Wynalazek dotyczy rur Roentgena z katoda zarowa i duza próznia, jako tez u- rzadzenia, niezbednego do dzialania takich rur.W rurze rentgenowskiej podlug wyna¬ lazku niniejszego katoda zarowa jest u- mieszczona w naczyniu metalowem, któ¬ rego sciana tworzy calkowicie lub czescio¬ wo powloke zewnetrzna rury. Antykatoda jest odosobniona od tego naczynia zapomo- ca izolacji, wytrzymujacej wysokie napie¬ cie. Naczynie metalowe i antykatoda sa tak wykonane i tak izolowane wzgledem sie¬ bie, ze promienie katodowe moga padac tylko na ograniczona czesc powierzchni antykatody. W tym celu naczynie metalo¬ we zweza sie od strony antykatody na o- twór do przepuszczania promieni katodo^ wych, czesc zas powierzchni alntykatody, majaca przyjmowac promienie katodowe, umieszcza sie w tym otworze albo wpo- blizu tegoz.W rurze rentgenowskiej podlug wynalaz¬ ku niniejszego równiez katoda zarowa1 jest odpowiednio izolowana od naczynia meta¬ lowego.W urzadzeniu do dzialania rur Roentge¬ na podlug wynalazku niniejszego naczynie metalowe, wewnatrz którego jest umie¬ szczona katoda zarowa, jest polaczone z katoda zarowa zapomoca przewodnika badz bezposrednio, badz przez zródlo na¬ piecia stalego, lecz dajacego sie regulowac.Zaleca sie dokonanie polaczenia tego wten sposób, ze naczynie metalowe wyka¬ zuje potejigal nizszy od potencjalu wszyst¬ kich punktów nici zarowej.Proponowano juz wykonywac scianke rury Roentgena o duzej prózni w wiekszej czesci z metalu, jednakze antykatoda two¬ rzyla wtedy zawsze czesc tego naczynia me¬ talowego lub byla z niem polaczona prze¬ wodnikiem. W rurze zas podlug wynalazku niniejszego antykatoda jest wlasnie izolo¬ wana od metalowej scianki rury w ten spou sób, ze miedzy niemi mjoze byc dopuszczo¬ na wielka róznica potencjalów.Rury Roentgena] z metalowa powloka zewnetrznia w porównaniu dó rur ze szkla maja pomiedzy innemi te zalete, ze sie nie tluka i lepiej reprodukuja promienie Roent¬ gena, albowiem niema tu dzialalnia szkodli¬ wego wskutek ladowania scianki szkla¬ nej.Rura< Roentgena podlug wynalazku ni¬ niejszego równiez posiada dwie wymienio¬ ne zalety. Lepsza reprodukcje promieni o- siaga sie przez to, ze sciance metalowej nadaje sie staly potencjal. Poza tern spe¬ cjalny przyrzad zbiorczy, majacy laczyc promienie katodowe w snJop zbiezny, jest tu zbyteczny.Wynalazek dlaije wieksza swoboda w budowie i umieszczeniu nici zarowej. Czesc powierzchni antykiaitody, na która maja pa¬ dac promienie katodowe, moze byc usta¬ wiona w pro&ty sposób. Naczynie metalo¬ we i antykatiodia moga miec taki ksztalt i tak moga byc wzgledem siebie umieszczo^ ne, ze promienie rentgenowskie sa skiero¬ wane prostoipadle lub prawie prostopadle do powierzchni antykatiody.Budowe bardzo ptfosta i zaralzem ko¬ rzystna otrzymuje sie podlug wyna¬ lazku przez to, ze czesc antykatody, na która maja padac promienie katodowe, otwór w naczyniu metalowem do prze¬ puszczania promieni katodowych i otwór czyli okno w naczyniu tern do przepu¬ szczania promieni rentgenowskich sa urza¬ dzone na jednej osi. Wskutek tego katoda zarowa nie potrzebuje miec formy skon¬ centrowanej, a moze byc wykonana w ksztalcie pierscienia.Rysunki przedstawiaja niektóre formy wykonania rur Roentgena podlug wyna¬ lazku niniejszego. Fig. 1 przedstawia rure Roentgena, w której jest uwydatniona podstawowa mysl wynalazku. Fig. 2, 3, 4 i 5 przedstawiaja praktyczne formy wy¬ konania wynalazku. Na fig. 4 przedstawio¬ na jest prócz rury Roentgena czesc urza¬ dzenia potrzebnego dó dzialania rury.Katoda zarowa / rury Roentgena, przedstawionej na fig. 1, znajduje sie we¬ wnatrz naczynia metalowego 3, w którem równiez