Formowanie elementów betonowych i zelbe¬ towych przez zageszczanie (wibrowanie) odbywa sie w zaleznosci od ciezaru elementu, jego wy¬ miaru oraz ksztaltu i uzbrojenia w formach drewnianych lub metalowych, przy czym elemen¬ ty o ciezarze do 600 kg formuje sie na stolach wibracyjnych zwyklych lub obracalnych, a do formowania elementów o ciezarze od 600 do 5000 kg stosuje sie wibratory przyczepne do bo¬ ków formy. Przy wiekszych przekrojach elemen¬ tów stosowane sa wibratory wglebne bulawowe.Do zageszczania wszelkiego rodzaju plyt o scian¬ kach nie grubszych niz 15 cm uzywa sie wibra¬ torów przesuwnych powierzchniowych. Przy za¬ stosowaniu wyzej podanego sprzetu, mieszanka betonowa jest dowozona od stanowiska betoniar¬ ki w zaleznosci od odleglosci stanowiska pro¬ dukcyjnego taczkami lub kolebami i magazyno¬ wana przy stanowisku roboczym, skad robotnicy *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, nalazku jest Inz. Józef Doboszynski. ze twórca wy- w miare potrzeby napelniaja lopatami forme mieszanka w czasie wibrowania.Po zaformowaniu elementu jest on przenoszo¬ ny recznie lub przewozony suwnica na miejsce pierwszego okresu dojrzewania na odleglosc od 5 do 50 m i skladowany przy elementach wiek¬ szych w jedna warstwe, a przy drobnych, jak plyty chodnikowe, trylinki itp. w kilka warstw na stolikach. Elementy ciezkie powyzej jednej tony sa zostawiane w pierwszym okresie doj¬ rzewania na miejscu produkcji. Potrzeba miej¬ sca na mozliwosc rozformowania takiego elemen¬ tu oraz dojscie do formy dla jej oczyszczania i zlozenia, jak równiez na dowóz mieszanki be¬ tonowej powoduje to, ze miejsca produkcyjne w halach nie sa przy tego rodzaju -produkcji wy¬ korzystane wiecej niz w 40%.Przedmiotem wynalazku ]est urzadzenie, któ¬ rego zastosowanie umozliwia czterokrotny wzrost ilosci produkowanych elementów budowlanych, zapewnia pelne wykorzystanie miejsc produk-cyjnych, mechanizuje transport i zsyp mieszan¬ ki ^praz ujno^iwia ukladacie <£Jem£n$3w na miej- scuJpVodukfeji. /"j /S. O, «...'*; Urzadzenie wedlug wynalazku uwidoczniono przykladowo na rysunku, na którym fig, 1 przed¬ stawia cale urzadzenie w widoku perspektywicz¬ nym, fig. 2 — szczegól wewnetrznego pomostu produkcyjnego, fig. 3 — wspornik z wózkowa forma do formowania pojedynczych elementów, fig. 4 — wspornik przystosowany do form ba¬ teryjnych, fig. 5 — obrotowy formierski stól wózkowy, fig. 6 obrazuje schematycznie kolejnosc stanowisk roboczych urzadzenia przy uzyciu mie¬ dzytorza w hali produkcyjnej, fig. 7 —przedsta¬ wia stanowiska robocze, bez miedzytorza, a fig. 8 — pionowy przekrój podluzny hali produk¬ cyjnej wraz z uradzeniem wedlug wynalazku.Jak uwidoczniono na fig. 1 urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie zasadniczo z przesuwnej po torach szkieletowej konstrukcji nosnej 1, za- wierajacej ruchomy w kierunku pionowym dwu¬ czesciowy wewnetrzny pomost produkcyjny 2, khóry jest wyposazony w szereg stanowisk ro¬ boczych zasilanych mieszanka betonowa za po¬ moca zasobników 9, napelnianych przez odpo¬ wiednie betoniarki.Konstrukcja nosna 1 urzadzenia sklada sie ze slupków, beleczek poprzecznych i podluznych, które w ukladzie poprzecznym i podluznym kon¬ strukcji, stanowia latwo rozbierane ramy jedno lub dwuprzeslowe tworzac razem szkielet pudla spoczywajacego na szesciu wózkach, w celu u- mozliwienia przetaczania calosci wzdluz torów hali produkcyjnej.Wewnatrz konstrukcji nosnej 1 znajduje sie wewnetrzny pomost 2, który przestrzennie two¬ rzy rodzaj szkieletu pudla podnoszonego lub opuszczanego pionowo po prowadnicach kon¬ strukcji nosnej 1 za pomoca wciagników elek¬ trycznych. Wedlug fig. 2 na dolnych belkach 20 umieszczone sa z jednej strony obracane wokolo osi poziomej formy pojedyncze lub bateryjne, w zaleznosci od produkowanego asortymentu, z wi¬ bratorami do zageszczania betonu (fig. 3 i 5) i z drugiej strony piec obracanych na osi