Pewrna ilosc procesów w celu rafinowa¬ nia i destylowania olejów zostaje przepro¬ wadzona w prózni. Celem obróbki w próz¬ ni jest pomiedzy lnnemi osiagniecie, przez mozliwe obnizenie temperatury, wysokiej jakosci produktów w sposób ekonomiczny.Procesy te sa czesciowo' procesami oczy¬ szczania, przyczem pozostalosc po reakcfi tworzy wlasciwy produkt, natomiast od¬ dzielone ciaila sa uwazane jako bezwar¬ tosciowe albo mniej wartosciowe produkty uboczne; czesciowo zas procesy te sa pro¬ cesami oddzielania przez destylowanie, przyczem destylat albo pozostalosc moga miec przewazajace znaczenie.Doswiadczenie przy wykonaniu proce¬ sów tych dowiodlo, ze mozliwie wysoka próznia jest najlepszym srodkiem do osia¬ gniecia wysoko-wartosciowych produktów, a w wielu wypadkach—równiez i do racjo¬ nalnosci procesu pod wzgledem ekonomicz¬ nym. Przy dotychczas znanej aparaturze do wykonania powyzszych procesów wyso¬ kosc osiagalnej prózni zalezy przede- lyszysrtkiem od ilosci i temperatury wody chlodzacej, ochladzanego woda ta konden¬ satora. Mala ilosc wody chlodzacej i wy¬ soka jej temperatura wyklucza osiagniecie dobrej prózni i nie pozwala na doskonale przeprowadzenie zamierzonej operacji.Wynalazek niniejszy usuwa powyzsza wade dzieki temu, ze wysokosc prózni jest uniezalezniona, od wody chlodzacej. Za&ada wynalazku polega na tern, ze odprowadza¬ na ze zbiornika oczyszczajacego wzglednie destylacyjnego substancje zostaja prze¬ prowadzone przez podnoszacy próznie przyrzad transportowy do kondensatora, przez co umozliwione jest osiagniecie w na¬ czyniu do oczyszczania, wzglednie do de¬ stylowania, prózni powietrwiej, niezaleznie od prózni Ochladzanego wtda kondensa¬ tora, która moze byc dowolnie zblizona do bezwzglednej najwyzszej wartosci. W spe¬ cjalnie prostem i celowetn wykonaniu moze byc podnoszacy próznie przyrzad trans¬ portowy wykonany, jako przyrzad smocz- kowy.Dla dokladniejszego wyjasnienia przed¬ miotu wynalazku sluzy nizej podany opis* w zastosowaniu do glównie wchodzacych w gre procesów rafinacji i destylacji ole¬ jów. 1) Zmydlanie wolnych kwasów tluszczowych.Dla usuniecia znajdujacych sie w ole¬ jach zanieczyszczen, szczególnie wolnych kwasów tluszczowych zostaja oleje i tlu¬ szcze rafinowane ailkaljami albo podobnemi srodkami zobojetniajacemu jak ap. ziemia¬ mi alkalicznemu, weglanami i nadtlenkami alkaljów i ziem alkalicznych, Powyzej przytoczone sfodki zobojetniajace dodawa- ne sa do znajdujacych sie w otwartych przyrzadach i utrzymanych zajpomóca od¬ powiedniego mieszadla w ruchu olejów i tluiszczóWi przyczem powstaja dwa pro¬ dukty* oczyszczony tluszcz i pozostalósc1 skladajaca sie ze zmydlonych wolnych kwasów tluszczowych, wody i, w danym razie, z nadriuam uzytych alkaljów i t. Jp* zwiazków.Oddzielanie oi&fa i pozostalosci odby¬ wa sie zwykle przez osadzanie i dekanta- cje. Przy tym rodzaju pracy pozostalosc sklada sie g zajmujacych duza objetosc klaczków mydla, zawierajacych zwykle jeszcze znaczne ilosci obojetnego oleju, wskutek czego strata oleju moze dosiegnac potrójnej ilosci wolnych kwasów tluszczo¬ wych. Oddzielanie oleju od mydla w po¬ zostalosci przez filtrowanie jest niewyko¬ nalne, poniewaz pozostalosci zatykaja filtr* Prócz tego, przy mieszaniu olejów i tluszczów ze srodkami zoboj etniajacemi moga latwo powstawac ciagliwe emulsje, które nadzwyczajnie utrudniaja prace.Przy pewnych temperaturach oleju