PL37120B1 - - Google Patents

Description

Margaryna, produkt wzorowany na masle, za¬ wiera okolo 85% tluszczu i okolo 15% wody. Ta¬ ki stosunek skladników emulsji powoduje, ze trwaly uklad dyspersyjny bedzie przedstawial emulsje wody w oleju.Z tego tez powodu najszersze zastosowanie do produkcji margaryny maja emulgatory, których budowa warunkuje powstawanie emulsji wody w oleju jak np. mono- i dwuestry glicerynowe kwasów tluszczowych zwlaszcza stearyny. W ce¬ lu nadania emulsji wlasciwosci antyrozprysko- wych stosuje sie dodatki letycyny, siarczanu monoestru glicerynowego setearyny, sulfoocta- nu sodowego1 monoestru glicerynowego^ stearyny.. Stwierdzono, ze tak jak o stabilnosci emulsji margaryny (masla) decyduje emulgator warun¬ kujacy emujlsje wody w oleju, tak o wlasciwo¬ sciach antyrozpryskowyich decyduje obecnosc w ukladzie emulgatora warunkujacego emulsje oleju w wodzie.Ogrzewana np. na patelni emulsja margaryno- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl,^ ze twórca wy¬ nalazku jest Julian Berens. wa, wykonana jedynie za pomoca pierwszego emulgatora ulega w podwyzszonej temperaturze rozbiciu z wydzielaniem fazy dotychczas rozpro¬ szonej, to' jest wody. Woda ta jako cfezsza od tluszczu opada na dno (patelni) i'zmieniajac sie pod wplywem wysokiej temperatury w pare, po¬ woduje wyprysk tluszczu. .O ile jednak emulsja byla wykonana równiez w obecnosci emulgatora,, który swa budowa bar¬ dziej hydrofilowa, warunkuje typ emulsji olej w wodzie wówczas opadajace krople ciezszej cieczy nie przedstawiajac juz czystej wody, lecz emulsje. Przyczyna tego faktu moze byc powsta¬ wanie na skutek jednoczesnego dzialania dwóch emulgatorów emulsji mieszanej, zawierajacej jednak zawsze w fazie ciaglej olej, lub tez po¬ wstawanie w momencie rozbicia emulsji wody w oleju w pewnych miejscach warunków sprzy¬ jajacych tworzeniu sie emulsji olej w wodzie a to dzieki tworzeniu sie miejscowych ukladów, w których woda jest w przewadze ilosciowej.Termiczny ruch czastek, spowodowany ogrzewa¬ niem, sprzyja wytworzeniu takiej emulsji.Stosowana dotychczas jako srodek antyrozpry- skowy lecytyna, posiada te wade, ze tszybko roz¬ klada .sie,'psujac srfiak margaryny, zas siarcza¬ ny mónoestrow czy s\ij[faoctany zawieraja grupe sulfonowa, co'moze dyskwalifikowac ich dodatek do produktu spozywczego.Wedlug wynalazku mozna wytworzyc emul¬ gatory do margaryny, stanowiace mieszanine czynników warunkujacych emulsje*wody w ole¬ ju i oleju w wodzie i nadajacych margarynie jednoczesnie trwala postac emulsji podstawo¬ wej woda w oleju oraz decydujace o braku roz- prysku w momencie rozkladu (np. patelni) emul¬ sji olej w wodzie, która to woda stanowi faze zdyspergowana w poczatkowej, podstawowej emulsji margarynowej.Emulgatory takie otrzymano w dwojaki spo¬ sób: . ' Emulgator A stanowi roztwór technicznego monoestru glicerynowego kwasów tluszczowych (stearyny) w autooksydowanym i polimeryzo¬ wanym oleju pólschnacym, otrzymany w okre¬ slonych warunkach.Emulgator B stanowi produkt estryfikacji kwasów tluszczowych (stearynjO i,polikondenso- wanej gliceryny, otrzymany w okreslonych wa¬ runkach.Sposób wytworzenia emulgatora B polega na wytworzeniu takiej mieszaniny róznych niepel¬ nych., estrów poliglicerynowych kwasów tlusz-, czowych (np. stearyny), która daje w efekcie produkt o najoptymalniejszych, polaczonych wlasciwosciach stabilizowania emulsji margary¬ nowej i wlasciwosciach antyrozpryskowych.Produkt taki mozna wytworzyc celowo -przez zastosowanie gliceryn w róznym stopniu spoli- kondensowanych, np. dwu-, trój-, cztero-, pie- ciogliceryny i nastepna estryfikacje w okreslo¬ nych warunkach i miedzy okreslonymi ilosciami kazdej z, tych poliglieeryn i stearyny.Najlepsze produkty charakteryzuja sie: iprzy dwuglicerynie o. liczbie hydroksylowej okolo 1516, liczba hydroksylowa — okolo 250, przy trójglicerynie o liczbie hydroksylowej okolo 1146, liczba hydroksylowa — okolo 150, przy czteroglicerynie o liczbie hydroksylowej okolo 1070, liczba hydroksylowa — okolo 200, przy piecioglicerynie o liczbie hydroksylowej okolo 1012, liczba hydroksylowa — okolo 150. (oznaczanie liczby hydroksylowej w produktach nalezy przeprowadzac na próbkach oczyszczo¬ nych z nieprzereagowanej poJigliceryny). Pozy¬ tywne wlasciwosci produktów rosna ze wzro¬ stem stopnia poilikondernsacji glieeryny.W miare wzrostu liczby hydroksylowej, wzra¬ staja wlasciwosci antyrozpryskowe produktów i maleja wlasciwosci