PL38486B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 25 stycznia 1957 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38486 KI. 8 k, 1/08 Instytut Wlókiennictwa*) Lódz, Polska Sposób nadawania tkaninom i wyrobom wlókienniczym wlasciwosci owadobójczych Patent trwa od dnia 29 maja 1954 r.Wynalazek dotyczy sposobu nadawania tkani¬ nom i wyrobom wlókienniczym wlasciwosci owadobójczych.W celu nadania wyrobom wlókienniczym z wlókien welnianych i celulozowych wlasciwosci owadobójczych stosowano dotychczas dwuchlo- rodwufenylotrójchloroetan, zwany w skrócie DDT. Jeden ze znanych sposobów nadawania wlóknom wlasciwosci owadobójczych polega na napawaniu wyrobów wlókienniczych roztwora¬ mi DDT w rozpuszczalnikach organicznych.Sposób ten pozwala na uzyskanie wzglednie dobrych wyników, wskutek osadzenia sie cza¬ stek DDT w glebi wlókna po wyparowaniu roz¬ puszczalnika, jednak jest kosztowny, albowiem wymaga instalowania specjalnego urzadzenia do odzyskiwania rozpuszczalnika i jest niebez¬ pieczny pod wzgledem pozarowym.Drugi znany sposób polega na napawaniu wyrobów wlókienniczych emulsja wodna DDT.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wy¬ nalazku jbrt ragr Mieczyslaw Orzel, Wobec jednak braku powinowactwa tej emulsji do wlókien, osadzenie DDT na wlóknie jest tyl¬ ko mechaniczne i powierzchowne, , wskutek cze¬ go DDT pod wplywem czynników mechanicz¬ nych, a zwlaszcza przy praniu materialów z mydlem i soda w krótkim czasie jest usuwa¬ ny z tkaniny, która przy tym zatraca swe wla¬ sciwosci owadobójcze. Poza tym materialy bar¬ wione, zwlaszcza w ciemnych kolorach, zatra¬ caja zywosc barwy.Stwierdzono, ze tkaniny i wyroby wlókien¬ nicze zarówno welniane jak i celulozowe naby¬ waja trwalych wlasciwosci owadobójczych, je¬ zeli emulsji srodka owadobójczego, która napa¬ wa sie obrabiane tkaniny, lub wyroby z nich uszyte, nadac pewne powinowactwo do wlókna, co powoduje wyciaganie srodka owadobójczego z emulsji i przenikanie go w glab wlókien.Wedlug wynalazku takie powinowactwo emul¬ sji do wlókien osiaga sie przez zmieszanie emul¬ sji z wodnymi roztworami kationoczynnych zywic syntetycznych, dzieki czemu uzyskuje sie tak zwana substamtywnosc wytworzonej' emulsji.Jako zywic katronoczynnyeh, wedlug wyna¬ lazku uzywa sie zywic dwucyjanodwuamidowo- formaldehydowych melain i nowo -formaldehydo¬ wych lub mocznikowo formaldohydowych, kon- densowanych w srodowisku kwasnym. Uzycie zywic kationoczynnych posiada równiez te za¬ lete, ze nie tylko nadaja one emulsji substan- tywnosc, ale równiez przyczyniaja sie do utrwa¬ lenia srodka owadobójczego na tkaninie, ponie¬ waz po jej napojeniu emulsje w czasie susze¬ nia tkaniny przechodza w postac nierozpusz¬ czalna w wodzie i wytwarzaja blonke wiazaca srodek owadobójczy z tkanina.Utworzona zawiesina w obecnosci nadmiaru zwiazku kationoczynnego posiada ladunek do¬ datni i wykazuje substantywnosc do wlókien, które w roztworze wodnym zawsze sa nalado¬ wane ujemnie. Miedzy dodatnio naladowana emulsja a ujemnie naladowanymi wlóknami welnianymi i celulozowymi zachodzi elektro¬ statyczne przyciaganie.Kationoczynne emulsje i zawiesiny srodka owadobójczego ciagna na wlókna z roztworów nawet bardzo rozcienczonych. Wzrost tempera¬ tury powoduje zwiekszenie predkosci osadzania sie emulsji na wlóknach.W celu zwiekszenia trwalosci emulsji dodaje sie do niej koloidu ochronnego, np. skrobii, dekstryny, kleju, zelatyny lub gumy arabskiej, który nie wywoluje zmiany ladunku elektrycz¬ nego.Emulsje substantywna srodka owadobójczego otrzymuje sie, dodajac w obecnosci koloidów ochronnych do zwyklej emulsji srodka roztwo¬ ru wodnego zywicy kationowej w ilosci prze¬ kraczajacej co