Wynalazek dotyczy ulepszenia nabojów do rozsadzania, zawierajacych silnie sprezony gaz.Naboje takie posiadaja zazwyczaj walcowa luske stalowa, z ladunkiem skroplonego lub sil- • nie sprezonego gazu oraz urzadzenie do nagrze¬ wania tej cieczy w celu wywolania reakcji che¬ micznej lub w jakikolwiek inny sposób, w celu przetworzenia cieczy w pare, zwiekszenia cisnie¬ nia gazu i wywolania w ten sposób zerwania od¬ powiedniego uszczelniajacego narzadu, zamyka¬ jacego luske i przedostanie sie gazów dó materia¬ lu m poddawanego rozsadzaniu, w którym jest umieszczony nabój.W naboju, wedlug wynalazku wybuch zachodzi bez pomocy jakichkolwiek srodków nagrzewaja¬ cych, przy czym pozadany skutek otrzymuje sie poprostu dzieki sile rozrywajacej sprezonego ga¬ zu zawartego w naboju uwolnionego za pomoca odpowiedniego urzadzenia ladunku.Na zalaczonym rysunku fig. 1 przedstawia czesciowo osiowy przekrój naboju, fig. 2 — taki sam przekrój odmiany naboju, fig. 3 — widok perspektywiczny czesci podtrzymujacej tarcze zar mykajaca, fig. 4 — widok z igóry urzadzenia do rozrzadzania nabojem z odleglosci, fig. 5 — przekrój podluzny wypustowego konca naboju, zaopatrzonego w odmiane mechanizmu wypusz¬ czajacego, fig. 6 — widok, czolowy konstrukcji, przedstawionej na fig. 5, fig. 7 — przekrój wzdluz linii A—A na fig. 5, fig. 8 — przekrój podluzny naboju, zaopatrzonego w odmiane urza¬ dzenia wypustowego, fig. 9 do 15 wlacznie — szczególy urzadzenia wypustowego, przedstawio¬ nego na fig. 8, przy czym fig. 13 i 14 przedsta¬ wiaja przekroje wzdluz linii B—B i C—C na fig. 9, fig. 16 i 17 — przekroje podluzne innej od¬ miany urzadzenia wypustowego, fig. 18 — prze¬ krój wzdluz linii D—D na fig. 17, fig. 19 — prze¬ krój podluzny innej odmiany urzadzenia wypus-towego, fig. 20 i 21 — szczególy- w skali wiekszej urzadzenia, przedstawionego na fig. 19.Nabój, posiada luske 1 , z ' komora 2, w której umieszcza sie ladunek gazu sprezonego pod wy¬ sokim cisnieniem; na przyklad 350—700 atmos¬ fer.W naboju wedlug fig- 1 komora 2 jest szczel¬ nie zamknieta w sposób znany tarcza stalowa v3, przyciskana do wystepu la luski 1 wydrazonym kapturem 4, zaopatrzonym w-otwory wypustowe 4a idace od wyrzadania 4b na zewnatrz.Wytrzymalosc tarczy 3 jest taka, ze nie wy¬ trzymuje cisnienie ladunku gazu iw lusce 1, wy¬ trzymuje na przyklad cisnienie równe polowie cisnienia tego ladunku.Mechanizm przegubowy, umieszczony w wy¬ drazeniu 4b kaptura 4 zapobiega zerwaniu tar¬ czy 3 przed pobudzeniem naboju.Mechanizm ten sklada sie z dwóch dzwigni 5 i 6 polaczonych przegubem 7; za posrednic¬ twem mechanizmu tego srodek tarczy 3 opiera sie o srube oporowa 8, wkrecona w wierzcholek kaptura 4. Dzwignie 5 i 6 utrzymuja w polozeniu roboczym wystep -5a opierajacy sie o scianke wydrazenia 4b i podtrzymujacy w ten sposób caly mechanizm w polozeniu wskazanym liniami pelnymi.W ce^LU spowodowania wybuchu naboju po¬ wyzszy mechanizm zostaje uruchomiony, przez co nastepuje usuniecie sztywnego oparcia, jakie daje on tarczy 3. W tym celu dzwignie 5 i 6 zo¬ staja przesuniete w polozenie przedstawione li¬ niami kreskowanymi, w którym dzwignia 5 od¬ sunieta jest od tarczy.. Czynnosc te mozna uskutecznic z odleglosci, na przyklad za pomoca linki 9. W tych warun¬ kach nabój moze byc naladowany gazem, o prez¬ nosci dostatecznej do rozerwania tarczy. Nabój przenosi sie na .miejsce uzycia i' zaklada w od¬ powiednim otworze, poczym linka 9 odchyla sie dzwignie 5 16. Tarcza 3 pozbawiona posrodku oparcia zostaje przerwana i gaz uchodzi do roz¬ sadzanego materialu otworami w kapturze 4.Odmiana naboju wedlug fig. 2—4 posiada rów¬ niez tarcze zamykajaca 3 tak