stabilizowania emulsj4; od¬ wrotne zjawisko zachodzi przy zmniejszaniu sie. liczby hydroksylowej. Z liczby hydroksylowej mozna wyliczyc ciezar czasteczkowy sredniej czasteczki otrzymanej mieszaniny niepelnych estrów, przypadajacy na jedna grupe OH.P r z y k l a d. Emulgator A stanowi roztwór technicznego monoestru glicerynowego stearyny w autooksydowanym i polimeryzowanym oleju pólschnacym np. sojowym, rzepakowym, arachi¬ dowym, slonecznikowym.Zamiast technicznego monoestru glicerynowe¬ go stearyny mozna zastosowac produkty wzbo¬ gacone w monoester, np. przez oczyszczenie, oraz monoestry glicerynowe innych kwasów tluszczo¬ wych, np. kwasów oleju kokosowego, masla ka¬ kaowego Ni inne.W pierwszym etapie produkcji nalezy przygo¬ towac monoester glicerynowy np. stearyny, za¬ wierajacy powyzej 35% zwiazku monosteafyne (50%) i gliceryne dynamitowa (50%), w obecno¬ sci katalizatora NaOH (0,1%), ogrzewa sie mie¬ szajac w atmosferze gazu obojetnego (np. CO2) w temperaturze 180—240°, az do uzyskania licz¬ by kwasowej ponizej 3. Produkt ochladza sie szybko w atmosferze CO2 i pozwala bdciec nad¬ miarowi gliceryny. Wyzsza temperatura przy¬ spiesza reakcje. Wieksze ilosci gliceryny przesu¬ waja równowage renkcji w kierunku wiekszej wydajnosci monoestru.Rafinowany olej sojowy ogrzewa sie uprzed¬ nio w temperaturze okolo 250°C -przy stalym przedmuchu dobrze rozpylonego w cieczy, ogrza¬ nego powietrza. Przy zastosowaniu jpowietrza, ogrzanego do 250°C, w ilosci 1 litra 'rta minute na 1 kg oleju, przy wysokim i waskim reaktorze i dobrym rozpyleniu powietrza refrakcja trwa okolo 4 godzin. Lepkosc oleju i refrakcja pod¬ nosza sie stopniowo, az do momentu nagiego zgalaretowienia. Równoczesnie wzrasta liczba hydroksylowa i liczba kwasowa a maleje liczba jodowa. Reakcje nalezy przerwac tuz przed zga- laretowieniem, w tym czasie, gdy pobrana prób¬ ka wykaze zgalaretowienie po ochlodzeniu do temperatury okolo 40°C.Autooksydowany i polimeryzowany olej schla¬ dza sie do temperatury okolo- 80°C i, wolno mie¬ szajac, dodaje sie do niego stopniowo, uprzed¬ nio przygotowany i podgrzany do tejze tempe¬ ratury monoester glicerynowy stearyny. Goto¬ wy produkt powinien zawierac 20^40% (naj¬ korzystniej 30%) polimeru.Emulgator B stanowi produkt estryfikacji kwasów tluszczowych (stearyny) i polikondenso- wanej gliceryn^ (np. pleeioglieerynyK Nr patentu 37120 — 2 —Gliceryne dynamitowa ogrzewa sie mieszajac w atmosferze gazu obojetnego (np. CO2) w tem¬ peraturze 260—275^C,, dodajac jako katalizato¬ ra np. 3% octanu sodu. Ogrzewanie prowadzi sie do momentu, gdy produkt osiagnie liczbe hy¬ droksylowa 1012 lub do niej zblizona (refrakcja 1,491). Otrzymuje sie w ten sposób mieszanine poligliceryn, której srednia czasteczka odpowia¬ da piecioglicerynie. Gotowy polimer kondensa¬ cyjny studzi sie szybko w atmosferze CO2, po czym pieciogliceryne (31%) estryfikuje sie stea¬ ryna (69%). Estryfikaej e prowadzi sie w tempe¬ raturze 200—240°C bez katalizatora lub z dodat¬ kiem jako katalizatora np. 0,1% NaOH, miesza¬ jac w atmosferze gazu obojetnego, np. CO2, az do liczby kwasowej ponizej 3. Próbka produktu po oczyszczeniu od nieprzereagawanej poligliceryny powinna wykazac liczbe hydroksylowa zblizona do 150.• C Kzymane emulgatory miesza sie w celu otr^'znania emulgatora wedlug rysunku. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania emulgatora do margary¬ ny lub do innych celów, znamienny tym, ze mie¬ sza sie dwa emulgatory, z których jeden warun¬ kuje powstawanie emulsji wody w oleju, a dru¬ gi oleju w wodzie, przy czym pierwszy otrzymu¬ je sie przez mieszanie monoestru glicerynowego kwasów tluszczowych (np. stearyny) techniczne^ go lub oczyszczonego, ogrzanego dó okolo 800|C z autooksydowanym i polimeryzowanym olejem pólschnacym (np. sojowym), który tuz przed przejsciem w nierozpuszczalna galarete zostal~ schlodzony mniej wiecej do "tej samej tempera¬ tury, zas drugi przez estryfiikacje polimerów kondensacyjnych gliceryny, odpowiadajacych dwu-, trój-, cztero- i -piecioglicerynie z kwasa¬ mi tluszczowymi, np. stearyna^ w ten sposób, aby otrzymane produkty wykazaly w przypad¬ ku dwugliceryny liczbe hydroksylowa okolo' 250, trój gliceryny — liczbe hydroksylowa. — okolo 150, czterogliceryny — liczbe hydroksylowa — okolo 200, pieciogliceryny — liczbe hydroksylo¬ wa — okolo 150. Glówny Instytut Przemyslu Rolnego i Spozywczego Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych Nr patentu 3HIZ PL