tf* Opublikowano dnia 30 lipca 1956 r. % c,4A$jeo POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38944 ZOC ft/o-f Kopalnia Wegla Kamiennego *) „Zabrze - Wschód" Zabrze, Polska ' Samoczynna zapora, zapobiegajqca staczaniu sie wozów kopalnianych w chodnikach z upadem Patent trwa od dnia 19 marca 1955 r.Chodniki glówne na kopalniach posiadaja zwykle upad 2 — 3°/o ze wzgledu na odptyw wo¬ dy. Dotychczas stosowane byly do przewozu uro¬ bionego wegla male wózki, które posiadaja lo¬ zyska iglicowe o duzym oporze ciernym, zapo¬ biegajace ich samorzutnemu staczaniu sie. Obe¬ cnie stosowane sa duze wozy 2,5 tonowe, posia¬ dajace lozyska stozkowe o malym oporze. Wo¬ zy takie przy nachyleniu torów 3% staczaja sie same. Celem zabezpieczenia pelnych wozów na stacjach zaladowczych przed staczaniem zwykle podkladano pod kolo trzewiki hamujace. Popy- chacz zabudowany przed wysypem popychal za¬ hamowane wozy. Celem zapobiezenia staczaniu sie calego pociagu zabudowano w odleglosci dlugosci pociagu od stacji zaladowczej zapore reczna, która przez zalozenie belki uniemozliwi- *) Wlascicie- patentu oswiadczyl, ze twórcami wynalaz¬ ku sa inz. Jerzy Kozlowski, Alfred Pindur i Leon 'Wie¬ siolek. la staczanie sie wozów. Zabezpieczenia takie okazaly sie jednak nie wystarczajace, poniewaz dzialanie ich zalezne jest od dokladnosci obslu¬ gi. Czesto zdarzaly sie wiec wypadki, ze caly pociag samoczynnie stoczyl sie i nabierajac co¬ raz wiekszej szybkosci zjezdzal az na glówny przekop, zagrazajac kursujacym pociagom z urobkiem i pociagom osobowym. Powodem ta¬ kiego staczania pociagu bylo niezalozenie belki na zapore lub wypadniecie trzewika hamujace¬ go kola. W celu zapobiezenia samorzutnemu staczaniu sie wozów zastosowano samoczynna zapore wedlug wynalazku, przedstawiona na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój pionowy zapory, fig. 2 — jej przekrój poprzecz¬ ny, fig. 3 — widok z góry zapory, a fig. 4 — widok boczny zapory podczas jej pracy. Zapo¬ ra posiada cztery katowniki 1 osadzone wychyl- nie zewnetrznymi koncami na sworzniach 2, które sa zamocowane w szynach toru. Wewne¬ trzne konce katowników 1 spoczywaja na.urza-czeniu przegubowym, skladajacym sie z walka 3 osadzonego w lozyskach zamocowanych w bla¬ chach 4 przyspawanych do szyn toru. Na kon¬ cach walka 3 przyspawane sa dwa krótkie ra¬ miona 5, polaczone przegubowo ze sworzniami 6, na których opieraja sie wewnetrzne konce katowników 2. Przy nacisku katowników 2 swo¬ rznie 6 przesuwaja sie na dól w tulejkach 7 przymocowanych do szyn. Po srodku walka 3 przypawane jest ramie 8, polaczone przegubo¬ wo z drazkiem 9. Miedzy ramionami 5 na wal¬ ku 3 przypawane sa dwie dzwignie 10 z ciezar¬ kami 22.Drugi koniec drazka 9 jest polaczony przegu¬ bowo z ramieniem 14 przypawanym do walka 2.Walek 2 jest osadzony w lozyskach przymoco¬ wanych do blach 13 przypawanych do szyn to¬ ru. Na koncach walka 12 przypawane sa krót¬ kie ramiona 15, polaczone przegubowo za po- "moca ramion 26 z klockami zaporowymi 27, osadzonymi przesuwnie w prowadnikach 18.Do blach 23 przypawane sa oporki 19. Opisana zapora zamyka na stale tor od strony zaladowa¬ nych wozów i nie dopuszcza do wolnego stacza¬ nia sie wozów lub pociagu w kierunku przeko¬ pu. Odleglosc zapory od punktu zaladowczego umozliwia ustawienie jednego skladu pociagu, tj. 25 duzych wozów. Pod dzialaniem ciezarków 11, umocowanych na dzwigach 10, sworznie 6 zostaja przesuniete do góry, unoszac do góry konce wewnetrzne katowników 2, spoczywajace na sworzniach 6. Równoczesnie pod dzialaniem ciezarków 22 zostaja wysuniete do góry klocki zaporowe 27. W tym stanie zapory zaladowane wozy hamowane trzewikiem i popychane popy- chaczem posuwaja sie naprzód, dopóki kola pierwszego woza nie dojada do klocków zapo¬ rowych 27.Parowóz, który ma zabrac pociag pelnych wo¬ zów, jadac po torze wjezdza na katowniki 2 i naciskajace na dól sworznie 6. Sworznie na¬ ciskajac na ramiona 5 powoduja obrót walka 3 i uniesienie dzwigni 20 wraz z ciezarkami 11.Równoczesnie wskutek obrotu walka 3 przesu¬ wa sie ramie 8, a drazek 9 powoduje za pomoca ramienia 14 obrót walka 12. Walek 12 obraca¬ jac sie, przesuwa na dól klocki zaporowe za po¬ moca ramion 15 i 16. Dlugosc katowników 1 jest dobrana tak, aby podczas przejazdu pocia¬ gu drugi wóz nie wjechal na katowniki zanim jeden wóz zjedzie z katowników. W ten sposób katowniki 2 sa stale pod naciskiem kól i zapo¬ ra jest otwarta. Po przejezdzie ostatniego wozu pociagu zapora zamyka sie samoczynnie pod dzialaniem ciezarków 10. Oporki 29 sa przypa¬ wane do blach 13 i sluza do samoczynnego otwarcia zapory przez nacisk kól na klocki za¬ porowe. Kola naciskajac na klocki zaporowe nie moga ich wcisnac na dól, poniewaz punkt przegubowy laczacy ramie 15 z ramionami 16 przesuniety jest poza martwy punkt i oparty jest na opornikach 19. PL