^ Opublikowano dnia 30 kwietnia 1956 iv POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY KL 84 c, 1 Polskie Ratownictwo Okretowe *) Przedsiebiorstwo Panstwowe Gdynia, Polska Przyrzgd do glebokiego drqlenia gruntu Patent trwa od dnia 17 czerwca 1955 r.Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do gle¬ bokiego drazenia gruntu we wszystkich pozada¬ nych kierunkach: prostopadlym, ukosnym, po¬ ziomym i lukowym, dzialajacy na zasadzie wija- nia sie glowicy przyrzadu w grunt skutkiem ude¬ rzen okresowych znajdujacego sie wewnatrz przy¬ rzadu tloka o przymocowane z tylu glowicy ko¬ wadlo. Cecha charakterystyczna pracy tego przyrzadu jest fakt, ze drazac glebokie otwory w gruncie posuwa sie on pod ziemia samodzielnie, bedac polaczony z powierzchnia jedynie wezem doprowadzajacym sprezone powietrze. Przyrzad jest w stanie ciagnac za soba w czasie drazenia rózne przedmioty, jak liny, przyrzady pomiarowe itp.Znane podobne przyrzady maja zasadniczo od¬ mienna konstrukcje, których kadlub posiada w *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Wiktor Zinkiewicz.Nr 39045 przedniej swej czesci odpowiednio uksztaltowa¬ ne lopatki, osadzone obrotowo i skosnie.Lopatki takie drazac otwór w gruncie powo¬ duja zaglebienia sie. Do wad dotychczas stoso¬ wanych przyrzadów mozna zaliczyc wysokie koszty wykonania, czeste uleganie uszkodzeniu skom¬ plikowanych jego czesci, co wplywa ujemnie na pewnosc dzialania oraz nie nadaje sie do poru¬ szania sie po linii lukowej pod ziemia, co jest specjalnie pozadane przy podnoszeniu wraków.Wszystkie powyzej wymieniane wady usuwa przyrzad wedlug wynalazku, przedstawiony w przekroju podluznym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przyrzad w czasie dzialania, a fig. 2 — w czasie spoczynku, gdy tlok 5 znajduje sie w swojej pozycji wyjsciowej. Przyrzad posiada ksztalt pocisku artyleryjskiego, a jego kadlub sklada sie z dwóch czesci. Czesc czolowa stanowi spiczasto zakonczona w swej przedniej czesci glo¬ wica 15, zawierajaca wewnatrz komore powietrz-na 9. Tyhia czesc §*owicy 15 jest przymocowana do kowadla 7. Czesc tylna 1 posiada ksztalt cylin¬ dryczny. Z pTzodu przymocowane jest do niej ko¬ wadlo 7, a z tylu korek metalowy 14. Korek zaopa¬ trzony jest w rurke wpustowa 18 do doprowadza^ nia sprezonego powietrza i w uchwyt 16 do umo¬ cowania liny. Otwór wylotowy 11 jest polaczony z otworem wylotowym kowadla 10 do komory powietrznej 9 rurka 13. Kowadlo 7, laczace obie czesci kadluba przyrzadu, posiada szereg otworów przepustowych 8 do powietrza oraz otwór wylo¬ towy 10.W tylnej czesci 1 kadluba znajduja sie sprezy¬ na 6, tlok 5, zawór 3, komora sprezania 2 oraz pierscien oporowy 4 zaopatrzony w zeby 17 na których opiera sie sprezyna 12. Powyzsze czesci osadzone sa na rurze 13, przebiegajacej przez sro¬ dek czesci 1 przyrzadu.Przyrzad dziala w sposób nastepujacy: sprezone powietrze doprowadzane rurka 18 do komory spre¬ zania 2 powoduje nagle