zostaje mydlo rozpuszczone w oleju. Na obojetny tluszcz dzialaja alkalja, i tluszcz zostaja utleniony powietrzem, wskutek czego ja¬ kosc produktu pogarsza sie.Wedlug niniejszego wynalazku udaje sie zmniejszyc straty obojetnego oleju do bardzo malych ilosci i zapobiec powyzej wskazanym szkodliwym dzialaniom na pro¬ dukt. Osiaga sie to przez prace przy ni¬ skich temperaturach, t. j- przy bardzo wy¬ sokiej prózni.Dodawanie lugu ma miejsce albo przy temperaturze, która imial olej przy wej¬ sciu do przyrzadu, albo, jezeli potrzeba, po uprzedniem ogrzaniu, albo ochlodzeniu ole¬ ju, Równiez ogrzanie albo ochlodzenie mo¬ ze byc wykonane podczas dodawania lugu, albo po niem. Wtedy zostaje osiagniete do¬ stateczne ro&rzedzemie powietrza w przy¬ rzadzie, olej wprowadzony w ruch przez mieszadlo i lug wsysany. Przy wsysaniu lugu do przyrzadu prózniowego ulega on zgeszczeniu, przyczem lug w tej formie la¬ two rozklada zawarte w oleju kwajsy tlu¬ szczowe, substancje sluzowe i inne zanie¬ czyszczenia.Wytwarzaij^ace sie mydlo zostaje odwod- nia&e przez dostateczne TOfcrzedzenie po¬ wietrza; wytwarzanie sie etnulsyj, daja- — 2 —cych sie z trudnoscia oddzielac niema miejsca. Prócz tego, przy odpowiednich temperaturach olcju mydlo nie rozpuszcza sie w oleju, i unika sie utleniania obojet nego oleju. Zapomoca niniejszego sposobu otrzymuje sie suche mydlo o malej zawar¬ tosci oleju obojetnego, dajace sie z latwo¬ scia oddzielic od' oleju przez filtrowanie albo zapomoca zwyklych sposobów oddzie¬ lania; otrzymuje sie w ten sposób produkty o nadzwyczajnej czystosci.Dla predkiego wyparowania wody z mydla traktowanie w prózni moze byc wy¬ konane w ten sposób, ze mieszanina oleju i lugu zostaje rozpylona albo w dowolny inny sposób subtelnie oddzielona. 2) Usuwanie skladników wonnych Skladniki wonne i inne lotne zanie¬ czyszczenia, znajdujace sie w olejach i tluszczach, zcstaja tern predzej i dokladniej usuniete przez przeplywajaca pare wodna, im wyzsza jest próznia w aparacie. Wiado- mem jest, ze glówna czesc skladników tych przy powyzszym sposobie postepowania daje sie usunac w krótikim czasie, nato¬ miast usuniecie resztek zajmuje stosunko¬ wo duzo czasu i wymaga przeto duzej ilo¬ sci pary.Dla lepszego wykorzystania pary i bar¬ dziej ekonomicznego przeprowadzona pro¬ cesu stosowano póznia wlaczenie jeden za drugim dwóch albo kilku przyrzadów próz¬ niowych i przepuszczano te sama pare przez, znajdujace sie w przyrzadaidh tych, olej i tluszcz. Duza niedogodnoscia tego rodzaju pracy jest to, ze przy takiem wla¬ czaniu jednego aparatu za drugim próznia w tych przyrzadach, w które przedewszyst- kiean wchodzi para, jest nizsza, niz w na¬ stepnych przyrzadach i z tego powodu usu¬ wanie lotnych substancyj z oleju albo tluszczu trwa dluzej i wykonywa aie wadli¬ wiej, niz w dalszych przyrzadach, w któ¬ rych oleje i tluszcze znajduja sie w wiek¬ szej prózni.Powyzsza wada zostaje: calkowicie usunieta zapomoca dalej opisanego przed¬ miotu wynalazku, dzieki czemu osiaga sie wielki postep pod wzgledem ekonomicz¬ nym, Pomiedzy aparatem prózniowym, w który przedewszystkiem wchodzi para, i wlaczonym za nim przyrzadem, wlaczony zostaje przyrzad sprezajacy, np. parowy przyrzad smoczkowy. Para, przeplywajaca przez znajdujacy sie w pierwszym przy¬ rzadzie olej i tluszcz, zostaje odssana przez przyrzad smoczkowy, i w ten sposób daje sie z latwoscia w tym przyrzadzie