu 8 jest za¬ opatrzony na obu jego podluznych bokach w sprezynujace zaczepy 45, których wystajacy w góre trzpien 16 wchodzi do otworów 39 w tyl¬ nej czesci torpedy. Górny koniec wspornika 21 'Jest zaopatrzony w zab 43, o który, przy przechyleniu -sie pomostu 8 tylnym koncem 11 w góre uderza wspomniany sprezynujacy zaczep 45, powodujac wyjscie trzpienia 16 z otworów 39 i tym samym umozliwiajac zsuwanie sie torpe¬ dy w dól.Na pomost startowy 8 sa doprowadzane w do¬ wolny znany sposób, np. za pomoca wyciagu li¬ nowego, linowo-szynawego lub transportera pio¬ nowego pojazdy zjazdowe. Jeden z takich po¬ jazdów jest tytulem przykladu uwidoczniony na fig. 1—3. Pojazd ten posiada postac otwartej z góry torpedy wodnej. Torpede te stanowi ply- • ta nosna 22 nieco wklesla w srodkowej swej czesci (fig. 3) i lukowato wygieta na przednim koncu 23. Do obu podluznych boków tej plyty 22 przymocowane sa plozy 24 a ponadto takze dwa zbiorniki powietrzne 25. Przedni koniec 23 plyty 22 jest z góry pokryty oslona 26 o ksztal¬ cie aerodyamicznym. Górna czesc 27 tej oslo¬ ny 26.jest wykonana z przezroczystego tworzy¬ wa i jest przeznaczona do umieszczenia w niej glowy zawodnika, który lezy piersia na plycie 22 i którego ramiona opieraja sie o elastyczne oparcia 28, przymocowane do tej plyty. W oslo¬ nie 26 przewidziane sa ponadto wglebienia 29 z uchwytami 30 dla rak. Jak juz wspomniano oslona 26 sluzy do umieszczenia w niej glowy zawodnika. W tym celu wewnatrz tej oslony prze¬ widziane jest osobno wneka 31 zaopatrzona w elastyczna maske 32 dla pomieszczenia w niej twarzy zawodnika. Do tylnego konca plyty 22 przymocowany jest ster 33, natomiast do spodniej powierzchni tej plyty, na calej jej dlugosci przy¬ twierdzony jest kil 34.W tylnej czesci plyty 22 po jej podluznych bokach umocowane sa listwy 35 z gniazdami, w które sie wstawia wymienne prety lub paski 36, sluzace jako oparcie dla stóp zawodnika.Do pionowej czesci kila 34 po obu jego stro¬ nach umocowane sa w dwóch miejscach jego dlugosci rolki prowadnicze, z których jedne 37 sa osadzone na osiach poziomych, drugie zas 38 , na osiach pionowych.Sposób dzialania urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku jest nastepujacy. — 2 — ITorpeda podnosi sie za pomoca dowolnego, podnosnika do góry i ustawia na poziomym po¬ moscie startowym 8 tak, aby plozy 24 torpedy lezaly na rolkach tocznych 13 tego pomostu, a kil 34 wszedl po przez szczelina 15 do wne~ . trza prowadnicy 14. Po wprowadzeniu Jtfla $4 do prowadnicy rolki 38 tego kila zetkna sie z *pionowymi sciankami prowadnicy 14, nato¬ miast rolki 37 o oskach poziomych zabezpiecza¬ ja torpede od oderwania jej ploz 24 od rolek tocznych 13. Przy umieszczeniu torpedy na po¬ moscie startowym 8 ustawia sie ja przy tym tak, aby czopy 16 obu sprezynujacych zaczepów .15 weszly do otworów 39 wykonanych w tylnym koncu plyty 22 torpedy, wówczas bowiem po¬ most 8 wraz z torpeda zajmuje zabezpieczone polozenie poziome wskutek zaczepiania czopa 40 o tylny koniec plyty 22.Po wysunieciu czopa 40 caly pomost fi wraz z torpeda i zaladowanym w niej zawodnikiem wychyla sie dokola walu 9 do góry az do polo¬ zenia przy którym pomost ten uderzy swym zaczepem 45 o zab 43 wówczas bowiem trzpien 16 tego zaczepu zwalnia torpede, która zajmuje wtedy polozenie umozliwiajace jej zsuwanie sie w dól z pomostu 8. Torpeda zaczyna sie staczac na swych plozach 24 po rolkach 13 w dól zas kil 34 zaczyna sie slizgac wzdluz prowadnicy 14, przy którym to ruchu rolki 38 tego kila tocza sie po bocznych wewnetrznych powierzchniach pionowych tej prowadnicy 14. Po stoczeniu sie z pomostu startowego torpeda wchodzi swymi plozami 24 na torowiska 5 toru zjazdowego 1 a kil 34 usuwa sie do prowadnicy 7 tego toru, stanowiacej przedluzenie prowadnicy 14. Wsku¬ tek pochylosci toru 1, który w górnej swej czes¬ ci przebiega najkorzystniej prostolinijnie, a na¬ stepnie wedlug wkleslej linii krzywej, przy czym dolny -luk koncowy toru odchyla sie nieco ku górze, torpeda. nabiera coraz wiekszej szyb¬ kosci i wreszcie pt przebyciu nadwodnego od¬ cinka a toru 1 trafia na odcinek podwodny b (fig. 7) — przebywa go bedac zanurzona pod wo¬ da, po czym plynie calkowicie zanurzona jeszcze pewna przestrzen pod woda, z której przy zmniej¬ szeniu sie szybkosci na skutek oporów, wyply¬ wa dzieki obecnosci zbiorników powietrza 25 w torpedzie. W opisanym przypadku torpeda jest torpeda podwodna.W przypadku toru 1 wedlug fig. 8 dolny ko¬ niec 41 tego toru znajduje sie na pewnej wy¬ sokosci h ponad poziomem 2 wody 3, wskutek czego torpeda, opuszczajac tor, wznosi sie, na Wskutek rozpedu i pochyleniu dolnego luku to¬ ru 1 feu górze, jeszcze nieco wyzej w fftfwte- trze i nastepnie opada stopniowo na wode. Tu¬ taj torpeda spelnia zadanie torpedy nawodnej.Urzadzenie wedlug wynalazku moze oyc zain¬ stalowane zarówno przy basenie lub nad jezio¬ rem, jak 1 na skarpie lub stoku wzgórza. i PL