BIGlIuTL K A J^rzcdu Patentowego li!»^eczn»ulitejLiidowej POLSKIE] RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38133 ? Zarzad Energetyczny Okregu Wschodniego Radom, Polska Elektrostatyczny wskaznik napiecia Patent trwa od dnia 17 marca 1954 r.Elektrostatyczny wskaznik napiecia wedlug wynalazku sluzy do stwierdzenia, czy dane urzadzenie energetyczne znajduje sie pod napie¬ ciem. Wskaznik moze znalezc zastosowanie na podstacjach oraz na liniach energetycznych wy¬ sokiego napiecia, zastepujac drogie i trudno do¬ stepne na rynku krajowym neonowe wskazniki napiecia-.Zaleta wskaznika wedlug wynalazku jest nie tylko jego taniosc w porównaniu z neonowym wskaznikiem napiecia, lecz równiez znaczna niezawodnosc jego dzialania. Wskaznik neono¬ wy musi byc czesto sprawdzany i latwo ulega uszkodzeniom. Przy sprawdzaniu braku napie¬ cia, na wylaczonej linii neonowym wskaznikiem napiecia, nigdy nie wiadomo, czy rzeczywiscie linia nie pozostaje pod napieciem, czy tez wska¬ znik jest uszkodzony.W dzien sloneczny czesto swiecenie wskazni¬ ka neonowego nie jest dostrzegalne, natomiast polozenie czesci ruchomych wskaznika elektro¬ statycznego jest zawsze dobrze widoczne, nawet w nocy, jezeli czesci te pokryje sie substancja fosforyzujaca. Ze wzgledu na niska cene wskaz¬ nika mozna sobie pozwolic na stale wyposazenie *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Mieczyslaw Kaim. szyn rozdzielni i linii wychodzacych w tego ro¬ dzaju wskazniki.Na rysunku uwidoczniono tytulem przykladu przedmiot wynalazku, przy czym fig. 1 przed¬ stawia wskaznik kulkowy wedlug wynalazku, dostosowany do napiecia nominalnego 110 kV, w przekroju osiowym, fig. 2 i 3 przedstawiaja uproszczona odmiane tego wskaznika w dwóch prostopadlych do siebie przekrojach osiowych, fig. 4 przedstawia przekrój osiowy wskaznika listkowego na napiecie nominalne 30 kV (po przylozeniu napiecia), a fig. 5 — tenze wskaznik w stanie beznapieciowym. Wskaznik wedlug fig. 1 sklada sie z. kulistego klosza szklanego 5, 2 kulek metalowych lub zmetalizowanych 8, 8' oraz glowicy zeliwnej 4, nakrecanej na klosz.Przez otwór glowicy przechodzi sworzen sru^ bowy 2. W górnej czesci sworznia przymoco¬ wany jest wieszak 1 do zawieszania wskaznika na przewodzie, natomiast do dolnej jego czesci przylutowany jest trzpien stalowy 6 z wiesza- delkiem. Na obu koncach wieszadelka zawie¬ szone sa na cienkich i miekkich (wyzarzonych) drucikach miedzianych 7 kulki 8, 8'. Z chwila, gdy wskaznik znajdzie sie pod napieciem kulki te naelektryzuja sie, oddala sie od siebie i po¬ zostana w takim polozeniu dopóty, dopóki na-piecie nie zniknie. Nowe polozenie kulek jest uwidocznione na rysunku linia przerywana. Po zaniku napiecia kulki opadaja do pierwotnego polozenia. Wskaznik uwidoczniony na fig. 2i 3 rózni sie od^opis&nego wyzej jedynie obudowa, skladajaca sie z ramki 10, w która wprawione sa szybki 9, 9', stanowiace scianki boczne. Tego rodzaju obudowa jest znacznie latwiejsza do wykonania.Oba powyzsze typy wskaznika napiecia sa przeznaczone dla napiec nominanlych 110 kV przy czym napiecie czynne na wskazniku wy¬ nosi sto dziesiec lamane pierwiastek z trzech kV.Do wykonania takiego wskaznika mozna uzyc pileczki pingpongowe, owiniete folia aluminio¬ wa. W celu zmniejszenia ciezaru pileczek na¬ lezy powypalac w nich mozliwie jak najwiek¬ sza liczbe otworów za pomoca rozgrzanego pre¬ ta zelaznego. Odpowiednio cienka folie alumi¬ niowa mozna uzyskac z przebitych, a wiec bez¬ uzytecznych kondensatorów radiowych.Fig. 4 i 5 przedstawiaja inny rodzaj elek¬ trycznego wskaznika napiecia wedlug wynalaz¬ ku, przeznaczony dla napiec nominalnych 30 kV.Wskaznik ten sklada sie z klosza szklanego 12 w ksztalcie pólkuli, zaopatrzonego w górnej cze¬ sci w gwint Na klosz ten nakreca sie glowice zeliwna 4. Przez otwór w glowicy przechodzi sworzen srubowy 2, na którego górnym koncu umocowany jest uchwyt 1 do zawieszania wskaz¬ nika na przewodzie. Do dolnego konca sworz¬ nia przylutowany jest trzpien 6 ze strzemiacz- kiem. Strzemiaczko w dolnej swej czesci po¬ siada postac drabinki, na której szczeblach za¬ wieszone sa listki folii metalowej. Aby listki folii byly wystarczajaco sztywne, nalezy skla¬ dac je podwójnie z odpowiednio szerokiego pas¬ ka. W celu umozliwienia latwego wychylania sie listków z polozenia spoczynkowego i zmniejsze¬ nia do minimum oporów ich ruchu przewidzia¬ no specjalne uchwyty, wykonane z cienkiej od¬ powiednio wycietej blaszki miedzianej z uszkiem do zawieszenia listków na szczeblach drabinki.Do wykonania listków wskaznika mozna uzyc* folii aluminiowej z zuzytych kondensatorów ra¬ diowych, podobnie jak w przypadku wskaznika kulkowego.Uproszczona konstrukcja wskaznika przewi¬ duje uzycie w charakterze obudowy odpowied¬ niego sloja szklanego lub banki zuzytej zarów¬ ki 1000 W. Dorobienie odpowiedniej pokrywy do sloja lub zarówki i wykonanie uchwytu do za¬ wieszania wskaznika na przewodzie nie przed¬ stawia zadnych trudnosci.Jezeli nie rozporzadza sie odpowiednio duzym slojem lub zarówka nalezy listki folii tak przy¬ ciac aby rozchylajac sie nie dotykaly scianek obudowy wskaznika. PL