Opublikowano dnia 10 listopada 1956 r. ia 10 listopada 1956 r. c%0Aj 0/W/ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38869 KI. 21 g, 13/50 Inz. Jerzy Wasileirski Warsoawa, Polaka Sposób uzyskiwania rodzin charakterystyk anodowych lamp elektronowych na ekranie Jampy oscylograficznej oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Patent trw© od dnia 21 wrzesnia 1954 r.Sposób uzyskiwania aa ekranie lampy oscy- lografLcznej rodzin charakterystyk anodowych kump elektronowych malej mocy za pomoca ge¬ neratora napiecia sinusoidalnego i generatora napiecia o przebiegu w ksztalcie schodków ma na celu w mysl wynalazku uproszczenie zna¬ nych dotychczas sposobów wymagajacych wy¬ twarzania napiec o przebiegach innych ksztal¬ tów, trudniejszych do uzyskania.Urzadzenie do uzyskiwania i obserwacji ro¬ dzin charakterystyk anodowych lamp elektrono- vych malej mocy wedlug wynalazku sluzy do uzyskiwania na ekranie lampy oscylograficznej tych charakterystyk. Urzadzenie to moze byc równiez wykorzystane do uzyskiwania i obser¬ wacji pojedynczych charakterystyk statycznych siatkowych oraz roboczych anodowych i siatko¬ wych w dowolnych warunkach pracy badanej lampy (dobór punktu pracy i oporu obciazenia).Na rysunku fig. 1 przedstawia ideowy sche¬ mat blokowy urzadzenia, fig. 2 — przebiegi na¬ piec, fig. 3 — szczególowy schemat blokowy urzadzenia w. konkretnym rozwiazaniu, a fig. 4 — fragment schematu ideowego, obejmujacy generator napiecia o przebiegu w ksztalcie schodków. l Na anode badanej lampy I jest przylozone na¬ piecie sinusoidalne a z generatora III przez do¬ statecznie maly opór wzorcowy R. Spadek na-, piecia na oporze R, proporcjonalny do pradu anodowego badanej lampy, doprowadza sie na odchylajace pionowo plytki oscylografu II. Na¬ piecie sinusoidalne a doprowadza sie równo¬ czesnie na odchylajace poziomo plytki oscylo¬ grafu. To samo napiecie sluzy do uruchamia¬ nia generatora IV, wytwarzajacego napiecie o przebiegu b w ksztalcie schodków. Napiecie to jest przylozone na siatke sterujaca badanej lam-py, dzieki czemu potencjal sdaitki jest staly pod¬ czas dodatnich pólokresów napiecia anodowego, natomiast zmienia sie skokami podczas ujemnych jego pólokresów. Poniewaz pirzy kazdej warto¬ sci ujemnej napiecia siatki powstaje na ekra¬ nie oscylografu charakterystyka anodowa la = f (U»a), uzyskuje sie tyle charakterystyk, na ilu poziomach ustala sie napiecie siatki (np. wedlug fig. 2 — cztery charakterystyki). Czestotliwosc powtarzania przebiegu w ksztalcie schodów wy¬ nosi 50 c/s, dzieki czemu unika sie migotania obrazu. Czestotliwosc napiecia sinusoidalnego jest kilkakrotnie wyzsza (odpowiednio do liczby charakterystyk).Generator napiecia o przebiegu w ksztalcie schodków sklada sie z. ogranicznika na triodzie LI, wlasciwego generatora na pentodzie L2 (dla uproszczenia na rysunku przedstawiona jako trioda) i lampie neonowej lub tyratronie L4 oraz wtórnika katodowego na triodzie L3.Napiecie na siatce ogranicznika jest w stanie spoczynku dodatnie, lecz utrzymuje sde w po¬ blizu zera dzieki spadkowi napiecia, wywolane¬ mu przez prad siatki na duzym oporze R3. Wy¬ lacznie podczas ujemnego szczytu sinusoidal¬ nego napiecia wejsciowego napiecia siatki staje sie ujemne, a nawet nastepuje zablokowanie lam¬ py. Podczas kazdej przerwy w przeplywie pra¬ du anodowego lampy LI na oporze anodowym R4 powstaje dodatni impuls napiecia, który od¬ blokowuje lampe L2, pracujaca w klasie C (wla¬ sciwy generator). Prad anodowy lampy L2 la^ duje kondensator C3, dzieki czemu napiecde na anodzie lampy L2 opada gwaltownie o pewna wielkosc. Jako lampe L2 stosuje sie pentode, aby uniezaleznic prad anodowy od napiecia ano¬ dowego. Wymieniony proces powtarza sie kil¬ kakrotnie, az napiecie na kondensatorze C3 osia¬ gnie wartosc napiecia zaplonu lampy neonowej L4. Wtedy