Opublikowano dnia 15 grudnia 1955 r. 4l POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 33275 KI. 2ia,2 16/01 Przedsiebiorstwo Podrózy i Turystyki „Orbis"-*) (Warszawa, Polska) Przenosne urzadzenie elektroakustyczne do celów turystycznych swietlicowych, zebraniowych lub estradowych Patent trwa od dnia 26 pazdziernika 1954 r.W obsludze wycieczek napotyka sie niejedno¬ krotnie na trudnosci, szczególnie w czasie zjaz¬ dów masowych, poniewaz instytucje, organiza¬ cje i przedsiebiorstwa turystyczne nie dysponu¬ ja odpowiednia liczba fachowców, potrzebnych do oprowadzania wycieczek. Praktyka wykaza¬ la, ze jeden czlowiek moze obsluzyc swym glo¬ sem grupe 50-cio osobowa.Przy uzyciu urzadzenia wedlug wynalazku glos czlowieka jest dobrze slyszany przez grupe od 150 do 200 osób, nawet na wolnym powiet¬ rzu, lub na dworcach, gdzie jest stosunkowo du¬ zy halas oraz w autobusach z przyczepkami.W tym ostatnim przypadku urzadzenie umiesz¬ cza sie w przyczepie laczac je przewodem z la- ryngofonem, obslugiwanym przez przewodnika udzielajacego objasnien grupie, znajdujacej sie w pierwszym wozie. Urzadzenie to moze miec równiez zastosowanie w swietlicach, na salach zebran i estradach, pozbawionych pradu z sieci.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórcami wynalaz¬ ku sa mgr Mieczys'aw Stanislaw Gajak i inz. mgr Czeslaw Klimczewski.Przez zastosowanie urzadzenia wedlug wyna¬ lazku uzyskuje sie nie tylko zmniejszenie liczby ludzi obslugujacych wycieczki, lecz równiez zwiekszenie slyszalnosci glosu. Urzadzenie elek¬ troakustyczne wedlug wynalazku rózni sie od wszystkich znanych urzadzen tego typu swa bu¬ dowa, dzialaniem i zastosowaniem. Urzadzenie to posiada glosnik zabudowany lacznie ze wzmacniaczem i moze byc noszone przez prze*- wodnika na plecach, dzieki zaopatrzeniu obudo¬ wy w odpowiednie szelki.Na rysunku fig. 1 przedstawia schemat ideo¬ wy urzadzenia wedlug wynalazku, fig. 2 — jego przekrój podluzny, a fig. 3 — przekrój po¬ przeczny. Urzadzenie sklada sie ze zródla ener¬ gii elektrycznej w postaci malego akumulatora lub baterii, czesci przetwornikowo-wzmacniaja- cej i glosnika. Wszystkie te elementy posiadaja wspólna obudowe w formie tornistra o rozmia¬ rach okolo 40x30x15 cm, zaopatrzona w uchwytreczny i szelki. Aparatura ta jest polaczona z laryngofonem za pomoca sznura elektrycznego o dlugosci, dostosowanej do potrzeb, ulatwiaja¬ cego poruszanie sie przewodnika, gdy aparat ustawiony jest na ziemi lub na pólce autokaru.W odleglosci okolo 0,5 m od laryngofonu w sznur wmontowana jest raczka z przyciskiem umozliwiajacym wlaczanie wzmacniacza tylko na czas przemówienia. Wzmacniacz posiada lam¬ py bateryjne LI, L2, L3 (np. typu 1SST), któ¬ re rozzarzaja sie natychmiast po uruchomieniu wylacznika, bez jakiejkolwiek zwloki, wyste¬ pujacej zwykle w przypadku lamp o zarzeniu posrednim. Zasilanie wzmacniacza odbywa sie najkorzystniej za pomoca akumulatora zelazo- niklowego B o napieciu 6V i pojemnosci okolo 12 Ah. Wlókna lamp LI, L2, L3, a takze zaró- weczka sygnalizacyjna z sa polaczone szerego¬ wo z zaciskami akumulatora i blokowane odpo¬ wiednio kondensatorami Cl, C2, C3, polaczo¬ nym z ujemnym biegunem akumulatora, a to w celu unikniecia ewentualnych sprzezen, mo¬ gacych powstawac z powodu szeregowego lacze¬ nia wlókien katodowych lamp. Lampa L4 (np. typu AD1) polaczona jest poprzez opornik Rl z akumulatorem równolegle do lamp LI, L2, LS i zaróweczki z. Anody i siatki pomocnicze wszy¬ stkich lamp otrzymuja wysokie napiecie z za¬ silacza W, skladajacego sie z odpowiedniego wibratora, przetwarzajacego prad staly o na¬ pieciu 6V na prad staly o napieciu okolo 300V, oraz filtru, wygladzajacego pulsacje tego na¬ piecia, zlozonego z opornika Rf i dwóch kon¬ densatorów elektrolitycznych Cfl, Cf2. "\y celu zapobiezenia oddzialywaniu na wlók- ca lamp zaklócen, wywolywanych przez styki wibratora, w pijzewodach zasilajacych tego osta- megp umieszcza sae fi^tr przeciwpasozytniczy, skladajacy s_ic z dlawików Dli, D12 (fig. 1) oraz J^densatoró.Yf C% C5, polaczonych wedlug fig. I. yf dodatn^n przewodzie zasilajacym, po- J^czon^m z aj^u^nulatorem, znajduje sie bez¬ piecznik wany w sznur, doprowadzony do laryngofonu, w celu ulatwieriia obslugi.Wzmacniacz posiada trzy stopnie wzmocnienia malej cz^tottiwosci na lampach LI, L2, L3 oraz czjpn mpjPy w ppstaci transformatora glosniko¬ wego TG, zasilajacego glosnik dynamiczny G.Ep^LCzeeclijjB o|orjiiki J kondensatory uwi¬ docznione na fig. I Sja normalnymi czesciami skladowymi wzmacniacza. Potencjometr P slu¬ zy do regulacji sily glosu, odtwarzanego przez glosnik. W przypadku zastosowania mikrofonu dynamicznego zostaje on przylaczony bezpo¬ srednio do zacisków Ml potencjometru P, na¬ tomiast mikrofon weglowy przylacza sie do za¬ cisków M2 transformatora TM (fig. 1), przy czym jego zasilanie odbywa sie z akumulatora poprzez opornik R2, redukujacy napiecie, zwar¬ ty kondensatorem C6, zmniejszajacym opornosc obwodu dla pradów o czestotliwosciach aku¬ stycznych.Ciezar calego urzadzenia wynosi okolo 5,5 kg jezeli na obudowie zastosowac aluminium lub duraluminium. Przy zastosowaniu zamiast cze¬ sci krajowych czesci zagranicznych . mozna by uzyskac jeszcze mniejszy rozmiar i ciezar urza¬ dzenia. Przez zastosowanie akumulatora zelazo- niklowego, zamiast olowiowego uzyskuje sie ko¬ rzystniejsze warunki dzialania urzadzenia. PL