wykonana, ze wy¬ trzymuje tylko cisnienie nizsze niz cisnienie la¬ dunku gazu, zawartego w komorze 2. Jak i w przypadku poprzednim wytrzymalosc jej odpowiada, np. cisnieniu równajacemu sie polo¬ wie cisnienia ladunku. Niezbedne wzmocnienie tarczy 3, aby mogla ona wytrzymac cisnienie ga¬ zu daje plytka 10, umieszczona pomiedzy tarcza 3 a kapturem wypustowym 4. , , Plytka 10 zaopatrzona jest na obwodzie w od¬ giete ku tarczy 3 kolnierze lOa, którymi dociska Nr patentu37139 — 2 tarcze 3, ma ona posrodku wypuklosc lOb, rów¬ niez naciskajaca na tarcze 3.Pomiedzy kolnierzami lOa wykonane sa wy¬ kroje lOc. Gdy kaptur* 4 przyciska, plytke 10 do tarczy 5 pomiedzy plytka i tarcza powstaje próz¬ na przestrzen 11. Laczy sie ona z komora 2 wy¬ gietym przewodem 12, wykonanym w sciance luski 1 i normalnie zamknietym zaworem 13.Zawór ten zaopatrzony jest zewnatrz naboju w srube 14, zaopatrzona w glówke, posiadajaca rowek obwodowy, w którym umocowana jest linkas 15 w ten sposób, ze pociagniecie jej otwie¬ ra zawór 13.Plytka JO posiada równiez wytrzymalosc mniejsza, od wytrzymalosci potrzebnej do samo-, flzielnego przeciwstawienia sie cisnieniu, panu¬ jacemu w komorze 2, przy czym jednak w pola¬ czeniu z tarcza 10 zapewnia zamkniecie wspom¬ nianej komory.Urzadzenie dziala w sposób nastepujacy: Po osadzeniu naboju na miejscu przez pociag¬ niecie za linke 15 otwiera sie zawór 13 i wpusz¬ cza sprezony gaz do ?przestrzeni 11.Tarcza 10, wystawiona bezposrednio na to cis¬ nienie, zostaje rozerwana, tarcza zas 3 pozba¬ wiona wzmocnienia zostaje rozerwana bezpos¬ rednio potem.Inna odmiana urzadzenia wypustowego dla na¬ boi, wedlug wynalazku, przedstawiona jest na fig. 5 do 9 wlacznie. Nabój poisiada otwór wy- pustowy, zamykany tarcza 38, wykonana z miek¬ kiej istali, "fibry lub innego»odpowiedniego ma-' terialu. Tarcza ta posiada wytrzymalosc mniej¬ sza niz cisnienie ladunku zawartego wewnatrz naboju.Jest ona szczelnie umocowana za pomoca kap¬ tura 40 wkreconego na gwint w zewnetrzny ko¬ niec naboju. Kaptur ten posiada dwa boczne ot¬ wory wylotowe 41. Do wzmocnienia lub podtrzy¬ mania tarczy, aby mogla wytrzymac cisnienie ladunku gazu zawartego w naboju az do chwili wyladowania, sluzy stalowy sworzen 42, posia¬ dajacy powierzchnie styku z czescia srodkowa tarczy. Okragle rozszerzenie 43 utrzymuje swo¬ rzen w polozeniu srodkowym wzgledem tarczy.Koniec, przeciwlegly sworznia ma * zasadniczo ksztalt kulisty i spoczywa na zahartowanym sio¬ delku stalowym 44 umocowanym w koncu kap¬ tura wypustowego dwiema srubami 45. Siodelko to sciete jest w jednym kierunku dla ulatwienia bocznego przesuwania sie kulistego konca slupka w rozszerzony boczny otwór 46, pozwalajac w ten sposób przeciwleglemu koncowi sworznia usu¬ nac sie z polozenia podtrzymujacego tarcze.Po usunieciu ^sworznia tarcza ta, bedac znacz-aie slabsza, niz potrzeba do wytrzymania cisnie¬ nia ladunku, natychmiast peka i wyzwala ladu¬ nek, który przechodzi do wydrazenia 47 ,w kap¬ turze wypustowym 40 i z niego na zewnatrz przez trzy otwory boczne 46. Sworzen usuwa sie na bok za pomoca urzifazenia wyzwalajacego, przechodzacego przez otwór 48 w koncu wypu¬ stowego kaptura 40.Fig. 8 do 15 przedstawiaja odmiane urzadzenia wypustowego. W odmianie tej otwór wypusto- wy 49 zakonczony jest kulista powierzchnia uszczelniajaca 50, przeznaczona do zetkniecia sie z glowica kulista narzadu zamykajacego w ksztalcie sworznia 51, tak wykonanego, ze moze on byc umieszczony w kapturze wypustowym 52, podobnym do opisanego powyzej. Koniec sworz¬ nia oddalony od powierzchni uszczelniajacej jest tak wykonany, ze- moze spoczywac na kulistej powierzchni 53 (fig. li) koncowej