kondensstor C3 rozladowuje sie przez lampe 1A i caly przebieg powtarza sie.Uzyskane tu napiecie o przebiegu w ksztalcie schodków jest wlaczone na siatke lampy L3, pracujacej jako wtórnik katodowy o oporze wej¬ sciowym 10 — 20 MQ.Duzy opór wejsciowy zapobiega rozladowywa¬ niu kondensatora C3 podczas przerw miedzy im¬ pulsami Pomimo duzego oporu wejsciowego lampa pracuje na pradzie siatki, który wraz z kondensatorem C5 wplywa dodatnio na plaski przebieg napiecia wyjsciowego przy jego naj¬ wyzszym poziomie (pierwszy górny „stopien").Bez pradu siatki opór wejsciowy wtórnika ka¬ todowego bylby trzy razy wiekszy.Napiecie o przebiegu w ksztalcie schodków jest doprowadzone do siatki sterujacej badanej lampy przez dzielnik napiecia i kondensator.Dzielnik napiecia pozwala zmieniac skokami wielkosc- przyrostu napiecia siatki przy przej¬ sciu z jednej charakterystyki anodowej na dru¬ ga. Obwód siatkowy badanej lampy sluzy jako odtwarzacz skladowej stalej napiecia o przebie¬ gu w ksztalcie schodków, poniewaz prad siatki laduje ujemnie kondensator sprzegajacy i nie dopuszcza do pojawienia sie dodaitniego napie¬ cia na siatce. Rozladowanie nastepuje powoli przez opór uplywowy.W praktycznym wykonaniu urzadzenia umoz¬ liwia uzyskanie oprócz rodzin charakterystyk anodowych równiez pojedynczych charaktery¬ styk innych typów.W celu uzyskania rodziny charakterystyk ano¬ dowych badanej lampy, nalezy zewrzec styki 3, 6, 8 przelacznika P rodzajów charakterystyki (fig. 3). Wtedy napiecie sinusoidalne z genera^ tora C typu RC zostaje doprowadzone poprzez wzmacniacz oporowy D, rezonansowy wzmac¬ niacz mocy E, pracujacy w klasie C, styki 6 i opór wzorcowy R na anode badanej lampy B oraz poprzez styki 8 na poziomo odchylajace plytki oscylografu F. Równoczesnie wzmacniacz oporowy D steruje ogranicznik H, ksztaltujacy waskie impulsy dodatnie, które wyzwalaja wla¬ sciwy generator J do wytwarzania napiecia o przebiegu w ksztalcie schodków. Napiecie, uzy¬ skane z tego generatora jest przylozone przez wtórnik katodowy K i styki 3 na siatke steru¬ jaca badanej lampy B. Na odchylajace pionowo plytki oscylografu F doprowadza sie poprzez wzmacniacz oporowy z odtwarzaczem G sklado¬ wej stalej spadek napiecia na oporze wzorco¬ wym H, wywolany przez prad anodowy badanej lampy B. Lampa B otrzymuje ponadto napie¬ cia zarzenia i napiecie siatek oslbnnych z zasi¬ lacza A. , W celu uzyskania statycznej charakterystyki siatkowej nalezy zewrzec styki 1, 2, 5, 7 prze¬ lacznika P. Wtedy na anode badanej lampy B wlacza sie stale napiecie z zasilacza A przez sty¬ ki 5 i opór R, a na siatke sterujaca — stale na¬ piecie z zasilacza A przez styki 1 oraz napiecie zmienne sinosoidalne ze wzmacniacza oporo¬ wego D przez styki 2. To samo napiecie przez styki 7 wlacza sie na wzmacniacz oporowy G i stad na oscylograf F. Pozostale polaczenia sa identyczne jak poprzednio.W celu uzyskania dynamicznej charakterysty¬ ki siatkowej nalezy zamiast styków 5 zewrzec styki 4, aby napiecie anodowe bylo wlaczoneprzez opór obciazenia Z. Pozostale polaczenia sa identyczne jak poprzednio.W celu uzyskania dynamicznej charakterysty¬ ki anodowej nalezy rozewrzec styki 7 i wlaczyc na poziomo odchylajace plytki oscylografu F napiecie z punktu polozonego miedzy oporami Z, R. Polaczenie to nde zostalo uwidocznione na fig. 3. Pozostale polaczenia sa identyczne jak po¬ przednio. | Wszystkie napiecia* zasilajace badana lampe, sa nastawne. Napiecie sinusoidalne na wyjsciu rezonansowego wzmacniacza mocy E jest regu¬ lowane i kontrolowane woltomierzem lampowym diodowym. Oscylograf jest zaopatrzony w me¬ chaniczne skale pradu anodowego oraz napiecia anodowego lub siatkowego i potencjometry ska¬ lujace (regulujace czulosc odchylania). Skalowa¬ nie odbywa sie za pomoca napiecia sinusoidalne¬ go, pobieranego z wejscia wzmacniacza mocy E.I PL