Wynalazek ma na celu przede wszystkim bar- eo znaczne zwiekszenie pelnosci, gietkosci miekkosci tkanin, zawierajacych wysoki procent ztucznych wlókien proteinowych.Wiadomo, ze sztuczne wlókna proteinowe po¬ siadaja zdolnosc nadawania tkaninom miazszosci i miekkosci dorównywujacych prawie natural¬ nym wlóknom proteinowym i keratynowym.Ponadto wiadomo jest, ze naturalne i sztuczne wlókna celulozowe zdolnosci tej nie posiadaja, wskutek czego materialy skladajace sie wy¬ lacznie z wlókien roslinnych sa sztywne, nie wy¬ kazuja miekkosci. Nastepnie znana jest rzecza, ze do wytwarzania tkanin majacych wykazywac minimum miazszosci i miekkosci stosuje sie wyzszy lub nizszy procent naturalnych lub sztu¬ cznych wlókien proteinowych, zmieszanych z wlóknami roslinnymi, tak iz jakosc wyrobu odpowiada temu procentowi. Wreszcie znana jest rzecza, ze w celu obnizenia cen materialów, bez zmniejszania jednak stopnia ich miazszosci, miekkosci i przewodnictwa ciepla, jak równiez bez pogarszania pozostalych cennych wlasciwosci sztucznych i naturalnych wlókien proteinowych, sztuczne wlókna pr/oteinowe miesza sie z natu¬ ralnymi wlóknami.Obecnie stwierdzono, ze mozna podwyzszyc znacznie miazszosc tkanin zawierajacych sztu¬ czne wlókna proteinowe, jezeli tkaniny te obra¬ bia sie wodnymi, goracymi, obojetnymi lub lekko zakwaszonymi kapielami, do których ewentual¬ nie dodano obojetnych rozpuszczalnych soli.Obrabianie to nadaje tkaninom równiez, zdol¬ nosc niegniecenia sie i to dzialanie mozna zwiek¬ szyc, poddajac tkaniny równiez znanemu obra¬ bianiu przeciwko gnieceniu sie. Sposób ten moz¬ na polaczyc ze sposobem opisanym powyzej, rozpuszczajac lub rozcienczajac substancje prze¬ ciw gnieceniu sie tkanin, najkorzystniej o od¬ czynie obojetnym lub zakwaszonym w jednej i tej samej kapieli goracej stosowanej do wy¬ robów zawierajacych sztuczne wlókna proteino¬ we w celu nadania im karbdkowatosci.Stwierdzono, ze sztuczne wlókna proteinowe znane pod nazwa „lanital", „merinova", „aralac", „ardil" itd. przy obrabianiu ich w postaci zgrzeb-lonych lub czesanych tasm za pomoca goracej wodnej kapali tworza geste karbiki w ilosci o 30*%f ^przewyzszajacejf najlepsza welne z meri¬ nosów; skarbikowahie^ fo *wygladajace jak uze¬ bienie i rozmieszczone gesto jedno obok drugiego nadaje wyrobom wieksza miazszosc i miekkosc od tej, które posiadaja wyroby wytworzone z wlókien skreconych, nieobrabianych, to jest z wlókien, które wprawdzie wykazuja falistosc, lecz fale sa oddalone od siebie, wskutek czego ich zdolnosc nadawania materialowi miazszosci jest bardzo ograniczona. .Sztuczne wlókna proteinowe juz wykazuja pewna falistosc, która mozna porównac z welna o sredniej cienkosci i moga wskutek tego nada¬ wac materialowi pewna miazszosc. Przy obrabia¬ niu jednak goraca kapiela wodna z solami w celu wytworzenia karbikoWatosci i sztucznych wlókien proteinowych, wykazujacych juz pewna falistosc, zdolnosc ich nadawania miazszosci i mieikosci wyrobom wzrasta tak znacznie, iz przewyzszaja welne z merinosów.Skoro jednak sztuczne wlókna proteinowe w postaci tasm czesankowych lub zgrzeblonych poddac przedzeniu i tkaniu to okazalo sie, ze karbikowatosc na skutek rozciagania podczas tych dwóch przeróbek ulegla zanikowi, wskutek czego pierwotna miazszosc, która byla wyzsza niz przy welnie z merinosów, obecnie w znacznej mierze zniknela i tkanina przez to stracila na wartosci.Obecnie stwierdzono nadspodziewanie, ze tkaniny zawierajace wieksze lub mniejsze ilosci sztucznych wlókien proteinowych wykazuja znacznie, wieksza miazszosc i miekkosc niz z czystej welny z merinosów, sikoro poddac je dzialaniu goracej wodnej zakwaszonej kapieli i bezposrednio potem wysuszyc wedlug metod stosowanych przy barwieniu tkanin. Goraca ka¬ piel powoduje skarbikowanie sztucznych wló¬ kien proteinowych skreconych z innymi wlókna¬ mi, wskutek czego te ostatnie, pod dzialaniem ciepla i wilgoci, przyjmuja taka sama postac z uzejbienia