najmniej 3—5-krotna ilosc po¬ trzebna do zobojetnienia emulgatorów aniono¬ wych. Wartosc pH emulsji substantywnej po¬ winna wynosic 5—6.Sposób wedlug wynalazku polega na napa¬ waniu tkaniny lub wyrobów wlókienniczych emulsja substantywna, wyzeciu i wysuszeniu, przy czym do uodpornienia tkanin, przeciwko owadom (mole, wszy, pchly, pluskwy, muchy, komary, wolek zbozowy) konieczne jest nanie¬ sienie przynajmniej 0,2% srodka owadobójcze¬ go, np. DDT, jednak "w celu zapewnienia tok¬ sycznosci w ciagu dluzszego czasu nanosi sie 0,5—2% DDT w stosunku do wagi wlókna.Przyklad I. Z roztworu Azotoxu zawierajace¬ go juz emulgator przygotowuje sie emulsje przez energiczne zmieszanie w mieszalniku szyb¬ ko obrotowym równych ilosci Azotoxu i wody.Emulsje te rozciencza sie 3-krotna iloscia wody dodaje sie kleju zwierzecego, jajco koloidu o- chronnego (w ilosci 0,1% w stosunku do calko¬ witej ilosci przygotowanej do obróbki cieczy), nastepnie dodaje sie mieszajac rozcienczonego roztworu zywicy kationowej dwucyjanodwuami- dowo-formaldehydowej (Utrwalacz W) w ilosci 100% ilosci DDT. W koncu dodaje sie kationo¬ wych srodków zmiekczajacych (Petefobol IW, Zmiekczacz IW) w ilosci okolo 0,2% w stosunku do wlókna.Obrabianie tkanin welnianych przeprowadza sie w kadzi barwierskiej z kolowrotkiem lub w pralnicy szerokosciowej albo pasmowej. Stosu¬ nek ciezaru tkaniny do kapieli wynosi 1:10.Ilosc uzytego DDT wynosi 1% w stosunku do ciezaru tkanin. Temperatura kapieli* wynosi 50°C, czas obrabiania 30 minut. W miare obrób¬ ki emulsja jasnieje, stajac sie przy koncu pra¬ wie zupelnie przezroczysta i klarowna, co do¬ wodzi calkowitego wyciagniecia DDT przez tka¬ nine.Po obróbce tkaniny wiruje sie, suszy i wykon¬ cza w sposób wlasciwy dla danego asortymentu.Tkaniny welniane po 5-krotnym praniu w roz¬ tworze mydla zatrzymuja okolo 50% naniesio¬ nego DDT, podczas gdy tkaniny impregnowane w zwyklych emulsjach po pierwszym praniu traca okolo 70% DDT.Przyklad II. Nadawanie wlasciwosci owado¬ bójczych gotowej bieliznie lub odziezy przepro¬ wadza sie po uprzednim wypraniu oraz doklad¬ nym wyplukaniu ich czysta i ciepla woda. W tym celu do mokrej bielizny, np. w maszynie, pralniczej, po spuszczeniu wody pluczacej, do¬ daje sie emulsji kationoczynnej, przygotowanej wedlug przykladu I w ilosci 1% DDT w stosun¬ ku do ciezaru bielizny suchej, nastepnie bieliz¬ ne obrabia sie w ciagu 60 minut. Po tym okre¬ sie odwirowuje sie nadmiar plynu, bielizne su¬ szy, magluje i ewentualnie prasuje niezbyt go¬ racym zelazkiem.Przyklad III. Emulsja kationoczynna przygo¬ towana wedlug przykladu I napawa sie tkaniny na napawarkach lub w pralnicach szerokoscio¬ wych w sposób ciagly. Stezenie DDT w emulsji kationoczynnej wynosi 1%, temperatura 60°C czas napawania kilkanascie* sekund. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób nadawania tkaninom i wyrobom wlókienniczym wlasciwosci owadobójczych, zna¬ mienny tym, ze tkaniny lub wyroby wlókienni¬ cze napawa sie ciecza apreterska, skladajaca sie z wodnego roztworu kationoczynnej zywicy syntetycznej oraz zawiesiny lub emulsji srodkaowadobójczego, np. DDT, po czym wyzyma, su¬ szy i ewentualnie ogrzewa do umiarkowanej temperatury.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako zywice kationoczynne stosuje sie zywi¬ ce dwucyjanodwuamidowo-, melaminowo- lub mocznikowo-f ormaldehydowe, wytwarzane przez kondensacje w srodowisku kwasnym.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze stosuje sie ciecz apreterska zawierajaca jako utrwalacz zawiesiny lub emulsji, koloid ochron¬ ny, np. klej, dekstryne lub zelatyne. Instytut Wlókiennictwa Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych PL