Opublikowano dnia 1 kwietnia 1958 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39338 KI. 42 a, 12 Stanislaiu Krzysztoporski Kraków, Polska Cyrkiel do kreslenia elips Patent trwa od dnia 11 pazdziernika 1955 r.Kreslenie elipsy wykonuje sie przez ustale¬ nie punktów obwodu elipsy i laczy je ze soba.Praca ta wymaga wykonania szeregu obliczen i dodatkowych kreslen zuzywajac na nia spo¬ ro czasu.Cyrkiel wedlug wynalazku do kreslenia elips czyni wszelkie te prace zbyteczne, kreslac trze¬ cim ramieniem cyrkla obwód elipsy.Na rysunku uwidoczniono cyrkiel do kresle¬ nia elips oraz elipse nakreslona tymze cyrklem.Cyrkiel wedlug wynalazku do kreslenia elips sklada sie z dwóch ramion 1 cyrkla i trzeciego ramienia rysujacego 2. Ramiona 1 laczy w gór¬ nej czesci jarzmo 3, a na dolnych ich koncach osadzone sa wahliwie przedluzacze 4 przymo¬ cowane do ramion 1 srubkami 5. W przedluza¬ cze ramion 4 wmontowane sa igly 6 przytrzy¬ mywane srubkami 7. Na iglach 6 pod ramio¬ nami 4 osadzone sa luzno obracajace sie tulej¬ ki 8 i 9, podtrzymane na iglach 6 wytoczo¬ nymi pierscieniami 10. Do sciany tulejki 8 przymocowane jest kólko 11, a do sciany tulej¬ ki 9 przymontowane z jednej strony kólko 13t do przeciwleglej zas strony kólko 14, w którego obreczy wkrecona jest srubka dociskowa 15. Kól¬ ko 11 sluzy jako staly zaczep dla jednego konca linki nylonowej 12, która jest wodzidlem dla ra¬ mienia cyrkla rysujacego 2. Drugi koniec linki 12 przechodzi przez kólko 13 do kólka 14 gdzie przytrzymuje go srubka dociskowa 15. Urza¬ dzenie to sluzy do skracania wzglednie prze¬ dluzania linki 12, zaleznie od wielkosci ryso¬ wanej elipsy. W ramiona 1 wmontowana jest lukowa prowadnica 16 ze skala, zamontowana w jednym ramieniu nitem 17, w drugim zas ramieniu srubka dociskowa 18. W przedluze¬ niach ramion cyrkla 4 osadzone sa równiez prowadnice lukowe 19 ze skala, zamontowane jednym koncem za pomoca nitów 20 w przedlu¬ zeniu ramienia 4, drugi ich koniec przechodzi przez ramie 1, gdzie przytrzymany jest sruba dociskowa 21. Trzecie ramie cyrkla 2 (rysuja¬ ce), wykonane z tasmy sprezynowej, osadzone jest na sworzniu wmontowanym w jarzmo 3.Sworzen ten — nie uwidoczniony na rysunku — obraca sie w jarzmie 3, co umozliwia wyko-rrffri* ObTOU* TStnlenimt* cyrfcla 2, G6rna czesc sworznia jest nagwintowana V-*na nia nakre- can/%^\$p^ta 22\kfejapocieka ramie ry¬ sujace4*;! i4o%jafzma g ^ filmie stanowiacej ramie rysujace 2, wyciete sa otwory 23, umoz¬ liwiajace nasadzanie ramienia na sworzeft.Otworów tych jest kilka, co umozliwia skró¬ cenie wzglednie przedluzenie ramieaia rysuja¬ cego 2. Dolny koniec ramienia 2 jest wmon¬ towany za pomoca nitów 24 w uchwyt do olówka wzglednie grafionu. Na uchwycie 24 zamocowane jest kólko 25, przez które przepro¬ wadzana jest linka nyloncwa 12, która prowa¬ dzi ramie rysujace 2 po linii obwodu elipsy.Zastosowanie cyrkla do kreslenia elips wedlug wynalazku jest nader proste. Po usta¬ leniu ognisk i osi (dlugiej wzglednie krótkiej) elipsy ustawia sie w ogniskach obie igly 6, ba¬ ciar i 9pe*w62*}ce na sfrafach prowadnic, aby ustawione one byly prostopadle do rysunku i równolegle do siebie, po czym reguluje sie odpowiednio do osi krótkiej elipsy dlugosc linki i kresli ramieniem rysujacym 2 obwód zadanej elipsy. Po nakresleniu polowy obwodu elipsy unosi sie jedno z ramion cyrkla 1, przeciaga linke 12 pad igla 6, opuszcza ramie 1 na pier¬ wotne stanowisko i kresli druga polowe obwo¬ du elipsy. PL