i tkanina po wysuszeniu posiada wspanialy wyglad. Jej pelnosc i miekkosc sa trwale gdyz karbiki zostaly wytworzone na juz skreconych niskach i dlatego nie moga juz w tkaninie, bez dzialania z zewnatrz, utracic swego ksztaltu.Gdy tkaniny przy obrabianiu hydrotermicznym sa naprezone, zaleca sie suszenie ich w stanie zluznionym, to jest' bez naprezenia. Najwyzsza bowiem miazszosc i miekkosc osiaga sie przez obrabianie hydrotermiczne i suszenie tkanin w stanie swobodnym (nie naprezonyrh); w ten sposób masa tkaniny*pozostaje bez zmiany.Przyklad I. Dwie juz zabarwione tasmy zgrzeblonej welny i jedna tasme zgrzeblonych sztucznych wlókien proteinowych (merrnova), za_ barwionych w masie, to jest przed zgrzebleniem, czesze sie razem tak, iz otrzymuje sie tasmy cze¬ sane utworzone z jednego wlókna merinova i dwóch wlókien welnianych. Tasmy te przedzie sie i tka. Z tej samej welny wytwarza sie rów¬ niez inna tkanine, jednak bez dodatku wlókien merinova. Tkaniny z czystej welny wykazuja pra¬ wie te sama miazszosc, jak tkaniny utworzone z welny i wlókien imerinova. Eksperci nie mogli ustalic dotykiem zadnej róznicy miedzy obu ty¬ mi tkaninami. Tkaniny mieszane z wlókien meri- nova i z welny poddaje sie w ciagu 15 minut dzialaniu goracej kapieli wodnej o temperaturze 90°C, stosujac w tym celu maszyne do barwie¬ nia tkanin w sztukach. Potem tkanine suszy sie.Technicy musieli stwierdzic, iz mieszana tka¬ nina z welny i z wlókien imerinova po tej obrób¬ ce wykazuje znacznie wieksza miazszosc i miek¬ kosc, niz tkanina z czystej welny nie obrabiana z wlókien merinova i z welny.Przyklad II. Tasma zgrzeblona ze sztucz¬ nych wlókien proteinowych (;merinova) i dwie .tasmy zgrzeblone ze sztucznych cietych wlókien celulozowych (Fiocco-viscosa) czesze sie razem.Ciezar kazdej z tasm zgrzeblonych do utworzenia tasmy czesankowej dobiera sie tak, aby zawierala ona jedno ciete wlókno merinova na dwa wlókna ciete jedwabiu wiskozowego, uwzgledniajac róz¬ nice miedzy ciezarami wlasciwymi obu rodzajów wlókien (Merinova 1310, sztuczny jedwab wisko¬ zowy 1550).Oba rodzaje wlókien byly zabarwione w masie, to jest przed zgrzebleniem. Tasmy mieszane z wlókien merinova i wlókien wiskozowych prze¬ dzie sie, a nastepnie tka. W celu wytworzenia tkaniny porównawczej wlókna merinova zaste¬ puje sie tasma zgrzeblona z barwionej welny.Tkaniny mieszane merinova, wlókna wiskozowe i welna — z cietymi wlóknami wiskozowymi wy¬ kazaly dobra, prawie jednakowa miekkosc. Tka¬ nina merinova z wlóknami wiskozowymi po obra¬ bianiu goraca kapiela, jak w przykladzie I, wy¬ kazala miazszosc i miekkosc znacznie wieksza niz tkanina mieszana welna-wlókna wiskozowe, a ponadto w dotyku byly one takie same jak czysta cienka welna.Przyklad III. Postepuje sie jak w przy¬ kladzie II, lecz mieszaniny skladaja sie z wló¬ kien merinova i wlókien cietych wiskozowych o wyzszej ciagliwosci.Przyklad IV. Sposobem wedlug poprzed¬ nich przykladów laczy sie jedno wlókno merino- Nr patentu 37157 — 2 —va, jedno wlókno welniane i jedno wlókno ciete wiskozowe.Przyklad V. W sposobach wedlug przy¬ kladów II—IV wlókna ciete wiskozowe zastepuje sie wlókna jedwabiu octanowego i lub jedwabiu miedziowego. Tkaniny otrzymane przez zmiesza¬ nie wlókien merinoya i jedwabiu octanowego byly bardzo lekkie i po obrabianiu wykazywaly nadzwyczajna (miazszosc i miekkosc.Temperatury kapieli moga ulegac wahaniom najkorzystniej miedzy 30°C i 100°C, przy czym czas trwania wspomnianego w przykladzie I obrabiania przedluza sie lub skraca.Wynalazek nie ogranicza sie do przytoczonych w opisie przykladów, lecz obejmuje wszystkie mozliwe odmiany sposobu. Zamiast sztucznych wlókien celulozowych i (lub) welnianych mozna stosowac mieszanine sztucznych wlókien protei¬ nowych z innymi wlóknami roslinnymi, zwierze¬ cymi lub sztucznymi, np. miedzy innymi z wlók¬ nami bawelnianymi, lnianymi, jedwabnymi, z wlóknami z wlosia zwierzecego lub z nylonem, perlonem, rylsanem. PL