VAT Opublikowano dnia 10 maja 1956 r. rQ |BIBLIO*rJkKA| 4t u* Ibie •"r.-ju Patentowego "'-'f'"- POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr38759 KI. fri ty. 1/82 Warszaiuskie Biuro Projektóiu Budoiunictiua Przemysloiuego (Biuro Projektów Urzadzen Wodnych)*) Warszawa, Polska l/4* Plaska zasuwa odciazona do zamykania przeplyw wady w kanalach budowli wodnych Patent trwa od dnia 28 stycznia 1955 r.Przedmiotem wynalazku jest plaska zasuwa odciazona sluzaca do zamkniecia przeplywu wo¬ dy w kanalach budowli wodnych, która posiada tylko scianki obwodowe, spelniajace role prze¬ grody miedzy woda górna i dolna i stanowiace rame wykonana w postaci trapezu lub innego ksztaltu zaopatrzona w uszczelnienia z obydwóch stron doplywuwody. , Zasuwy plaskie dotychczas stosowane do tego celu podlegaja jednostronnemu parciu wody, które przy wiekszych wymiarach zasuwy oraz wiekszych spietrzeniach wody wywoluja bardzo duzy nacisk przenoszony przez zasuwe na pod¬ pory oraz zmusza do uzycia znacznej sily po¬ trzebnej do poruszania zasuwy, co z kolei pro¬ wadzi do zwiekszenia kosztów inwestycji. Oprócz zasuw plaskich jednostronnie obciazonych znane sa inne urzadzenia sluzace do zamkniecia kana¬ lów w budowlach wodnych, w których osiagnie¬ to czesciowe odciazenie. Sa to zamkniecia cy¬ lindrowe, zamkniecia motylkowe, zasuwy pod¬ wójne i inne. Wszystkie te urzadzenia ustepuja zasuwie plaskiej pod wzgledem kosztów budowy i zuzycia materialów.Zasuwa wedlug wynalazku jest calkowicie od¬ ciazona zasuwa plaska. Zastosowany uklad kon¬ strukcyjny zmniejsza w stosunku do dotychczas stosowanej zasuwy plaskiej do polowy koszt budowy urzadzenia oraz zuzycie materialów.Konstrukcje zasuwy wedlug wynalazku uwi¬ doczniono na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia przekroje pionowe zasuwy — po lewej stronie przekrój C-C oraz po prawej stronie — A-A, fig. 2 — przekrój pionowy D-D, fig. 3 — *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz, mgr Tadeusz Wielunskiprzekrój poziomy B-B oraz fig. 4 — szczegól uszczelnienia.Jak uwidoczniono na fig. 1, 2, 3 role przegro¬ dy miedzy woda doplywajaca (poziom Wj) oraz woda odplywajaca (poziom W2) spelniaja scian¬ ki obwodowe zasuwy 1, 2, 3, 4, stanowiace rame w formie trapezu lub tez innego ksztaltu zao¬ patrzona w uszczelnienia 5, 6, 7, 8, 5\ 6\ T, 8\ Uszczelnienia sa wykonane w formie dwóch tra¬ pezów, których boki równolegle 5, 6, 5', 6' sa polozone poziome, boki zas nierównolegle 7, 8, 7', 8', stanowia dwa odcinki klina skierowane swym ostrzem do dolu.Przestrzen ograniczona sciankami 1, 2, 3, 4 jest nie zamknieta, co sprawia* ze woda doply¬ wajaca do zasuwy przedostaje sie na calym ob¬ wodzie ramy od razu z dwóch stron, co zwiek¬ sza dwukrotnie przelotnosc zasuwy. Kierunki i miejsca przeplywu wody zaznaczone sa na ry¬ sunku strzalkami. Pelny przekrój dla przeply¬ wu wody uzyskuje sie juz po podniesieniu za¬ suwy na okolo 30°/o wysokosci kanalu doply¬ wowego. Poziome parcie wody na zasuwe oraz nacisk zasuwy na podpory w ogóle nie wyste¬ puje dzieki temu, ze skasowano scianke w pla¬ szczyznie prostopadlej do kierunku doplywu wo¬ dy oraz dzieki calkowitej symetrii zasuwy wzgle¬ dem tej plaszczyzny. Wypór wody dzialajacy na zasuwe w kierunku pionowym do góry równo¬ wazy jej ciezar wlasny. Powstaje on wskutek szerszego rozstawienia uszczelnien górnych 5, 5' niz dolnych 6, 6' i bocznych 7, 7', 8, 8\ znajduja¬ cych sie w jednej plaszczyznie. Róznice w roz¬ stawieniu tych uszczelnien dobiera sie tak, zeby wypór wody byl przy srednim spietrzeniu rów¬ ny ciezarowi zasuwy. W celu niedopuszczenia do powstawania drgan zasuwy przy wiekszych predkosciach przeplywu wody, doprowadza sie powietrze w poblizu uszczelnien po stronie od¬ plywu wody. Dla doprowadzenia powietrza wy¬ korzystuje sie rury 9 usztywniajace rame zasu¬ wy oraz rury 13, sluzace do podnoszenia zasu¬ wy. Dla zapewnienia lepszego odprowadzenia wody, okucia 10 obudowy zasuwy w miejscach zetkniecia z uszczelnieniami 6, 6y sa skosne.Jako uszczelnienie dolne i boczne stosuje sie walki gumowe 16 lub listwy stalowe odpowied¬ nio dopasowane, jako uszczelnienie górne — pa¬ ski gumowe.W samej zasuwie parcie wody wywoluje je¬ dynie naprezenia, zginajace w sciankach zewne¬ trznych. Przy zastosowaniu usztywnien zasu¬ wy, naprezenia te sa bardzo male.Dla otwacrcia przeplywu wody unosd sie zasu¬ we za pomoca irur 13, laczajcych zasuwe z me¬ chanizmem wyciagowym 14. Przeplyw wody na¬ stepuje od razu na calym obwodzie zasuwy po obydwóch jej stronach. Wlasciwe prowadzenie zasuwy w szybie zapewniaja kola 11, osadzone na osiach 15 i toczace sie po szynach 12. PL