osiagnac taka sama albo nawet wyzsza próz¬ nie, jak w drugim przyrzadzie, w którym próznia zostaje wytworzona zapomoca in¬ stalacji zwyklej konstrukcji.Para, przeplywajaca przez zawartosc pierwszego przyrzadu, miesza sie z robo¬ cza para przyrzadu smoczkowego, i mie¬ szanina parowa przeplywa przez znajduja¬ cy sie w drugim przyrzadzie olej albo tluszcz^ i w ten sposób zostaje wykorzysta¬ na do usuniecia lotnych zanieczyszczen w drugim przyrzadzie para, potrzebna do dzialania przyrzadu smoczkowego.Zamiast zwyklych przyrzadów próznio^ wych mozna stosowac równiez przyrzady kolumnowe albo t. p., wskutek czego para przeplywa w przeciwpradzie przez znajdu¬ jacy sie i sciekajacy w przyrzadach olej albo tluszcz, albo plynie w tym samym kie¬ runku. Prócz tego, mozna w ten sposób pra¬ cowac, aby olej albo tluszcz byl jednocze¬ snie oczyszczony w obu przyrzadach, albo przeprowadza sie produkt z drugiego przy¬ rzadu do pierwszego dla dalszego trakto¬ wania, a do drugiego przyrzadu wprowa* dza sie swiezy olej albo tluszcz. Równiez mozna zastosowac i wieksza ilosc przyrza-* dów. Przyrzady moga byc równiez tak po* — 3 -laczone, aby sposób dal sie zastosowac do ciaglego usuwania substancji wonnej i in¬ nych zanieczyszczen z oleju i tluszczu.Na fig. 1 przedstawiony jest przyklad aparatury do wykonania proponowanego sposobu* Naczynia prózniowe, w których odby¬ wa sie proces oczyszczania, oznaczone sa przez a, b. Olej, poddany oczyszczeniu, zo¬ staje doprowadzony przez przewody c, d.Prózniowy przyrzad b znajduje sie w po¬ laczeniu zapomoca przewodu e z odbieralni¬ kiem /, a ten ostatni z kondensatorem h, który na rysunku przedstawiany jest, jako wtryskowy kondensator z barometryczna rura spustowa i jest odwietrzajacym prze¬ wodem kondensatora. Przyrzad a jest za¬ pomoca przewodu / równiez polaczony z odbieralnikiem m, który ze swej strony jest polaczony z parowym przyrzadem smocz- kowym n, dla którego para robocza jest otrzymywana z przewodu swiezej pary / i którego para odlotowa skierowana zostaje przez przewód o do prózniowego przewo¬ du e. Do przyrzadu a wprowadzony jest parowy przewód k, którego koniec wcho¬ dzi do przedziurawionej rurowej spirali u, znajdujacej sie w dolnej czesci przyrzadu.Przewód o pary do przyrzadu b konczy sie równiez w przedziurawionej rurowej spi¬ rali v. Prócz tego sa przyrzady a, b zaopa¬ trzone w grzejne wezownice p, q, które równiez, w razie potrzeby, moga sluzyc, ja¬ ko chlodzace wezownice. Do spustu trakto¬ wanego oleju z naczynia prózniowego sa przewidziane przyrzady r, s.Dzialanie aparatury odbywa sie w na¬ stepujacy sposób: Po napelnieniu zbiorników a9 b do po¬ zadanej wysokosci zostaje otwarty su¬ wak g, wskutek czego aparatura przez dzia¬ lanie kondensatora jest wprowadzona w próznie. Nastepnie zostaje wprowadzony w dzialanie parowy przyrzad smoczkowy nt którego para odlotowa przez przedziu¬ rawiona spirala y pfzechodzi przez olej do przyrzadu 6. Jednoczesnie zostaje przez otwarcie urzadzenia zamykajacego w wprowadzona para do przyrzadu a, która razem z. usunietemu skladnikami wionriemi zostaje przez smoczkowy przyrzad n wtloczona do nastepnego przyrzadu 6.Odsisanej z a parze mozna nadawac przez odpowiednie rozmiary przyrzadu smoczkowego n dowolnie wysokie cisnienie, dzieki czemu próznia w a moze byc rów¬ na, albo dowolnie wyzszai, niz w 6.W pewnych wypadkach moze byc na¬ stepne naczynie b zbedne, i w tym wypad¬ ku nalezy odlotowa pare przyrzadu smocz¬ kowego n bezposrednio doprowadzac do kondensatora k przez przewód v.Z drugiej strony, nie jest koniecznem ograniczanie ilosci do dwóch naczyn oczyszczajacych. Za przyrzadem e mozna umiescic jedno albo kilka dalszych naczyn, przyczem dzialanie sprezarki smoczkowei moze byc takie same, jak powyzej opisane. 