umieszczona jest antykatoda 2.Druty, doprowadzajace prad do katody za¬ rowej, sa wtopione w rure szklana 4, szczelnie polaczona ze sciana naczynia 3.Antykatoda 2 jest izolowana od naczynia metalowego przez cialo izolujace 5, np. szklo, równiez szczelnie polaczone ze scia¬ na metalowa. Wnetrze rury opróznia sie w jakikolwiek sposób i to do bardzo dale¬ kich' granic (wyzej, niz 0,0006 mm slupa rteci).Podczas pralcy rury, przedstawionej na fig. 1, doprowadza sie wysokie m piecie pomiedzy katoda zarowa 1 i antykatoda 2 i utrzymuje sie n& naczyniu metalowem 3 staly potencjal w stosunku do katody za¬ rowej. W tym celu mozna np. jeden z kon¬ ców katody zarowej polaczyc przewodni¬ kiem z naczyniem metalowem. Mozna rów¬ niez katode zarowa polaczyc z naczyniem metalowem przez zródlo stalego napiecia.Przytem trzeba sie starac, aby naczynie metalowe 3 mialo nizszy potencjal od wszystkich punktów nici zarowej. Jesli róznica potencjalów wynosi chocby kilka woltów, zaden elektron, wysylany przez katode zarowa, nie bedzie mógl pasc na sciane naczynia metalowego, lecz wszyst¬ kie beda musialy skierowac sie ku anty- katodzie 2. W przedstawionej formie wy- — 2 —konania antykatoda ta jest malem cialem kulistem, skutkiem czego promienie katodo¬ we padaja jedynie na mala czesc jej po¬ wierzchni, a promienie Roentgena sa rów¬ niez wysylane z malej powierzchni, co, jak wiadomo, koniecznie potrzebne jest do wytwarzania zdjec Roentgena.W scianie naczynia metalowego .3 winno byc urzadzone w odpowiedmiem miejscu okienko celem przepuszczania promieni Roentgena.Mozna równiez utrzymywac na naczy¬ niu metalowem 3 potencjal cokolwiek wyz¬ szy, niz na katodzie zarowej. Ma to jednak¬ ze skutek niekorzystny czesc bowiem elek¬ tronów, wypromieniowanych przez katode zarowa, pada na sciane metalowa, co po¬ woduje strate energji i jednoczesnie na¬ grzanie sciany metalowej.Forma wykonania, przedstawiona na fig. lf jest malo zdatna do uzytku prak¬ tycznego, poniewaz nie mozna tu nalezycie chlodzic antykatody 2.Forma wykonania, lepiej nadajaca sie do celów praktycznych, przedstawiona jest na fig. 2. W tej formie wykonania ka¬ toda zarowa 9, skladajaca sie z drutu, zgie¬ tego w formie kola, jest umieszczona we¬ wnatrz naczynia metalowego 6, zwezonego w miejscu 7 na maly otwór, w którym u- mieszczona jest antykatoda 8 czescia swej powierzchni. Naprzeciw tej antykatody znajduje sie w naczyniu metalowem okien¬ ko do przepuszczania wytworzonych pro¬ mieni Roentgena. Okienko to sklada sie z plyty szklanej 13, wtopionej szczelnie w sciane metalowa. Urzadzona jest takze cienka plyta metalowa 14, np. z glinu lub srebrai, albo krata lub tkaninal z podobne¬ go metalu, przepuszczajaca promienie Roentgena, lecz zapobiegajaca naladowa¬ niu plyty szklanej promieniami katodo;- wemi.Cienka plyto metalowa lub kratka urza¬ dzona jest w tym celu, aby sciana naczy¬ nia, wewnatrz którego znajduje sie katoda zarowa, byla mozliwie wszedzie z metalu* Gdy sie wywola wtedy mala ujemna róz¬ nice potencjalów miedzy naczyniem meta- wem i katoda zarowa, zaden z wysylanych . przez katodle zarowa elektronów nie be¬ dzie mógl dosiegnac sciany naczynia i wplynac wskutek tego niekorzystnie na dzialanie rury. Druty doprowadzajace 10 i 11 katody zarowej sa wtopione w rure szklana 12', polaczona szczelnie ze sciana naczynia metalowego. Nic zarowa 9, skla¬ dajaca sie np. z wolframu, dzwigaja pod¬ pory 16, np. z molibdenu, umocowane na pierscieniu 15 z materjalu izolacyjnego, jak szklo, porcelana hub inne. Anitykatoda jest izolowana od naczynia metalowego zapo- moca mateirjalu, wytrzymujacego wysokie najpiecie.Promienie katodowe, wysylane przez