i silne przesuniecie tlo¬ ka 5 ruchem przyspieszonym do przodu w kie¬ runku glowicy 15. Tlok 5 napotykajac na swej drodze kowadlo 7 uderza w nie siisiie (fig. 1), przekazujac glowicy 15 za posrednictwem kowa~ dla 7 duza czesc swej energii kinetycznej. Powo¬ duje to przesuniecie sie glowicy 15 w gruncie (wbijanie sie) a wraz z nia i calego przyrzadu, który posuwa sie ruchem przerywanym wskutek okresowych uderzen tloka 5, napedzanego spre¬ zonym powietrzem. Tlok 5 po odbiciu sie od ko¬ wadla 7 powraca do tylu do swego polozenia wyjsciowego (fig. 2) pod dzialaniem sprezyny 6.Podczas cofonia sie tloka 5 caly kadlub przyrza¬ du pozostaje nieruchomy na nowozajetej skut¬ kiem uderzeni* pozycji, gdyz cofnieciu sie przy¬ rzadu zapobiega opór boczny gruntu, wywierany na jego Scianki zewnetrzne.Sprezone powietrze doprowadza sie rurka, wlo¬ towa 1$ do komory sprezania .2, w której powodu¬ je przesuw tloka 5 do przodu wraz z zaworem 3.Tlok 5 zblizajac sie do kowadla 7. sciska sprejzy- na o*. Przed samym uderzeniem tloka 5 o kowa¬ dlo 7 zawór 3 napotyka na pierscien operowy 4, umieszczony na rurze 13. Zatrzymujac sie na pierscieniu 4 zawór 3 otwiera przez to pomiedzy soba a tlokiem 5 wolna przestrzen, przez Jttóra sprezone w komorze Z powietrze przedostaje sie poprzez wydrazenie srodkowe tloka 5 i otwory przelotowe $ w kowadle 7 do przestrzeni 9 glo¬ wicy l$e ska^i powietrze uchodzi otworami wylo¬ towymi JA U nazewnairz przyrzadu. Szybki spa¬ dek preznosci powietrza w komorze sprezania 2 (jak i wewnatrz calego przyrzadu) nastepuje wskutek otwarcia zaworu 3 za pomoca pierscienia oporowego 4 i sprezyny 12, która zostala sci¬ snieta w czasie ruchu tloka 5 wraz z zaworem 3 w kierunku kowadla 7. Nagly spadek preznosci powietrza umozliwia powrót tloka 5 do jego po¬ zycji wyjsciowej (fig. 2) pod dzialaniem rozpreza- . jacej sie sprezyny 6 (poprzednio sprezonej przy uderzeniu tloka 5 o kowadlo 7). W poczatkowej fazie powrotnego ruchu tloka doprowadzane spre¬ zone powietrze uchodzi stale przez wolna prze¬ strzen pomiedzy tlokiem 5 i zaworem 3, co nie przeszkadza powrotnemu ruchowi tloka 5 i dopie¬ ro w chwili zblizena sie tloka 5 do tylnej scian-^ ki przyrzadu (korek metalowy 14) sprezone po¬ wietrze przyciska zawór 3 do tloka 5. Wskutek tego przeplyw powietrza zostaje zamkniety, a wzrastajaca nagle jego preznosc w komorze spre¬ zania 2 powoduje silne odrzucenie tloka 5 w kie¬ runku kowadla 7.Nalezy dodac, ze w przypadku drazenia otwo¬ rów wzdluz linii lukowej kadlubowi przyrzadu aadaje sie w miejscu umieszczenia w nim kowa¬ dla ksztalt nieco zgiety w stosunku do osi podluz¬ nej. Ma to szczególne znaczenie przy pracach zwiazanych z podnoszeniem wraków, gdy trzeba ¦ przeciagnac liny zasypanymi kadlubami lezacych na dnie statków.W ceJu zapobiezenia obracaniu sie przyrzadu w gruncie dookola swej osi, mozna zamocowac pro¬ stopadle do scianek jego tylnej czesci 1 blaszane stery, nie uwidocznione na rysunku. PL