scianki kap¬ tura wypustowego. W celu zapobiezenia wypad¬ kowemu lub przedwczesnemu przesunieciu sie sworznia korzystne jest zastosowanie nagwinto¬ wanego korka 54 wkreconego w otwór wyloto¬ wy (fig. 15), w celu unieruchomienia sworznia w polozeniu srodkowym az do chwili wTybucliu naboju. Po wprowadzeniu naboju do otworu wy¬ buchowego w otwór 56 w koncu kaptura wypu¬ stowego 52 zaklada sie klin 55 po czym nalbój po_ pycha sie ku tylnemu koncowi otworu wybucho¬ wego. Skoro wówczas przyrzad uruchamiajacy wykona uderzenie w przeciwlegly koniec xnabo¬ ju, klin zostaje wtloczony w kaptur wypustowy 52,'przesuwajac zarazem sworzen 51 na bok i po¬ zwalajac ujsc z naboju zawartemu w nim la¬ dunkowi. Rzecz prosta, ze nagwintowany korek 54 nalezy usunac z kaptura wypustowego przed wprowadzeniem naboju do otworu wybuchowe¬ go.Nastepna odmiana urzadzenia wypustowego, przedstawiona na fig. 16—18 sklada sie z tar¬ czy 57 uszczelniajacej otwór wypustowy 58 wy¬ konany w naboju, przy czyrh tarcza ta posiada dostateczna moc, aby wytrzymac cisnienie la¬ dunku. Nabój taki mozna swobodnie i bezpiecz¬ nie przenosic bez obawy wypadkowego wypusz¬ czenia ladunku przez mechanizm wypustowy.Dla umozliwienia wypuszczenia ladunku, gdy jest to pozadane, w kapturze wypustowym naboju umieszczony jest sworzen sciety 59 przeznaczo¬ ny do przebicia, albo co najmniej oslabienia tar¬ czy 57 w dostatecznym stopniu', iby cisnienie za¬ warte w naboju ladunku moglo ja przerwac.Sworzen sciety' przechodzi przez przewód 60 do kaptura wpustowego 52 i jest zaopatrzony w boczny wystep 61, który mozna przepuscic przez otwór 62 w kapturze wypustowym. *Wy- . step ten sluzy do ustawienia za pomoca obrotu sworznia scietego 59 w taki sposób, aby ostrze je¬ go bylo nalezycie ustawione w stosunku do tar-, czy oraz do zapobiezenia wyrzuceniu i zagubie¬ niu sworznia1scietego. Sily niezbednej do wbicia sworznia scietego w tarcze dostarcza urzadzenie mechaniczne.. Tarcza moze byc wykonana z ja¬ kiegokolwiek materialu, wykazujacego dostatecz¬ na wytrzymalosc na cisnienie od 350 do 7Q0 at¬ mosfer.Odmiana, przedstawiona na fig. 19 nie rózni sie zasadniczo co do budowy od urzadzen, przed¬ stawionych na fig. 16 i 17. W tej odmianie swo¬ rzen sciety wchodzi jednak w nabój od konca przeciwleglego wypustowemu koncowi naboju i jest tak zbudowany, ze mlotek mechaniczny uruchamia go bezposrednio. Czesc sworznia 67 o mniejszej srednicy wychodzi na zewnatrz na¬ boju przez odpowiednia, nakretke uszczelniajaca 68 i zaopatrzony jest w glówke 69 tak wykonana, ze moze byc ona uderzona nurnikiem mechaniz¬ mu uruchamiajacego. Wprawiony w ten sposób w ruch sworzen sciety sluzy do przebicia lub osla¬ bienia zamykajacego narzadu 7jf w tym stopniu, iz nie wytrzymuje on nadal cisnienia ladunku, znajdujacego sie w naboju. W itym przypadku zawór 71 wykonany ijesrt tw samym kadlubie na¬ boju zamiast w osobnym kapturze ladowniczym, jak w odmianach opisanych poprzednio.Jak z opisu wynika nabój wedlug wynalazku zaopatrzony jest w zbiornik, nadajacy sie do po¬ nownego uzycia, a zawierajacy ladunek sprezo¬ nego gazu; ladunek ten jest w stanie rozsadzic po wybuchu poklad, w którym nabój jest umiesz¬ czony, przy czym wybuch ladunku uskutecznia sie za pomoca srodków wyzwalajacych ladunek'.Srodki wyzwalajace ladunek wywoluja "przy tym raptowne wypuszczenie ladunku bez po¬ przedniej zmiany jego preznosci.Nabój, wedlug wynalazku, umozliwia transport ladunku wysoce sprezonego gazu do stacji na- ladowywania do miejsca uzycia i poslugiwania sie .'nim z najwieksza latwoscia.Do naboju mozna stosowac dowolny gaz, naj¬ korzystniej jednak skroplony dwutlenek wegla. PL