pio¬ nowej wsporników 6 równiez z odpowiednimi wibratorami (fig. 4). Na górnych belkach 21 znajduja sie dwa zasobniki 9 na mieszanke be¬ tonowa.Stanowiska robocze posiadaja balkony 4, wy¬ posazone w napedy* urzadzen dzwigniowych i przeznaczone na pobyt robotników w czasie pra¬ cy oraz na przechowywanie drobnych narzedzi, potrzebnych do produkcji. Wewnetrzny pomost produkcyjny 2 moga stanowic takze trzy od¬ dzielne czesci pracujace niezaleznie.Uwidoczniony na fig. 5 obrotowy formierski stól wózkowy 5 jest osadzony na poziomej pro¬ wadnicy 3 pomostu 20, umozliwiajacej przeta¬ czanie stolu w poprzek stanowiska roboczego, przy uzyciu wózków 22, polaczonych t ze sto¬ lem za pomoca rygli 23 i wyposazonych w dwa kólka toczne kazdy. Do kazdego formierskiego stolu 5 jest zamocowany od spodu wibrator oraz na bokach cztery zaciski zawiasowe 24 do przytrzymywania boków form. Po kazdorazo¬ wym zaformowaniu elementu stól formierski zostaje po odryglowaniu wózków obrócony o 180° dookola swej osi 25 w celu polozenia formy na miejscu skladowania.Dla amortyzowania wplywu wibracji na konstrukcje, kólka toczne przy wózkach sa zaopatrzone w pierscienie gumowe.W miejscach przymocowania wibratora kon¬ strukcja stolu formierskiego jest dodatkowo wzmocniona poprzecznie. Dla zagwarantowania sztywnego zamocowania wibratora i zmniejsze¬ nia wplywu wibracji na sruby, celowe jest za¬ stosowanie uchwytów dociskowych z podklad¬ kami gumowymi na calej dlugosci zamocowania.Jak uwidoczniono na fig. 3 w przypadku for¬ mowania pojedynczych elementów stosuje sie pojedyncze formy wózkowe 26, zawieszone na wspornikach 6 za pomoca uchwytów 27, zaopa¬ trzonych w kólka 28, umozliwiajace przetacza¬ nie formy wzdluz wsporników 6.Wedlug fig. 4 do produkcji elementów dlugich w formach bateryjnych sluza takze wsporniki obracane 6. Urzadzenie wedlug wynalazku opi¬ sane przykladowo posiada piec takich wsporni¬ ków, z których kazdy jest zaopatrzony w przy¬ czepny wibrator o mocy 0,3 KW i 2300 drgan na minute. Wspornik obracany jest wykonany ze stali profilowanej. W jednym koncu jest on wolno podparty, a w drugim oparty na podpórce 31 i osi, dookola której obraca sie w plaszczyznie pozicmej o 180°. Wokól osi obrotu wspornika, osadzone sa amortyzujace krazki gumowe lub sprezyna 29, docisnieta za pomoca sruby 30 z pierscieniem stalowym do plaszczyzny oparcia.Drugi koniec wspornika opiera sie w czasie pracy na podkladce gumowej 32 tub amortyzato¬ rach sprezynowych i jest dociskany uchwytem 33 lub belki srodkowej, która z uwagi na duze jej obciazenie posrodku jest podtrzymywana przez wieszak 8 (fig. 1) Takie zamocowanie wspornika przy wibrowaniu spoczywajacego na nim ele¬ mentu usuwa ujemny wplyw wibracji na kon- — 2 — 'strukcje. Po wyprodukowaniu elementu forma bateryjna zostaje podniesiona przy przesuwie dzwigni 7* (lig. 2) za pomoca wciagników zmon¬ towanych na balkonach roboczych 4 na wyso¬ kosc 10 — 15 cm, a wsporniki G obrócone o 90° do plaszczyzny sciany agregatu. Wówczas for¬ my wraz z wewnetrznym pomostem roboczym zostaja opuszczone mniej wiecej do poziomu skladowania i za pomoca dzwigów ustawione w miejscu dojrzewania.Mieszanka jest dostarczana do form zasobni¬ kami wózkowymi 9 (fig. 1), z których kazdy mo¬ ze przesuwac sie po górnych belkach 21 tak w kierunku podluznym, jak i poprzecznym, dajac moznosc dostarczania mieszanki do kazdego miejsca jej zapotrzebowania przez produkcje.Opisane przykladowo urzadzenie wedlug wy¬ nalazku posiada cztery obracane w plaszczyznie poziomej dzwigi 10 o nosnosci do 1 tony, umie¬ szczone w narozach urzadzenia i sluzace do pod¬ noszenia skrzyn potrzebnych do niskopreznego naparzania elementów, podawania zbrojen na stanowiska robocze itp.Wedlug fig. 8 zaopatrywanie urzadzenia w mieszanke z centralnej betoniarki U odbywa sie mechanicznie za pomoca zasobników 9' porusza¬ nych napedem elektrycznym po torach 12 hali produkcyjnej /ponad