PL39494B1 - - Google Patents

Description

2 Opublikowano dnia 18 stycznia 1957 r.C07cSf//l POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWE] OPIS PATENTOWY Nr 39494 KI. 12 o, 11 Czeslawa Troszkieiricz Gliwice, Polska Romuald Bogoczek Chorzów, Polska Sposób otrzymywania kwasów czterooksyadipinowych Patent trwa od dnia 26 marca 1955 r.Proces utleniania weglowodanów da kwasów cukrowych kwasem azotowym jest bardzo zlozo¬ ny. Nawet ptzy uzyciu stechiometrycznej ilosci HNOs, w mieszaninie poreakcyjnej znajduja sie poza kwasami cukrowymi zarówno substancje czesciowego tylko utleniania weglowodanów, jak tez produkty zbyt daleko posunietego utleniania to jest kwasy winowe i kwas szczawiowy. Pod¬ czas utleniania wydziela sie z roztworu dwutle¬ nek wegla. W swietle tych faktów staje sie jas¬ ne, ze wydajnosc czterooksyadipinowych zalezy nie tylko cd stezenia kwasu azotowego uzytego do utleniania, ale równiez od jego stosunku do weglowodanów. Znamienna rzecza jest fakt, ze maksymalna wydajnosc tych rozpuszczalnych w srodowisku reakcyjnym kwasów jest nizsza od 50°/«. Gdyby wytwarzajace sie kwasy cztero- oksyadipinowe usuwac z roztworu na biezaco, to moznaby je uchronic przed dalszym utlenieniem i w ten sposób zwiekszyc wydajnosc. Jest to sprawa trudna, której dotychczas nie udalo sie zrealizowac. .Duzy wplyw na dalsze utlenienie kwasów czterooksyadipinowych ma stezenie HNOs. Im wyzsze jest to stezenie, tym latwiej zachodzi utlenianie. Stwierdzono, ze przy utle¬ nianiu w warunkach jakie podaje literatura to jest 250/i-owym kwasem azotowym powstaje du¬ zo kwasów winowych i szczawiowych, podczas gdy utlenianie weglowodanów do kwasów cukro¬ wych zachodzi juz 3%-owym kwasem azotowym.W czasie utleniania aldoheksoz np. 10°/t-owym kwasem azotowym, w ilosci np. 100 czesci wa¬ gowych HNOs na 100 czesci wagowych weglo¬ wodanów, w mieszaninie poreakcyjnej znajduja sie tylko kwasy czterooksyadipinowe i substan¬ cje niedotlenione. Z mieszaniny poreakcyjne] mozna wydzielic kwasy cukrowe w sposób opi¬ sany w patencie nr 37644, uzyskujac 40—50°/» wydajnosci. Pozostaly roztwór mozna w dalszym ciagu utleniac po uprzednim podgeszczaniu i do¬ daniu kwasu azotowego w ilosci okolo 50 czesci wagowych tak, azeby wytworzyl sie znów okolo 10°/«-owy roztwór kwasu azotowego W ten-spo¬ sób uzyskuje sie dalsze 20—30% kwasów czte-rooksyadiplnowYch. Przesacz po oddzieleniu pro¬ duktów z drugiego utleniania mozna utleniac po raz trzeci.W zwiazku z tym, ze do kazdorazowego utle-r niania uzywa sie znacznie mniej kwasu azotowe¬ go niz to wynika z teorii, mozna reakcje popro¬ wadzic tak, ze zuzyje sie w niej prawie caly kwas azotowy a wtedy odpada potrzeba oddesty¬ lowania cieczy, co zmniejsza koszty produkcji.Zamiast, jak bylo wyzej wspomniane, podgesz- czac roztwór, mozna do przesaczu po oddzieleniu kwasów czterooksyadipinowych dodac weglowo¬ dany w ilosci odpowiadajacej ilosci wydzielo¬ nych kwasów czterooksyadipnowych. W takim przypadku nalezy do drugiego utleniania dodac tyle samo kwasu azotowego co do pierwszego.Takie roztwory mozna utleniac wielokrotnie do ostatecznego wyczerpania sie surowców.Stosowanie do utleniania minimalnej ilosci kwasu azotowego o okreslonym stezeniu i pro¬ wadzenie reakcji do wyczerpania sie tego kwasu okresla przy danym rodzaju weglowodanów i temperaturze — czas reakcji i umozliwia pro¬ wadzenie jej w sposób ciagly. W tym przypad¬ ku wprowadza sie do wiezy reakcyjnej roztwór weglowodanów i kwasu azotowego, odprowadza zas roztwór kwasów czterooksyadipinowych i substancji niedotlenionych.Jako surowców mozna uzyc skrobi, aldoheksoz lub hydrolizatów substancji zawierajacych celu¬ loze, otrzymanych np. wedlug patentu nr 37643. PL

Claims (8)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania kwasów czterooksy¬ adipinowych, znamienny tym, ze do utle¬ niania stosuje sie kwas azotowy o stezeniu mniejszym niz 25%.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na 100 czesci wagowych weglowodanów stosuje sie mniej niz 170 czesci wagowych kwasu azotowego (w przeliczeniu na 100°/o-owy).
3. 3. » Sposób wedlug zastrz. 1, 2, znamienny tym, ze utlenienie prowadzi sie do chwili wy¬ czerpania sie kwasu azotowego w srodowis¬ ku reakcyjnym.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1—3, znamienny tym, ze kwasy czterooksyadipinowe usuwa sie ze srodowiska reakcji bez uprzedniego od¬ parowywania lub oddestylowywania cieczy.
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 1—3, znamienny tym, ze przesacz po oddzieleniu kwasów cztero¬ oksyadipinowych zawierajacy jeszcze pro¬ dukty niedotlenione poddaje sie ponowne¬ mu utlenianiu do kwasów czterooksyadipi¬ nowych po uprzednim podgeszczaniu go lub bez.
6. 6. Sposób wedlug zastrz. 1—2, znamienny tym, ze do przesaczu po oddzieleniu produktów z pierwszego utleniania dodaje sie nowa porcje weglowodanów w ilosci odpowiada¬ jacej ilosci wydzielonych kwasów cztero¬ oksyadipinowych oraz kwasu azotowego w ilosci jak w zastrz. 1—2, i postepuje w ten sam sposób wielokrotnie.
7. 7. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze utlenianie przeprowadza sie w sposób ciagly. Czeslawa Troszkiewicz Romuald Bogoczek Wzór Jednoraz. CWE Ke, zam. 4$7/PL/Ke. Czst. zam. 2856 6.12.6
8. 8. 100 egz. Al pism. ki. S. B-757 PL