PL38801B1 - - Google Patents

Description

RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38801 KI. 55 f, 16 Anzelm Leirandoiuski Poznan, Polska Henryk Witkoiuski Poznan, Polska Sposób otrzymywania materialu chromatograficznego do analizyjlosciowej Petent trwa od dnia 26 stycznia 1955 r.Ilosciowa analiza chromatograficzna wskutek braku odpowiednich materialów chromatogra¬ ficznych jest stosunkowo skomplikowana, wy¬ magajaca caly szereg oznaczen ilosciowych, oraz wymaga znacznej uwagi i wykonywania stosun¬ kowo skomplikowanych czynnosci w celu uzys¬ kania pozadanych wyników.Dzieki zastosowaniu materialu chromatogra¬ ficznego wedlug wynalazku mozna uproscic chromatograficzna analize ilosciowa. Stwierdzo¬ ne, ze oznaczenie stezen roztworów dowolnych soli, kwasów i zasad mozna przeprowadzic w nadzwyczaj prosty i szybki sposób przy uzyciu takiego materialu uzyskujac powierzchnie barw¬ ne, których wielkosc znajduje sie w liniowej zaleznosci od stezenia roztworu.Material otrzymany sposobem wedlug wynalaz¬ ku pozwala tez oznaczac równoczesnie obok sie¬ bie kilka substancji o wyzej wymienionym cha¬ rakterze, np. rozmaitych soli znajdujacych sie w jednym roztworze, oznaczac twardosc wody, stezenie kwasów i zasad itp. Dokonywanie ta¬ kich odznaczen, zwlaszcza w fabrykach, labora¬ toriach ruchowych itp. jest nadzwyczaj uprosz¬ czone, pozwala mianowicie uniknac ilosciowych analiz chemicznych, zmudnych i dlugotrwalych, wymagajacych stosunkowo skomplikowanych aparatur i licznych mianowanych odczynników..Sposób otrzymywania materialu chromatogra¬ ficznego do analizy ilosciowej wedlug wynalaz¬ ku polega na wytworzeniu bibuly z dowolnego materialu wlóknistego, np. celulozowego, zawie- irajacej odpowiednie scisle okreslone ilosci ma¬ terialów ©aiiaezajacych, Jak np. Jonitów i (lub) innej reagujacej substancji nierozpuszczalnej w przewidzianym rozpuszczalniku oraz ewentualnie innych substancji powodujacych równoczesnie zabarwienie plamy spowodowanej roztworem zaabsorbowanym przez bibule. Material chroma¬ tograficzny do ilosciowego oznaczania stezen roztworów moze oczywiscie zawieraj tez tylko jeden z tych srodków oznaczajacych, przy czym po ustaniu dzialania absorpcyjnego, wywoluje sie barwna plame, np. spryskiwaniem dowolnym wywolywaczem w calu uiatwjenia odczytu ilo¬ sciowego.Oznaczanie za pomoca^ takiego materialuchro-, matograficznego jest nadzwyczaj proste, jak przedstawiono na rysunku, na którym fig. 1 uwidacznia material chromatograficzny zanu¬ rzony do roztworów o rozmaitych stezeniach, fig, 2 — liniowa zaleznosc stezenia od powierz¬ chni plamy barwnej na pasemku, fig. 3 — ma-; tcrial chroniatograficzny wedlug wynalazku w zastosowaniu do oznaczania twardosci wody, jak to ma miejsce we wszelkich galeziach przemy¬ slu, np. cukrownictwie, a (fig. 4) liniowa zalez¬ nosc stopnia twardosci do powierzchni Blamy; uzyskanej na pasmie materialu chromatograficz¬ nego.W celu uzyskania materialu chromatograficz¬ nego wedlug wynalazku dowolny material w&fe- nisty np. celulozowy, najlepiej bibule filtracyj¬ na, rozwlóknia sie a nastepnie do utworzonej masy wlóknistej dodaje sie substancji oznacza¬ jacej, np. sproszkowanych jonitów, stalych barwników itp. substancji, w zaleznosci od ro¬ dzaju materialu chromatograficznego jaki sie pragnie uzyskac. Ilosc dodanego srodka oznacza¬ jacego dobiera sie odpowiednio do granic steze¬ nia, które dany material dhironiatoigraficzny ma potem oznaczac.RozwWleniony w znany sposób material celu^ lodowy miesza sie dokladnie ze srodkiem ozna¬ czajacym a nastepnie zwyklym sposobem pa¬ pierniczym, np, sposobem podobnym do stoso¬ wanego przy wyrobie papierów czerpanych, fca muje sie go ponownie na arkusz lub arkusze bibuly. Tak; uzyskany material ewentualnie przeplukuje sie np. w przypadku uzycia kaitic- nitów, ewentualnie kwasem solnym, zas w przy¬ padku stosowania anionitów lugiem sodowym i przemywa woda destylowana az do zaniku reakcji kwasnej lub zasadowej w przesaczu. Tak otrzymana bibule po wysuszeniu kraje sie juz dokladnie na równe pasemka, które stosuje sie do ilosciowych oznaczen w znany sposób. Po nasyceniu roztworem tak wytworzonego mate¬ rialu przy wykonywaniu analizy ilosciowej, pla¬ ma ukazuje sie od razu o ile material posiada dodany przy fabrykacji wywolujacej material barwiacy lub tez po nasyceniu i ustaleniu na¬ siakania, wywoluje sie plame barwna przez za¬ pylanie w znany sposób dowolnym barwnikiem np. chlinahzaryna. Po wysuszeniu nasaczonego pasemka naklada sie na nie przezroczysta kartke papieru milimetrowego i oblicza bezposrednio ilosc zakrytych plama krateczek pasemka mili¬ metrowego.Material chromatograficzny wytworzony spo¬ sobem wedlug wynalazku moze byc dowolnie przechowywany lub paczkowany. Material chro¬ matograficzny moze byc umieszczony w szczel¬ nym opakowaniu w postaci np. ksiazeczki, przy czym dla ulatwienia szybkiego odczytu w ksia¬ zeczce moga byc wydrukowane wzorce wzrasta¬ jacych powierzchni plamy dla danych granic stezenia, dla których material jest przeznaczony.Dzieki temu odczyt stezenia nastapic moze przez zwykle przyrównanie zaplamionego pasma do wydrukowanego wzorca. Ponadto ksiazeczka moze zawierac pasemko lub pasemka przezro- czyitego papieru milimetrowego, z ewentualnie nadrukowanymi oznaczeniami liczbowymi, wska- zujacymi wymiary powierzchni plam i razu odpowiadajace stezenie.Wedlug wynalazku material chromatograficz¬ ny mozna wykonac tak, ze po jego sporzadzeniu i pocieciu na pasemka zaopatruje sie powierz¬ chnie samych pasemek w nadruki wykazujace oznaczenia liczbowe stezenia, tak ze oznaczenie wielkosci plamy na takim pasemku staje sie zu¬ pelnie mechaniczne. Zamiast nadruków mozna tez pasemko wykonac tak, aby posiadalo odpo¬ wiednie wtloczenie oznaczen liczbowych.Wymieniane wyzej srodki sluza jedynie do wiekszego jeszcze ulatwienia odczytu, lecz od¬ czyt ten mozna oczywiscie tez przeprowadzac znanym najprostszym sposobem przez przyloze¬ nie przezroczystego papieru milimetrowego i od¬ liczenie ilosci kratek zakrytych plama pasemka, po czym przenosi sie te dane liczbowe na wy¬ kres, z którego wynika wielkosc stezenia jak to uwidoczniono na fig. 2 i 4. PL