katode zarowa, moga njapotkac antykato- de, wskutek szczególnej formy sciany na¬ czynia metalowego i odpowiedniego umie¬ szczenia amtykatody wzgledem tej sciany, tylko na malej czesci jej powierzchni.Chlodzenie antykatody moze sie odby¬ wac w jakikolwiek odpowiedni sposób.Co do róznicy napiecia miedzy katoda zarowa i naczyniem metalowem nalezalo¬ by powtórzyc to samo, co powiedziano juz z powodu fig. 1.Jesli katoda zarowa jest wykonana z nir ci zarowej wolframowej, wystarcza ujemna róznica potencjalów kilku woltów, np. 5 woltów, aby zapobiec bombardowaniu scia¬ ny metalowej przez elektrony.Zaznaczyc nalezy, ze niema koniecznej potrzeby izolowania od naczynia metalo¬ wego obydwu drutów doprowadzajacych prad do katody zarowe}. Mozna równiez jeden z tych drutów polaczyc przewodni¬ kiem ze sciana naczynia metalowego i tyl¬ ko drugi drut izolowac przy wyprowadze¬ niu z rury. Wtedy jednak nie moznst regu¬ lowac róznicy potencjalów miedzy katoda zarowa i naczyniem metalowem, W formie wykonania podlug fig. 3 an- — ¦ 3 —tykatoda i naczynie metalowe sa znów i- naczej wykonane i umieszczone wzgledem siebie. W naczyniu metalowem 21 umie¬ szczono przegrode metalowa 22A w której znajduje sie maly otwór, Antykatoda 20% zakonczona ostrzem, jest umieszczona na¬ przeciw tego otworu w ten sposób, ze o- strze wchodzi cokolwiek w komore, w któ¬ rej miesci sie katoda zarowa, I tu promie¬ nie katodowe moga padac tylko na mcla czesc powierzchni antykatody. Czesc te mozna zmieniac przez regulowanie poten¬ cjalu naczynia metalowego w stosunku do potencjalu katody zarowejf a tem samem w stosunku i do antykatody.W formie wykonania, przedstawionej na fig. 4, naczynie metalowe 23 jest zaopa¬ trzone w przegrode metalowa 24, ustawio¬ na ukosnie i posiadajaca maly otwór 33.Naprzeciw tego otworu znajduje sie anty¬ katoda 25, izolowana od naczynia metalo¬ wego przez izolator 21\ Wytworzone pro¬ mienie Roentgena rzuca sie przez okienko 26:, wykonane w taki sposób, jrk w rurze, przedstawionej na fig. 2.Katoda zarowa 28 jest izolowana od na¬ czynia metalowego przez kolpak szklany 29 i zasila sie przez baterje 30, z która po- sobnie jest wlaczony opór zmienny 31. O* pprnik 32, który na zyczenie moze byc tak wykonany, ze go mozna regulowac, sluzy do nadawania naczyniu metalowemu niz¬ szego potencjalu, niz wszystkim punktom nici zarowej.W rurze, przedstawionej na fig. 4, an¬ tykatoda jest urzadzona tuz za otworem w przegrodzie metalowej. Promienie kato¬ dowe tylko przez ten otwór moga upasc na antykatode, a wiec i tu spelniony jest wa¬ runek, ze tylko majej czesci powierzchni antykatody uzywa sie do wytwarzania promieni Roentgena, Antykatoda moze byc wykonana z ja¬ kiegokolwiek odpowiedniego ciala, np, z molibdenu, wolframu i t, d, W formie wykonania podlug fig. 5 nic zarowa 38 i okienko 39 umieszczone sa w ten sam sposób wzgledem antykatody 37, jak na fig, 2, Co do dzialania rury Roentgena podlug wynalazku niniejszego nalezy zaznaczyc, ze potencjal naczynia metalowego moze byc równiez niecoi wyzszy od potencjalu katody zarowej, i ze na prace rury wply¬ wu szkodliwego to miec nie bedzie.Jako tworzywa na naczynie metalowe mozna uzyc np, miedzi lub zelaza, a do szczelnego polaczenia naczynia metalowe¬ go ze szklem rury moze byc uzyty pier¬ scien platynowy. Mozna równiez zastoso¬ wac z korzyscia pierscien z zelaza chro¬ mowego o Ukim skladzie, ze jego rozsze¬ rzalnosc jest taka sama, jak rozszerzalnosc szkla. Mozna równiez cale naczynie me¬ talowe wykonac z zelaza chromowego te¬ go skladu, poniewaz latwe odprowadzanie gazów z tego stopu i jego mala porowatosc sa w danym razie szczególnie korzystne. PL