3) Destylacja kwasów tluszczowych.Destylacja kwasów tluszczowych, gli¬ ceryny i t. p. substancyj odbywa sie zwy¬ kle przez przepedzanie zapomoca prze¬ grzanej pary wodnej. Wiadomem jest, ze dla przeprowadzenia procesu tego pomysl- nem jest, gdy zachodzi on w prózni, wsku¬ tek czego zwykle laczy sie przyrzad de¬ stylacyjny i przylaczony don kondensator powierzchniowy par kwasów tluszczowych z ochladzanym woda kondensatorem pary wodnej, który jest zaopatrzony w pompe powietrzna, wytwarzajaca i utrzymujaca próznie. Wysokosc prózni ograniczona jest temperatura, splywajacej z pary wodnej, wody chlodzacej.Podlug wynalazku destylacja wykony¬ wa sie w prózni wyzszej, niz ta, jaka moz¬ na bylo osiagnac zapomoca ochladzanego woda kondensatora. Dzieki temu mozna — 4 —znacznie obnizyc temperattire destylacji' i przez to osiagnac lepsze produkty desty¬ lacji i pozostalosci i jednoczesnie, przez zmniejszenie ilosci potrzebnej - pary, osia¬ gnac korzysci pod wzgledem ekonomicz¬ nym.Podlug wynalazku - urzadzenie wycia¬ gowe, podnoszace cisnienie, zostaje wla¬ czone pomiedzy kondensator kwasu tlu¬ szczowego i kondensator pary wodnej. No¬ wy sposób pracy daje sie przeprowadzic równiez i w ten sposób, ze urzadzenie wy¬ ciagowe, podnoszace cisnienie, umieszczone zostaje pomiedzy kondensatorem kwasu tluszczowego i naczyniem destylacyjnem.Dla blizszego wyjasnienia moze sluzyc fig. 2.Przez a oznaczone jest naczynie desty¬ lacyjne, w którem znajduje sie masa, ma¬ jaca byc oczyszczona, i do którego zostaje doprowadzona przez przewód b para do przepedzania. Z naczyniem destylacyjnem polaczony jest ochladzany woda po¬ wierzchniowy przyrzad c, sluzacy do zge- szczania oddestylowanego kwasu tluszczo¬ wego. Produkty kondensacji zostaja od po¬ zostalej pary wodnej oddzielone w oddzie¬ laczu e i moga byc odprowadzane zapo- moca naczynia /. Pomiedzy kondensatorem kwasu tluszczowego i kondensatorem d pary wodnej jest wlaczony, podlug wyna¬ lazku, podnoszacy cisnienie, wyciagowy przyrzad g, np. parowa sprezarka smocz- kowa, której zadaniem jest podnoszenie prózni w destylacyjnem naczyniu a i w kondensatorze c kwasu tluszczowego w sto¬ sunku do prózni w kondensatorze pary wod¬ nej. Para robocza zostaje doprowadzana do sprezarki parowej przez przewód l i para robocza wraz z wystepujaca z kon¬ densatora kwasu tluszczowego para wodna zostaje osadzona w kondensatorze d, któ¬ ry jest przedstawiony, jako wtryskowy kondensator z barometrycznem odprowa¬ dzaniem wody. Woda chlodzaca zostaje do¬ prowadzana do kondensatora przez prze¬ wód h. Odisysanie powietrza odbywa sie przez przewód k, który prowadzi do pom¬ py powietrznej o dowolnej konstrukcji Na¬ lezy jeszcze zastosowac oddzielacz plynii i w zwykly sposób, dla zapobiezenia porywa¬ niu plynu do pompy powietrznej.Poniewaz cel wynalazku polega glów¬ nie na powiekszeniu próznii przyrzadu de¬ stylacyjnego, to urzadzenie wyciagowe podnoszace cisnienie moze byc równiez umieszczone pomiedzy destylacyjnem na¬ czyniem a i kondensatorem dla produktu destylacji. PL