skrajna wysokoscia urzadze¬ nia wedlug wynalazku. Tory 12 sa rozmieszczone równolegle do torów produkcyjnych w ukladzie zamknietym. Takie rozwiazanie umozliwia za¬ sobnikom wypróznionym nad stanowiskiem ro¬ boczym na powrót drugim torem do betoniarki po odbiór nastepnej partii mieszanki betonowej.W przypadku ustawienia urzadzenia wedlug wynalazku na torze A (fig. 6) produkuje sie ele¬ menty betonowe nie tylko na calej szerokosci i dlugosci toru, ale dzieki mozliwosci podnosze¬ nia pomostów roboczych uklada sie je na miej¬ scu produkcji do wysokosci np. 170 cim, po czym przesuwa sie urzadzenie na tor B za pomoca przesuwnicy D. Tymczasem elementy wyprodu¬ kowane na torze A zostaja naparzone i moga byc nastepnego dnia wywiezione do skladnicy.Po wyprodukowaniu elementów na torze B urzadzenie wedlug wynalazku zostaje przewie¬ zione na tor C, a elementy w sposób podobny naparzone i w trzecim dniu wywiezione do skladnicy. Na czwarty dzien urzadzenie wraca do pracy na swoje stanowisko wejsciowe, tj. na tor A.Przyjecie trzech torów do produkcji daje pew¬ na rezerwe produkcyjna miejsca i czasu wyno¬ szaca okolo 30% na ewentualne zwiekszenie wy¬ dajnosci lub mogace powstac zahamowanie pro¬ dukcyjne. Przy tego rodzaju technologii wystar¬ czaja przy jednozmianowej produkcji dwa tory, przy dwuzmianowej produkcji trzy tory.W przypadku, gdy pierwszy okres dojrzewa¬ nia betonu odbywa sie w warunkach normalnych (bez srodków przyspieszajacych) przy jednozmia¬ nowej produkcji, potrzebne moga byc 3 lub 4 tory w zaleznosci od ich dlugosci i produkowa¬ nego asortymentu.Urzadzenie wedlug wynalazku w zaleznosci od wagi i wymiarów elementów umozliwia ich formowanie w pojedynczych lub bateryjnych formach obracanych z zamocowanym od przodu wibratorem lub tez w formach pojedynczych lub bateryjnych zwyklych (nieobracanych).W zaleznosci od produkowanego asortymentu i sposobów wyzej wymienionej produkcji, formy w konstrukcji ruchomej 2 sa wymienne. Maga¬ zynowanie elementów nastepuje po ich wyjeciu z form na miejscu produkcji a ilosc skladowa¬ nych warstw jest uzalezniona od wysokosci ele¬ mentów i jest ograniczona wysokoscia podno¬ szenia pomostu 2. System ten pozwala na izolo¬ wanie elementów juz wyprodukowanych od szkodliwego wplywu wibracji w czasie kolej¬ nego formowania nastepnych elementów.Przesuw zasobników wózkowych w plaszczyz¬ nie poziomej w dwóch kierunkach oraz sprze¬ zenie zasobnika przez jego oparcie na górnym pomoscie wewnetrznej konstrukcji ruchomej 2 pozwala bez zmiany stanowiska urzadzenia na¬ pelnic forme w kazdym jej polozeniu i miejscu- Napelnianie (form mieszanka betonowa z za¬ sobników odbywa sie bezposrednio z góry lub za pomoca rekawa* gumowego. W drugim przy¬ padku z uwagi na maly kat zsypu (nachylenie rekawa) musi byc przy zasobniku .podlaczony maly wibrator.Produkcja elementów odbywa sie na zmien¬ nych wysokosciach i zaczyna sie przy pierwszej warstwie na wysokosci 60—80 cm, a na ostatniej na wysokosci 170 cm.Przy zastosowaniu urzadzenia wedlug wyna¬ lazku dzieki przesuwnosci calego urzadzenia w poziomie po torze oraz dzieki podnoszonemu pomostowi roboczemu, umozliwiono uklada¬ nie elementów na miejscu produkcji do kilku¬ nastu warstw eliminujac dotad konieczny trans¬ port wewnetrzny, przewaznie reczny, elementów — 3 —gotowych na pierwsze miejsce skladowania oraz zwiekszono znacznie powierzchnie uzytkowa hal (malo korytarzy roboczych i przejsc), jak rów¬ niez ich przepustowosc. Przez zastosowanie po¬ wyzszego urzadzenia wprowadza sie pelna me¬ chanizacje cykli produkcyjnych i ciezkich robót transportowych oraz umozliwia sie wprowadze¬ nie znormalizowanego systemu naparzania bez¬ cisnieniowego.Oprócz normalnego zastosowania w prefabry- kacji elementów budowlanych, urzadzenie wed¬ lug wynalazku ma równiez szerokie zastosowa¬ nie w budownictwie drogowym przy produkcji plyt lub innych wibrowanych nawierzchni dro¬ gowych. PL