Claims (3)

1. zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania materialu chromato¬ graficznego do analizy ilosciowej, znamienny tym, ze stosuje sie rozwlókniony dowolny ma¬ terial wlóknisty, np. celulozowy, który mie¬ sza sie z dowolnym materialem oznaczaja-cym w odpowiednim fozadanym stosunku, po czym przemieszana dokladnie mase for¬ muje sie znanymi sposobami papierniczymi na arkusze, z których wykrawa sie ewentual¬ nie równe o okreslonej pozadanej wielkosci pasemka materialu chromatograficznego. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze do masy wlóknistej celulozowej dodaje sie jonitów i (lub) innej reagujacej substancji nierozpuszczalnej w stosowanym rozpuszczal¬ niku i (lub) substancji wywolujacych i uwi¬ daczniajacych plame chromatograficzna po zaabsorbowaniu roztworu. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze material chromatograficzny zadaje sie ta¬ ka iloscia srodka oznaczajacego, aby uzyska¬ ne pasemko wystarczalo do dokonania ozna¬ czen w pozadanych okreslonych granicach stezen. 4. Sposób wedlug zastrz. 1 — 3, znamienny tym, ze pasemka wytworzonego materialu chroma¬ tograficznego do oznaczonych granic stezen i rodzaju roztworów stosuje sie w postaci ksiazeczek, przy czym ksiazeczka zawiera wydrukowana skale wzorców powierzchni plam (Aromatograficznych z oznaczeniami liczbowymi, odpowiadajacymi np. wielkosci powierzchni i (lub) bezposrednio okresla sto- zenie. 5. Sposób wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze stosuje sie pasemka materialu chromatogra¬ ficznego w postaci ksiazeczki zawierajacej karte przezroczystego papieru milimetrowego do obliczania wielkosci powierzchni plamy. 6. Sposób wedlug zastrz. 1 — 5r znamienny tym, ze stosuje sie material chromatograficzny opakowany w przezroczysty papier milime¬ trowy, odpowiadajacy co do wielkosci pasem¬ kom materialu chromatograficznego i posia¬ dajacy nadrukowane dane liczbowe. 7. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1 — 6, zna¬ mienna tym, ze stosuje sie pasemka materia¬ lu chromatograficznego, zawierajace oznacze¬ nia liczbowe co do wielkosci powierzchni pla¬ my lub bezposrednio oznaczajace stezenia. Anzelm Lewandowski Henryk Witkowski Zastepca: Kolegium Rzeczników PatentowychDo opisu patentowego nr 38801 Fig.i V Fig.
2. 2 AMerjtAma fihmki r W Fia.
3. 3 V I **H*uerfc/)nio plamki Rg.t * »&f d0O? 000* 0006 0008 0010 0012 001** 0016 n \ca' 3 OS ml J stezenie Uoii 0.5 0.5 0,5 05 0.5 0.5 0£ A.Lewandowski H Witkowski M stopnie ?0 ^wartosc* (BIBLIOTEKA [ Un- cdu Pate nl owego DruK. LSW. W-wa zam. 905<» z dnial^^^teiiiii!t " III 70 g. BI — 150. — B-6-S7103 PL